//
archives

Θρησκεία

This tag is associated with 13 posts

Διερευνώντας τις δομές του λαϊκού πολιτισμού – Σύστημα και αντισύστημα.

Επιμέλεια: Γιώργος Κουτσαντώνης

Ακολουθεί απόσπασμα από το εξαιρετικό, κατά τη γνώμη μας, βιβλίο, Ελληνικός Παραδοσιακός Πολιτισμός – Λαογραφία και Ιστορία – Συνέδριο στη μνήμη της Άλκης Κυριακίδου Νέστορος, εκδ. Παρατηρητής.

Αλέξης Πολίτης, Πανεπιστήμιο Κρήτης

«Οι Έλληνες πιστεύουν πως αν ανεβούν στην κορυφή τον Ταΰγετου την 1η Ιουλίου, μπορούν να διακρίνουν την Κωνσταντινούπολη στον ορίζοντα. Βλέπουν παντού την Κωνσταντινούπολη». Με τα λόγια αυτά ειρωνευόταν, στα 1854, ο Εδμόνδος Αμπού τις υπέρμετρες βλέψεις της Μεγάλης Ιδέας[1] είμαστε στα χρόνια του Κριμαϊκού πολέμου, άλλωστε. Και βέβαια, όσο καθαρή κι αν είναι η ατμόσφαιρα, όσο γερακίσιο κι αν είναι το μάτι, η Κωνσταντινούπολη δεν φαίνεται από τον Μοριά: εδώ εκφράζονται εμφανώς περισσότερο ιδεολογικοί πόθοι παρά κάποια πραγματικότητα, κι έτσι το πεδίο της ειρωνείας αφήνεται διάπλατο.

Ωστόσο την πίστη ετούτη τη χρειάζομαι για διαφορετικό σκοπό, για την εσωτερική της δομή: οργανώνεται σε δύο σκέλη· από τη μια η πεποίθηση πως η Πόλη δεν είναι και τόσο μακριά από τη νότια άκρη της Ελλάδας, κι από την άλλη μια περιοριστική ρήτρα: «φαίνεται, μονάχα όμως μία μέρα τον χρόνου». Θα προσπαθήσω λοιπόν να δείξω ότι παρόμοιου τύπου περιοριστικές ρήτρες συνιστούν κοινόν τόπο στο σύνολο σχεδόν των πίστεων που συγκροτούν το οικοδόμημα του προφορικού πολιτισμού. Λόγου χάρη, μισόν αιώνα περίπου νωρίτερα καταγραφόταν μια άλλου είδους πίστη, σχετικά με την πανούκλα. Πλάι στην αναφορά για την καταστροφική της ισχύ προσκολλάται μία επιπλέον ιδιότητα: «τιμές μάλιστα λέγουν ότι είναι τυφλή και περιπατεί τοίχον-τοίχον και δια τούτο στρώνουσιν εις την μέσην της κάμαρας δια να μην τους πατήσει»[2]. Ίδια δομή και εδώ· την επίφοβη δύναμη της προσωποποιημένης πανούκλας την αναιρεί η τυφλότητά της.

Το φαινόμενο αυτό, που το ονομάζω «σύστημα και αντισύστημα», καταφαίνεται σαφέστατα στις παροιμίες, δηλαδή στο είδος όπου κωδικοποιείται η βιωματική εμπειρία των αγροτικών πολιτισμών. Ένα μεγάλο μέρος τους θα μπορούσαμε να το ταξινομήσουμε σε αντιθετικά ζεύγη, όπως, λόγου χάρη: Αγάλια αγάλια γίνεται η αγουρίδα μέλι αλλά και, Όσα φέρνει η ώρα δεν τα φέρνει ο χρόνος, ή πάλι: η νύχτα κάνει ‘πίσκοπο κι η αυγή μητροπολίτη. —Βασιλικός κι αν μαραθεί, τη μυρουδιά την έχει, αλλά και, — Πέσανε τ’ άστρα και τα πατούν κι οι κότες. — Δεν μ’ ευφραίνουνε τα γρόσα, μόνον η yλυκειά σου γλώσσα, αλλά και, Όποιος έχει γρόσα, έχει γλώσσα Η παλιά κότα έχει το ζουμί, αλλά και, Ξανόστηνες κυρά μου σαν τ’ αγγούρι τον Αύγουστο. — Ο Θεός φτωχό, νά ‘ν’ άμοιρος, δεν κάνει, αλλά και, Του φτωχού το εύρημα ή καρφί ή πέταλο. – Λέγε λέγε το κοπέλι, κάνει την κυρά και θέλει, αλλά και, Το πολύ το κυριελέησον το βαρυέται κι ο παπάς.

Τέτοια ζευγάρια, πολλά μπορούμε να βρούμε· σταχυολόγησα ορισμένα, όλα από έναν μόνον τόπο, τη Σκιάθο[3]. Και προς τιμήν της Άλκης Κυριακίδου Νέστορος, που είχε επιμεληθεί την έκδοσή τους, και επειδή όταν ανιχνεύουμε τις δομές, είναι σκόπιμο να επιλέγεται ένας συγκεκριμένος τόπος, ώστε τα τεκμήρια που χρησιμοποιούμε να προέρχονται από οργανικό σύνολο· αλλιώς ελλοχεύει ο κίνδυνος να έχουμε συγκροτήσει εμείς το όλον του οποίου τη δομή αναζητούμε.

Το αναλυτικό μου παράδειγμα θα είναι πάλι από τη Σκιάθο, λοιπόν. Επέλεξα τις μαγικές πράξεις που οδηγούν στην αρρενογονία: καθώς η αγροτική κοινωνία, σε συνδυασμό με τον θεσμό της προίκας και τις γενικότερες πατριαρχικές αντιλήψεις, προβάλλει έντονα την προτίμηση για αρσενικά παιδιά, οι σχετικές πρακτικές είναι αρκετές. Ας αρχίσουμε από το λεγόμενο «παλικαροβότανο». Στη συλλογή τον Γεώργιου Α. Ρήγα, Σκιάθου λαϊκός πολιτισμός, καταγράφονται πέντε ειδών παλικαροβότανα. Το πρώτο είναι να καταπιεί η γυναίκα ωμούς όρχεις πετεινού σε μια «αντρίκεια ημέρα», ημέρα δηλαδή που τιμάται η μνήμη αρσενικού αγίου. Ένα άλλο είναι να καταπιεί πάλι η γυναίκα έναν αφαλό από αρσενικό ζώο (κατσίκι ή πρόβατο) που έχει μείνει ένα ολόκληρο βράδυ έξω στην ύπαιθρο να το δουν τ’ αστέρια· η πράξη αυτή πρέπει να γίνει «τ αϊ-Γιαννιού τ’ Λιτρουπιού», δηλαδή την ημέρα του Γενεθλίου του Προδρόμου. Πρέπει όμως η γυναίκα όταν το πίνει να κοιτάζει προς την ανατολή. Το τρίτο παλικαροβότανο είναι ένα βοτάνι «απού μοιάζει σαν ψιλούτσικο χορταράκι» – έτσι, αόριστα δίνεται η περιγραφή του. Άμα το βρουν, το ξεριζώνουν και το δίνουν στη γυναίκα να το φάει. Το τέταρτο είναι ο ομφάλιος λώρος ενός αγοριού γεννημένου από «παλικαρομάνα», από μητέρα δηλαδή που γεννάει στη σειρά αγόρια: αυτόν τον ομφάλιο λώρο ή τον κάνουν χαϊμαλί, ή τον ξεραίνουν, τον τρίβουν και τον δίνουν σαν καταπότι. Και το τελευταίο είναι μια παραλλαγή του προηγούμενου, ο ομφάλιος λώρος ζώου που επίσης γεννά στη σειρά αρσενικά[4].

Αυτά, ως προς τη μάνα. Κρίσιμη για την αρρενογονία ωστόσο είναι και η στιγμή των ιερών αρραβώνων στην αρχή της γαμήλιας τελετής. Στη διάρκειά της οι εχθροί της νύφης μπορεί να της «ρίξουν τα κορίτσια», όπως κι οι φίλοι «να της ρίξουνε τα παλικάρια». Για να αποφευχθεί το πρώτο πρέπει να κλείσουν τα παράθυρα, αν ο γάμος γίνεται σε σπίτι, ή να προφέρει τα λόγια του αρραβώνα μυστικά ο παπάς, ή ακόμα και να τελέσουν την ιερή τελετουργία λίγο νωρίτερα (ώστε να μην πετύχει ο εχθρός την κατάλληλη στιγμή). Αποτρεπτικά λειτουργεί επίσης το να κρατούν η νύφη κι ο γαμπρός ένα τετραβάγγελο, ένα κομμάτι δίχτυ κι ένα ψαλίδι, ή να φορούν από ένα ασημένιο τάλιρο στα παπούτσια τους, ή, τέλος, να έχει ο γαμπρός στην τσέπη του πολύ σουσάμι. Καλό είναι ακόμα να πουν από μέσα τους την κατάλληλη στιγμή: «Ξέρω πως μου ρίχνουνε τα κορίτσια». Και, φυσικά, για να επιτευχθεί το θετικό αποτέλεσμα, χρειάζεται, την ώρα που ο παπάς προφέρει το «αρραβωνιάζεται», κλπ., να πουν μυστικά οι φίλοι: «αρραβωνιάζω κι εγώ τα παλικάρια».

Κοντά σ’ αυτά, κι ενώ γίνονται στο σπίτι οι προετοιμασίες, οφείλουν, όταν στολίζουν το νυφικό κρεβάτι, να κυλίσουν ένα αρσενικό παιδί πάνω στο στρώμα πριν ακόμα στρώσουν τα σεντόνια, ενώ, πάλι, θα πρέπει τα ψωμιά του γάμου να μένουν «ακέντηστα», δίχως εγχάρακτα ξόμπλια δηλαδή, για να μην κάνουν κορίτσια οι μελλόνυμφοι. Κι από το ίδιο ζυμάρι πρέπει να κάνουν δυο κουλούρια που θα τα δώσουν σε αγόρια. Και αφού τελειώσει ο γάμος, μετά τα καλορίζικα, ο παπάς εύχεται στο ζευγάρι «όλο κεφαλάδες», αρσενικά παιδιά[5].

Είναι πολλές οι λεπτομέρειες, ενδέχεται μάλιστα να μην τις έχω εντοπίσει όλες -όπως ενδέχεται, φυσικά, να έχει παραλείψει κάποιες και ο Γ. Α. Ρήγας[6]. Επιχειρώντας όμως να συλλάβουμε προς τι όλο ετούτο το πολυποίκιλο αθροιστικό συνονθύλευμα, διαπιστώνουμε ότι η πανσπερμία ακριβώς είναι που εμπεριέχει την ουσία τον ζητήματος, επειδή, βέβαια, είναι πρακτικά αδύνατο το καινούριο ζευγάρι να τηρήσει με ακρίβεια όλους τους κανόνες αρρενογονίας. Δεν θα δοκιμάσει η γυναίκα όλα τα παλικαροβότανα, παρά ένα ή δύο, αλλά όποιο και να δοκιμάσει μπορεί να της διαφύγει κάποια από τις πολλές μικρές λεπτομέρειες. Έπειτα, πόσες ημέρες αρσενικών αγίων, λόγου χάρη, δεν είναι ταυτόχρονα και ημέρες μνήμης θηλυκών; Και ποιος καθορίζει πόσα αρσενικά παιδιά στη σειρά πρέπει να έχει γεννήσει μια γυναίκα για να ονομαστεί επάξια «παλικαρoμάνα»; (Αφήνω που, και πάλι, στην καλύτερη των περιπτώσεων προκύπτει ένα μόλις χαϊμαλί για ολόκληρη την κοινότητα). Ή, πάλι, πόσοι μπορούν να βεβαιώσουν ότι ετούτο κι όχι το άλλο βοτάνι είναι το γνήσιο παλικαροβότανο; Να προσέξουμε ότι ο ίδιος ο Γ. Α Ρήγας δεν φαίνεται να ήξερε να το αναγνωρίσει. Και να προσθέσουμε ότι όλα όσα αναφέρθηκαν δεν είναι παρά πρακτικές και έθιμα που συμπληρώνουν τις θρησκευτικές πίστεις· γιατί είναι ευνόητο πως κοντά στα άλλα υπάρχει πάντα κι η δυνατότητα ν’ ανάψεις ένα κερί ή να προσφύγεις σε όποια μαγική παρέμβαση του θείου κρίνεις καταλληλότερη.

Λοιπόν, οι δυσκολίες, οι ασάφειες και κυρίως η πολλαπλότητα των μαγικών μέσων συνιστούν ακριβώς το αντισύστημα στο συνολικό σύστημα «μέθοδοι προς αρρενογονίαν». Αν τελικά το ζευγάρι αποκτήσει αγόρι, το γεγονός δεν θα αποδοθεί στην εύνοια της τύχης παρά σε κάποιαν από τις μαγικές ενέργειες, αν πάλι όχι, τότε, ήταν το μαγικό των εχθρών που επέδρασε δραστικότερα, ή έτυχε μια λεπτομέρεια να μην προσεχτεί επαρκώς: ανάλογα με το αποτέλεσμα, Θεωρείται ότι λειτούργησε το σύστημα είτε το αντισύστημα, ώστε το συνολικό οικοδόμημα να μην τεθεί σε αμφισβήτηση. Οι ασφαλιστικές δικλείδες εντοπίζονται είτε στη διπλή οργάνωση των μαγικών – επιρροές των φίλων, επιρροές των εχθρών- είτε στην εσωτερική διπολική οργάνωση που προσφέρουν οι απαραίτητες «ρήτρες δυσκολιών»: η ειδική, ενίοτε και η μοναδική κατάλληλη μέρα του χρόνου, τα σύνθετα τεχνικά ζητήματα, ή ό,τι άλλο. Η θεά τύχη, ο μόνος καθοριστικός παράγοντας της αρρενογονίας -ή αν θέλετε ο συνδυασμός κάποιων επιλογών, όπου οι ανθρώπινες γνώσεις δεν διαθέτουν πρόσβαση – παραμερίστηκε ολότελα. Οι άνθρωποι μπορούν να νομίζουν ότι ξέρουν και μπορούν· ο φόβος του άγνωστου, ο φόβος του κενού παραμερίζεται. Αλλά και στο ιδεολογικό επίπεδο αν προβάλουμε το θέμα, ο προφορικός πολιτισμός πάλι διττά είναι οργανωμένος. Στη γενικευμένη, δηλαδή, και κατάφωρη βούληση για αρρενογονία αντιτίθεται αμυντικά η λαϊκή σοφία όταν δηλώνει «Της καλομάνας το παιδί το πρώτο είναι κορίτσι»[7].

Παίρνω τώρα μία πολύ τυπική φράση ενός παραμυθιού: «Εγώ ήμουν ένα βασιλόπουλο, και μια κακιά μάγισσα μ’ έκανε φίδι. Μ’ είπε όμως ότι, αν παντρευόμαν βασιλοπούλα, κι αυτή μάθαινε το μυστικό και τα τρία πρώτα βράδια δεν το φανέρωνε σε κανέναν, θα γινόμαν πάλι βασιλόπουλο σαν πρώτα. Αν όμως το φανερώσει, θα γίνω πουλάκι και θα φύγω, και θα βάλει σιδερένια παπούτσια να με βρει». Η βασιλοπούλα βάσταξε δυο μέρες να μην πει το μυστικό, την τρίτη δεν βάσταξε. Έτσι το φίδι έγινε πουλί και πέταξε, κι η βασιλοπούλα άρχισε να το ψάχνει: «Γυρνούσε μέρες και νύχτες, νύχτες και μέρες, καταπεινασμένη, καταδαμασμένη, χωρίς να έχει κλείσει μάτι». Τέλος, πέφτει να κοιμηθεί, ονειρεύεται το παλάτι της, «ξυπνάει, και βλέπει μπροστά της ένα πλαστό ψωμί. Σ’κώθηκε με λαχτάρα, πάει να το πάρει». Το ψωμί έφευγε κι αυτή το κυνηγούσε, «έφτασαν μπροστά σ’ ένα παλάτι. Αφήνει το ψωμί κι ανεβαίνει το πρώτο σκαλί να μπει μέσα. Αλλά γυρνάει η σκάλα και τη χτυπάει μια στο κεφάλι. Παραπονιέται η βασιλοπούλα, κι η σκάλα τη λέει ότι έπρεπε να ρωτήσει πρώτα, κι ύστερα να περάσει. Λέει τότε η βασιλοπούλα, «Σκάλα, καλή μ’ σκάλα, μ’ αφήνεις ν’ ανέβω;»». Και πάει λέγοντας[8].

Έτσι λοιπόν η κακιά μάγισσα μεταμορφώνει το βασιλόπουλο σε φίδι, μα του υποδεικνύει ταυτόχρονα και τον τρόπο να λυθούν τα μάγια. Το ίδιο κάνει κι η σκάλα με τη βασιλοπούλα – ας μην επιμένουμε στα προφανή. Λίγο να φέρουμε στον νου μας τα παραμύθια, θα θυμηθούμε ατελείωτες παρόμοιες καταστάσεις, όπου το κάθε εμπόδιο εμπεριέχει και το αντίδοτό του. Πρόκειται βέβαια για έναν απλοϊκό τρόπο να επιμηκύνεται κατά βούλησιν η αφήγηση· ωστόσο, ας προσέξουμε ότι όλα τα υπερφυσικά επιτεύγματα των παραμυθιακών ηρώων δεν οφείλονται στην εξαιρετική δύναμη ή στην ευφυία τους, παρά σε κάποιο εσωτερικό κλειδί, ένα κλειστό σύστημα που περικλείνει ταυτόχρονα ένα σύστημα δυσκολιών κι ένα αντισύστημα λύσεων.

Μπορούμε νομίζω κάπως να γενικεύσουμε, τώρα. Η διπολική οργάνωση των πίστεων που συγκροτούν τον νοητό κόσμο τον λαϊκού πολιτισμού παρατηρείται άλλωστε ακόμα και στις πιο γενικευτικές αντιλήψεις, όπως στην οργάνωση τον χρόνου. Οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να τον οργανώσουν και ως προς τις πιθανότητες του καλού ή του κακού. Δεν θα υπεισέλθω σε λεπτομέρειες· μου αρκεί ότι στο γενικευτικό επίπεδο η Τρίτη είναι η ημέρα τον κακού, της ατυχίας -υπάρχουν φυσικά κι ένα σωρό υποπεριπτώσεις, όπως ότι η Τετάρτη είναι κακή για τους γάμους κι η Πέμπτη επικίνδυνη για τα γυαλικά- αλλά καθώς το κακό έρχεται αναπάντεχα, δίχως να προσαρμόζεται στις προσδοκίες μας, ο λαϊκός πολιτισμός οργανώνει και το αντισύστημα, την «κακιά ώρα». Με έναν ανάλογα αντιθετικό τρόπο οργανώνεται και ο χρόνος των πράξεων. Την πρώτη μέρα της μεγάλης Σαρακοστής, όπου επιβάλλεται επίσης η σωματική εγκράτεια, έχουμε τα φαλλικά έθιμα της Καθαρής Δευτέρας, την πρώτη μέρα της σποράς, που εθιμικά πρέπει να είναι στις 14 του Σεπτέμβρη, ημέρα τον Σταυρού, επιτρέπεται στα ζώα να μπαίνουν στα χωράφια και να βοσκούν, μίαν άλλην αρχιχρονιά, την Πρωταπριλιά επιβάλλεται να λέμε ψέματα (για άγνωστούς σ’ εμένα λόγους), την Πρωτοχρονιά επιβάλλεται να προκαλούμε την τύχη παίζοντας χαρτιά, ενώ την πρώτη τον Μάη, του πιο σκληρού μήνα για τους μεροδουλευτάδες λόγω τον μεγέθους της ημέρας, δεν δουλεύουμε παρά πηγαίνουμε να κόψουμε τον «Μάη». Έτσι η πρώτη μέρα κάθε περιόδου αντιβαίνει τις πρακτικές που θα πρέπει να τηρούνται· μια ψυχολογικού τύπου ρήτρα ασφαλείας.

Προεκτείνοντας, κάπως τολμηρά ενδεχομένως, τις σκέψεις μας, θα μπορούσαμε να απλωθούμε και σε άλλου τύπου δραστηριότητες: σκέφτομαι τον χορό, όπου από τη μια έχουμε τις συγκρατημένες και ομοιόμορφες κινήσεις του συνόλου, όπου όλα πρέπει να προβάλουν την τάξη και το μέτρο, όπου το άτομο χάνεται στο σύνολο, κι από την άλλη τα υπέρμετρα πηδήματα και τα τσαλίμια του κορυφαίου, που για έναν ή δύο γύρους, ο καθένας με τη σειρά, έχει το δικαίωμα να αντιταχθεί στο σύνολο, να αναδείξει το πάθος εκεί που οι άλλοι αναδεικνύουν την ηρεμία – μια συμβολική και προσωρινή απελευθέρωση του ατομικού από το κοινωνικό.

Αυτό που πρέπει συνολικά να προσέξουμε είναι ότι οι αντιθέσεις, όπου κι αν τις παρατηρούμε, δεν τείνουν ποτέ προς τη σύνθεση· αυτοπεριορίζονται στο άθροισμα, διατηρούν δηλαδή πάντα την αυτοτέλειά τους. Οργανώνονται μεταξύ τους αλυσιδωτά, σαν κρίκοι, έτσι ώστε το σύνολο του λαϊκού πολιτισμού μπορούμε να το προσομοιάσουμε με κάτι σαν δίχτυ: μπορούμε να αναφερθούμε στο νήμα που εμποδίζει ή στη ηγκιά που επιτρέπει τη διέλευση. Στο διπολικό αυτό σχήμα ο ένας πόλος επιτρέπει την αναίρεση του άλλου, κι έτσι οι πραγματικότητες κι η εμπειρία τους βρίσκουν πάντοτε διέξοδο μέσα από τα αντιθετικά οργανωμένα συστήματα και οι ενυπάρχουσες αντιφάσεις απορροφώνται, αποκρύπτονται καλύτερα. Το τυχαίο εξορίζεται, οι απροσδιόριστες πιθανότητες εμφανίζονται σε κάποιο θεωρητικό επίπεδο υποταγμένες στις ανθρώπινες δυνάμεις.

Ετούτος ο τρόπος οργάνωσης της γνώσης καλύπτει μια βαθύτατα υπαρξιακή ανάγκη, τον φόβο του αγνώστου ή του κενού. Γιατί το τυχαίο δηλώνει άγνοια, αδυναμία παρέμβασης, ή, περισσότερο, αποδοχή δυνάμεων ισχυρότερων του ανθρώπου -και κάθε θεωρία της γνώσης αποτελεί μια προσπάθεια εκλογίκευσης των ανθρώπινων εμπειριών.

Και κάτι τελευταίο. Το στήριγμα τον οικοδομήματος «σύστημα και αντισύστημα», πρέπει να το αναζητήσουμε, νομίζω, στην προφορικότητα τον λαϊκού πολιτισμού. Η γραφή, το γραμμένο κείμενο, δεν επιτρέπει αντιφάσεις, επειδή κείται κάπου έξω από το ανθρώπινο μυαλό, έξω από τη μνήμη, η οποία μπορεί να είναι -το ξέρουμε πόσο- επιλεκτική. Με το γραμμένο κείμενο οι αντιφάσεις αναδεικνύονται ευκολότερα, και το ανθρώπινο μυαλό υποχρεώνεται να τις αντιμετωπίσει. Ο προφορικός πολιτισμός εμπεριέχει τη δυνατότητα της ελαστικότητας, καθώς παραμένει διαρκώς υποκειμενικός, καθώς φέρεται από μνήμη σε μνήμη. Γιατί ό,τι επιτρέπει τη λειτουργία των αντιφάσεων, το δίπορτο του συστήματος και του αντισυστήματος, είναι ακριβώς ο χρόνος που μεσολαβεί ανάμεσα στη μια ρήση και στην άλλη, στη μια και την άλλη πίστη: η συνύπαρξή τους δεν γίνεται ορατή, παρά όταν περάσουμε από το υποκείμενο στο αντικείμενο. Μην μπορώντας να εκφράσει με συνθετικό τρόπο την έννοια των πιθανοτήτων, ο προφορικός πολιτισμός αρκείται σε μια διπολική παράθεσή τους· το «ίσως», το «πιθανόν», το «ενδέχεται» δυναμιτίζουν την απλοϊκότητα της σκέψης.

Η Άλκη Κυριακίδου-Νέστορος επαναλάμβανε συχνά μια φράση τον αγαπημένου της Λεβί-Στρος «ο άνθρωπος σκεφτόταν πάντα εξίσου καλά». Μπορεί· οι άνθρωποι πιθανόν να σκέφτονταν πάντα εξίσου δημιουργικά, αλλά το αποτέλεσμα στάθηκε διαφορετικό, και πολύ. Αν το τελευταίο ετούτο δεν το υπολογίζουμε, χάνουμε τον σημαντικότερο παράγοντα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.

Εμείς, οι τυχεροί, που ευτυχήσαμε να τη γνωρίσουμε την Άλκη Κυριακίδου-Νέστορος, σίγουρα δεν θα την ξεχάσουμε· η παρουσία της μας σφράγισε για πάντα. Μας σφράγισε το κέφι της για τη ζωή το απροσμέτρητο, μας σφράγισε το ανάλαφρο χαμόγελο όσο και το αστραφτερό θυμωμένο της βλέμμα, η βούληση για κατανόηση του κόσμου που την περιτριγύριζε —να το ‘ξερε πως έπρεπε να βιάζεται; Και ναι, και όχι. Οι νεότεροι, οι άλλοι, όσοι δεν έτυχε να τη συναντήσουν γιατί μια φορά έφτανε, ποτέ όμως δεν περίσσευαν οι πολλές— μπορεί και να μη μας πιστεύουν· το υποκειμενικό δύσκολα μετατρέπεται σε αντικειμενικό. Ας μείνει όμως κοντά στα γραπτά της κι η μαρτυρία μας, όσο αχνά κι αν αποτυπώνει το πρόσωπό της.


[1] Εdmond About, La Grece contemporaine, Παρίσι 1854, 31, υποσ.

[2] Δημ. Πετρόπουλος, «Ανέκδοτα κείμενα από τα κατάλοιπα τον C. Fauriel εκδιδόμενα», Λαογραφία 16 (1956), 207. Πρβ. Claude Fauriel, Ελληνικά δημοτικά τραγούδια Α’. Η έκδοση του 1824-1825, επιμ. Αλέξης Πολίτης, Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1999, 54.

[3] Γεώργιος Α. Ρήγας, Σκιάθου λαϊκός πολιτισμός Γ , πρόλογος Άλκης Κυριακίδου Νέστορος, Θεσσαλονίκη 1968. Έχω μεταγράψει την εκφορά στο κοινό ιδίωμα· οι παροιμίες είναι ταξινομημένες κατά την κύρια λέξη. Για το συνολικό έργο του καταγραφέα πρβ. επίσης, Χρήστος Β. Χειμώνας, «Τρία ανέκδοτα χειρόγραφα βιβλία τον Γ. Α. Ρήγα και κάποιες σκέψεις για τα κατάλοιπά του», Αρχείον Ευβοϊκών Μελετών 23 (1983), 346-349, όπου και βιβλιογραφία.

[4] Ό.π., Δ. Θεσσαλονίκη 1970, 49-51. Μεταφέρω πάντα το φραστικό προς το κοινό ιδίωμα.

[5] Ό.π., 236-244 και 449.

[6] Θα ήταν πολύ εποικοδομητικό για την κατανόηση των λαογραφικών φαινομένων να προχωρούσαμε κάποτε σε συγκριτικές μελέτες ανάμεσα στις ποικίλες συλλογές ή και σε άλλου τύπου πηγές· στην περίπτωση της Σκιάθου ο Παπαδιαμάντης θα προσέφερε έναν καλό δεύτερο πόλο. Συνηθίζουμε να γενικεύουμε την κάθε αναφορά σε έθιμο ή ό,τι άλλο: «έτσι κάνουν στη Σκιάθο», για παράδειγμα. Το κάνουν όμως όλοι; Είναι άραγε τόσο ενιαίος ο λαϊκός πολιτισμός όσο παρουσιάζεται στις καταγραφές του; Και τι μπορεί να σημαίνει ότι μια πρακτική, ή πίστη, ή ό,τι άλλο τηρείται, από ένα μέρος μόνο του πληθυσμού; Κάποια στιγμή πρέπει να προβούμε σε λεπτότερους διαχωρισμούς ώστε να εισχωρήσουμε αποτελεσματικότερα στην κατανόηση των φαινομένων.

[7] Ό.π., Γ’, 105

[8] «Το φίδι που έγινε άνθρωπος, Μαγικά παραμύθια τον ελληνικού λαού, επιμ. Γιώργος Ιωάννου, Αθήνα 1966, 65-67. Πρβ. Παραμύθια τον λαού μας, επιμ. Γιώργος Ιωάννου, Αθήνα 1973, 297-300.

Advertisements

ὁ ἅγ. Γρηγόριος Παλαμᾶς καὶ ἡ διαρκέστερη ἐπανάσταση

Αὐτὴ ἡ ἐλευθερία ποὺ ἐγὼ προτάσσω, γιὰ νὰ μπορέσει νὰ ἐμφανιστεῖ ὡς μιὰ ἐξωτερικὴ πραγματικότητα, πρέπει ἀρχικὰ νὰ γεννηθεῖ καὶ νὰ καλλιεργηθεῖ στὸ ἐσωτερικὸ τοῦ ἀνθρώπου.

(Γκ. Λαντάουερ, Ἀναρχικὲς σκέψεις πάνω στὸν ἀναρχισμὸ)⃰

[…] Ἡ κοινωνικὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου ἐνσαρκώνει τὴν πνευματική του κατάσταση. Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ ἀντιμετώπιση τῶν κοινωνικῶν προβλημάτων τελεσφορεῖ, ὅταν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὰ πνευματικά τους αἴτια. Τὸ κυριότερο αἴτιο τῶν κοινωνικῶν προβλημάτων κατὰ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο Παλαμᾶ εἶναι ἡ πλεονεξία. Ποιὸς ἀγνοεῖ, λέει χαρακτηριστικά, ὅτι «ἡ φωτιὰ τῆς πλεονεξίας καίεται ἐπάνω μας καὶ ἀνυψώνεται καὶ φθάνει σχεδὸν παντοῦ, στοὺς δημόσιους φόρους, στὶς κοινὲς ἀγορές, στὰ γεωργικὰ προϊόντα, στὶς συναλλαγές, στὸ ἔμπόριο. Τώρα μάλιστα προχώρησε καὶ μέσα στοὺς ἱεροὺς χώρους καὶ ἔθιξε τὶς ἑορτάσιμες ἡμέρες μας, κάνοντας ἀνέορτες καὶ τὶς ἑορτές μας μὲ τὴν ἔντονη καὶ γελοία μανία καὶ ματαιότητα τῶν πολλῶν». (Ὁμιλία 38, PG 151, 484Β)

Ἡ πλεονεξία ὠθεῖ τὸν ἄνθρωπο νὰ διατηρεῖ γιὰ τὸν ἑαυτό του ὅλα ὅσα ἔχει, ἔστω καὶ ἂν αὐτὰ εἶναι περιττά, ἐνῶ ἄλλοι στεροῦνται καὶ πεινοῦν. Μιὰ τέτοια συμπεριφορὰ ὅμως εἶναι βάναυση καὶ ἀντιχριστιανική. Ὁ Χριστός, λέει ὁ ἅγιος Γρηγόριος, δὲν κατατάσσει στοὺς κολασμένους τοὺς ἅρπαγες, ἀλλὰ αὐτοὺς ποὺ δὲν μεταδίδουν τὰ ἀγαθά τους στοὺς ἐνδεεῖς. Οἱ ἅρπαγες δὲν κρίνονται κἄν, γιατὶ ἐξ ἀρχῆς βρίσκονται σὲ μεγαλύτερο κρίμα. Ἀλλὰ καὶ ὁ πλούσιος τῆς εὐαγγελικῆς παραβολῆς, ποὺ εὐφόρησε ἡ χώρα του καὶ σκεφτόταν νὰ μεγαλώσει τὶς ἀποθῆκες του, ὅπως καὶ ὁ πλούσιος ποὺ ζοῦσε πολυτελῶς ἀδιαφορώντας γιὰ τὸν φτωχὸ Λάζαρο, δὲν καταδικάζονται ἀπὸ τὸν Χριστὸ γιατὶ ἀδίκησαν κάποιους, ἀλλὰ γιατὶ δὲν βοήθησαν ἄλλους μὲ αὐτὰ ποὺ δικαίως ἀπέκτησαν. (Ὁμιλία 13, PG 151, 164ΑΒ)

Ὁ ἄνθρωπος δὲν ἔχει τίποτε ποὺ νὰ τοῦ ἀνήκει πραγματικά. Ὅλα ἀνήκουν στὸν Θεό. Γι’ αὐτό, ὅποιος ἔχει περισσότερα ἀπὸ ὅσα χρειάζεται ὀφείλει νὰ τὰ χρησιμοποιήσει γιὰ τὴν βοήθεια τῶν ἄλλων. Αὐτὸ ἐπιβάλλει ἡ ἀναγνώριση τοῦ πλησίον ὡς ἀδελφοῦ, μὲ κοινὸ πατέρα τὸν Θεό. Ὅποιος τὰ κατακρατεῖ γιὰ τὸν ἑαυτό του, σφετερίζεται ἀγαθὰ τοῦ Θεοῦ, ἔστω καὶ ἂν τὰ ἀπέκτησε μὲ ἐντιμότητα. Χαρακτηριστικὰ γιὰ τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι τὰ ἔντονα ἐρωτήματα ποὺ θέτει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Τὶ ἔχεις ὃ οὐκ ἔλαβες; Εἰ δὲ καὶ ἔλαβες, τὶ καυχᾶσαι ὡς μὴ λαβών»; (Α´ Κορ. 4, 7)

Βασική, ὅμως, παράμετρος τῆς κοινωνικῆς ζωῆς εἶναι καὶ ἡ στήριξη τῶν ἀδικουμένων. Χωρὶς τὴν παράμετρο αὐτή, ἡ χριστιανικὴ ἀγάπη παραμένει ἐλλιπής. Γι’ αὐτὸ ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς προτρέποντας τοὺς πιστοὺς νὰ ἐπιδείξουν ἀγάπη πρὸς τοὺς ἀδελφούς τους, ἐπισημαίνει ὅτι ὀφείλουν νὰ ὑπερασπίζονται τοὺς ἀδικουμένους. Τὸ ἴδιο ἔκανε καὶ ὁ ἴδιος ὡς ἐπίσκοπος, καυτηριάζοντας καὶ τὴ συμπεριφορὰ τῶν ἰσχυρῶν καὶ τῶν κρατούντων τῆς ἐποχῆς του.

[…] εἶναι, ἀσφαλῶς, ἐπαναστατικὸ τὸ κήρυγμα τοῦ ἀσκητῆ ἱεράρχη. Εἶναι ριζοσπαστικὴ ἡ κοινωνικὴ κριτική του. Ὅπως ἐπαναστατικὸ εἶναι καὶ τὸ ἴδιο τὸ Εὐαγγέλιο καὶ ριζοσπαστικὴ ἡ κοινωνικὴ κριτική του. Καὶ συμβαίνουν ὅλα αὐτά, γιατὶ τὸ μέτρο μὲ τὸ ὁποῖο κρίνει ὁ Χριστιανισμὸς τὸν κόσμο καὶ τὰ πράγματα τοῦ κόσμου εἶναι ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Γι’ αὐτὸ ἡ χριστιανικὴ ἐπανάσταση εἶναι ἡ μεγαλύτερη καὶ διαρκέστερη ἐπανάσταση μέσα στὸν κόσμο. Εἶναι ἡ ἐπανάσταση ποὺ δημιουργεῖ ἡ φανέρωση τοῦ οὐρανοῦ πάνω στὴ γῆ. Σχετικοποιώντας τὸν κόσμο καὶ τὰ πράγματα τοῦ κόσμου, καλεῖ τὸν ἄνθρωπο στὴν ἐλεύθερη ἀποδοχὴ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ καὶ Πατέρα του, ποὺ μεταμορφώνει καὶ καταξιώνει τὴν προσωπικὴ καὶ κοινωνική του ζωή. […]

Γεώργιος Ἰ. Μαντζαρίδης, Οἱ προϋποθέσεις τῆς κοινωνικῆς ζωῆς κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο Παλαμᾶ, περ. Νέα Κοινωνιολογία, Ἄνοιξη 2000

⃰ ἡ προσθήκη εἶναι τοῦ ἐρανιστῆ καὶ ὄχι τοῦ συντάκτη τοῦ κειμένου· φυσικὰ ὁ Λαντάουερ δὲν ὑπονοεῖ τὴν ἐκκλησιοποίηση τοῦ ἀνθρώπου, δὲν παύει ὅμως τὸ αἴτημα νὰ τίθεται σὲ μία βάση γιὰ τὴν ὁποία ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἀσκητικὴ παράδοση διαθέτει τὴν πλέον ρεαλιστικὴ καὶ δοκιμασμένη πρόταση

Πηγή: http://adrahti.blogspot.com/2018/03/blog-post.html

το ήθος της αντεξουσίας

O Γιώργος Καραμπελιάς, υποψήφιος Δήμαρχος Αθηναίων μιλά στο: Πολιτικά Και Άλλα Με Τον Μάκη Διόγο (StarX)

Ποιος σκότωσε τον Μαρίνο Αντύπα;

[Γιώργος Χ. Παπασωτηρίου – 10.03.19 ]

Ο Μαρίνος Αντύπας γεννήθηκε το 1872 στο χωριό Φερεντινάτα της Κεφαλονιάς. Ο πατέρας του ήταν μαρμαροτεχνίτης. Τελείωσε το Ελληνικό Σχολείο και το Γυμνάσιο στο Αργοστόλι και το 1890 εγγράφεται στη Νομική σχολή της Αθήνας. Εκεί έρχεται σε επαφή με τον «Κεντρικό Σοσιαλιστικό Σύλλογο» που ίδρυσε την ίδια χρονιά ο Σταύρος Καλλέργης. Ο Αντύπας αναλαμβάνει την οργανωτική δουλειά του Συλλόγου και προσπαθεί να οργανώσει τους υπαλλήλους των οινοπαντοπωλείων. Συγκεκριμένα, όπως διαβάζουμε σε «πρόσκληση» που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΣΚΡΙΠ», την Δευτέρα 25η Δεκεμβρίου 1895, «Προσκαλούνται άπαντες οι υπηρέται των Οινοπαντοπωλών μικροί τε και μεγάλοι, όπως παρευρεθώσιν εις την πλατείαν του Θησείου ημέραν Δευτέραν 25 Δεκεμβρίου και ώραν 3ην μ.μ. όπως συσκεφθώσι περί ιδρύσεως Σωματείου, θα αναπτύξη δε τας βάσεις αυτού ο κ. Μαρτίνος Αντύπας φοιτητής της Νομικής»[1].

Η πρόσκληση γίνεται για την ημέρα των Χριστουγέννων! Την ίδια ημέρα, ήτοι την παραμονή, ο «Εκδότης Βιβλιοπώλης» Αναστάσιος δ. Φέξης ανακοινώνει τη δημοσίευση σε 40-50 «δεκάλεπτα» φυλλάδια του έργου του Ι. Μίλτωνος «Ο απολεσθείς παράδεισος» σε μετάφραση Παύλου Γρατσιάτου. Ο Μίλτον είχε αποκαταστήσει το διάβολο ως «επαναστάτη» για να εκφράσει στο φαντασιακό των πολιτών ότι η ανατροπή της καθεστηκυίας τάξης δεν ήταν δαιμονικό γεγονός. Από εδώ προέκυψε και το νεωτερικό «δαιμονιακό ύψιστο», αλλά και οι αποκαλούμενοι «καταραμένοι» της λογοτεχνίας και της ζωής. Με άλλα λόγια στο φαντασιακό των ανθρώπων μέσω της αλλαγής της εικόνας του διαβόλου διαμορφώνεται ένας πιο δημοκρατικός ουρανός που μπορεί να έχει την αντιστοιχία του στη Γη. Έτσι, λοιπόν, έχουμε μια πίστη σ’ ένα εκείθεν απολυταρχικό και στη συνέχεια μία πίστη σ’ έναν μελλοντικό κόσμο, που δεν έρχεται ποτέ, αλλά που εκδημοκρατίζεται, καθώς αναγνωρίζει τους «κάτω», τους καταραμένους, τους απόκληρους. Συνεπώς, η ζωή εξακολουθεί να «διαβάζεται» με τα γυαλιά των λογής πίστεων-επινοήσεων, από τους αιματηρούς μανιχαϊσμούς των βιρτουόζων του πνεύματος, των «ιδεοπρακτών», των «μηχανικών ψυχών» και των ουροβόρων του πνεύματος, αλλά και των «αντι-αγίων». Οι τελευταίοι, οι αντάρτες-άγιοι είναι αυτοί που αρνούνται την εξουσία-αυθεντία της αγιοσύνης τους, αυτοί που παραμένουν αιρετικοί, αντινομικοί, ετερόδοξοι, δηλώνοντας έτσι την πολυσημία της ζωής. Τέτοιος ήταν ο Αντύπας.

Όταν ξεσπά η κρητική επανάσταση κατεβαίνει εθελοντής στην Κρήτη όπου τραυματίζεται στο στήθος και επιστρέφει στην Αθήνα για να αναρρώσει. Ήδη είναι γνωστός στην πρωτεύουσα όπου η εφημερίδα Ακρόπολις (10 Μαρτίου 1897) τον παρουσιάζει ως «γνωστοτάτη φυσιογνωμία έν Αθήναις. Με την πελωρίαν ρεμπούμπλικάν του, την λεοντώδη μορφή του και το ανδρικώτατον παράστημά του ετάραξε τους αθηναϊκούς κύκλους»[2].

Στις 14 Σεπτεμβρίου 1897 ο Αντύπας μιλάει στο συλλαλητήριο στην Ομόνοια και ασκεί σφοδρή κριτική εναντίον του Παλατιού και ειδικά εναντίον του διαδόχου και των πριγκίπων για τη στάση τους στον πόλεμο και την ταπεινωτική ήττα του ίδιου έτους, ενώ καταφέρεται εναντίον των διαπραγματεύσεων που επιβάλλουν οι Μεγάλες Δυνάμεις και ζητά τη συνέχιση του πολέμου μέχρις εσχάτων. Το παλάτι διέταξε τη σύλληψή του για «διέγερση του λαού» και εξύβριση του διαδόχου και των Μεγάλων Δυνάμεων! Προφυλακίστηκε για ένα τρίμηνο, ενώ η δίκη του έγινε στις 8 Γενάρη 1898, όπου και καταδικάστηκε σε ένα χρόνο φυλάκιση. Τον χαρακτήρισαν «επικίνδυνο» και τον οδήγησαν στις φυλακές της Αίγινας σε συνθήκες πλήρους απομόνωσης. Σε περίπτωση που θα ερχόταν σε επαφή με κάποιον, θα κρατούνταν μονίμως στο κελί του και θα ετίθετο «υπό άναλον δίαιτα».

Το 1898 αποφυλακίζεται και επιστρέφει στο Αργοστόλι. Συστήνει σοσιαλιστική ομάδα και κυκλοφορεί την εβδομαδιαία εφημερίδα «Ανάστασις»(29 Ιουλίου 1900) με υπότιτλο «εφημερίς ανθρωπιστική». Η κυκλοφορία της εφημερίδας διακόπτεται και ο Αντύπας συλλαμβάνεται.

Τον Απρίλιο του 1903 επισκέπτεται το Βουκουρέστι όπου βρισκόταν ο πλούσιος θείος του, από την πλευρά της μητέρας του, Γεώργιος Σκιαδαρέσης. Ο Αντύπας πείθει το θείο του να επενδύσει σε αγροτική γη στην Ελλάδα. Έτσι, ο Σκιαδαρέσης και ο επίσης κεφαλλονίτης Αριστείδης Μεταξάς αγοράζουν 300 χιλιάδες στρέμματα στην περιοχή του Πυργετού και του Λασποχωρίου(Ομολίου). Στο Σκιαδαρέση ανήκε το ένα τέταρτο και τα υπόλοιπα τρία στον Μεταξά.

Τον Ιούνιο του 1904 ο Αντύπας επιστρέφει στο Αργοστόλι και στις 3 Ιουλίου επανεκδίδει την εφημερίδα «Ανάστασις». Δημιουργεί δε μια παιδευτική λέσχη, το «Λαϊκόν Αναγνωστήριον Η Ισότης», που λειτουργούσε δίκην «λαϊκού σχολείου». Όμως στις 10 Ιουλίου συλλαμβάνεται και δικάζεται και πάλι, αυτή τη φορά από το Πλημμελειοδικείο Αργοστολίου, για εξύβριση του βασιλιά. Αυτή τη φορά όμως, αθωώνεται. Στις 14 Αυγούστου 1905 διοργανώνει συλλαλητήριο στους Στύλους του Ολυμπίου Διός(«εις τον τόπον τούτον τον ιερόν, όπου εσυμβολίζετο άλλοτε ο θεός της δυνάμεως και της ισχύος», απόσπασμα της ομιλίας του, εφημ. Εμπρός 15.8.1905) σε ένδειξη συμπαράστασης στην Κρητική Επανάσταση(Θέρισο). Ο Αντύπας μιλάει μπροστά σε είκοσι χιλιάδες διαδηλωτές.  Συλλαμβάνεται και πάλι και κρατείται για δύο μέρες. Θρυλείται ότι ο Αντύπας είχε επαφή με τον Ελευθέριο Βενιζέλο.

Στις εκλογές του 1906 θα είναι υποψήφιος βουλευτής Κραναίας και στις 11 Μαρτίου δημοσιεύει στην εφημερίδα «Ανάστασις» το «Πρόγραμμά μας» με έντονο το χρώμα της «ηθικής επανάστασης» που πρέσβευε. Για την ακρίβεια η πολιτική θεωρία του Αντύπα είναι ένα μίγμα σοσιαλιστικών και χριστιανικών ιδεών: «Ότι λοιπόν ο Σοσιαλισμός είναι αυτή η Αλήθεια, αυτή η Δικαιοσύνη, και ότι ο διδάξας τούτον είναι ο Χριστός, και ότι ολόκληρος εν τω Ευαγγελίω εμπεριέχεται τούτο είναι αναμφισβήτητον». Γι’ αυτό η θυσία(όπως στην περίπτωση του Χριστού) είναι κεντρικής σημασίας για τον Αντύπα καθώς «η πρόοδος της ιδέας έχει ανάγκην αυτοθυσίας και ότι το δέντρο του αγώνα ποτίζεται με αίμα…»[3].

Κεντρικής σημασίας για τον Αντύπα είναι η ευαγγελική ρήση «ο μισείς ετέρω μη ποιήσεις», καθώς «Η ελευθερία συνίσταται εις το να δύναται να πράττη παν ό,τι δεν βλάπτει τον άλλον(…), ώστε η εξάσκησις των φυσικών δικαιωμάτων παντός ανθρώπου δεν έχει άλλα όρια ειμή εκείνα τα οποία εξασφαλίζουσιν εις τα άλλα μέλη της Κοινωνίας την απόλαυσιν των αυτών δικαιωμάτων, τα όρια ταύτα μόνον υπό της γενικής θελήσεως όλων διαγράφονται»[4]. Υπ’ αυτή την οπτική της ελευθερίας το «Σοσιαλιστικόν Πολίτευμα» καταργεί τα προνόμια των «Βασιλέων και Αρχόντων αλλά και αυτό το κληρονομικόν δικαίωμα της περιουσίας αφαιρεί, και την δύναμιν του χρήματος καταργεί, και μίαν Κοινωνική τάξην καθορίζει εργαζομένην άνευ εξαιρέσεως και απολαμβάνουσαν άνευ διακρίσεως… Όλοι οι άνθρωποι εξίσου θα εργάζονται και αδελφικώς θα αλληλοβοηθώνται, ούτως δε πληρούται το του Χριστού ρηθέν «και ελεύσεται ημέρα καθ’ ην γενήσεται η ανθρωπότης μία ποίμνη εις ην εις θα είναι ποιμήν η Αγάπη και η Δικαιοσύνη»»[5]. Αγάπη και Δικαιοσύνη, αλλά πως; Με ποια μέσα ο Σοσιαλισμός «θα επιτύχη»; Διερωτάται ο Αντύπας αλλά φαίνεται να καταλήγει στο «βαθμηδόν»: «Ανεγείρων δηλαδή ολίγον κατ’ ολίγον τας Εργατικάς Τάξεις εκ του βορβόρου της πείνας και αμαθείας και κρημνίζων ανεπαισθήτως και συνεχώς το χρήμα και την Βασιλείαν θα φέρη αιφνιδίως εν μέσω των μειδιαμάτων τη Ανθρωπότητος το ΤΕΛΟΣ του ΤΥΡΑΝΝΟΥ»[6].

Στο τελευταίο άρθρο του στην «Πανθεσσαλλική»(26.2.1907) που τιτλοφορείται «Τι είμαι» ο Αντύπας σημειώνει: «Είμαι σοσιαλιστής, όνομα και πράγμα, φέρω τον τίτλο μου πιστώς και υπερηφάνως. Πιστεύω ως παντοκράτορα, ποιητήν ορατών τε και αοράτων, την εργασίαν και ως ομοούσιον και αχώριστον τριάδα της ευτυχίας και της ειρήνης την ελευθερίαν, την ισότητα και την αδελφότητα. Φρονώ δηλαδή ότι, όπως το φως του ηλίου, ο αήρ, το ύδωρ κ.τ.λ. είναι εις την καθολικήν των ανθρώπων χρήσιν, ούτω και πάντα τα’ άλλα, όσα ο άνθρωπος χρειάζεται, δύνανται να καταστώσι κοινά, ένα οι ατελείς και εγωιστικοί νόμοι, τους οποίους ενομοθέτησε η επίσης ατελής διάνοια του ανθρώπου, αντικατασταθώσι δια του τελειοτάτου και δικαιοτάτου του Ιησού, όστις παραγγέλλει «αγάπα τον πλησίον Σου ως σεαυτόν»…».

Στους άμεσους στόχους του Προγράμματός του ο Αντύπας θέτει την πάταξη της διαφθοράς, την κατάργηση του ρουσφετιού και την επικράτηση της αξιοκρατίας, τον διαρκή έλεγχο όλων των φορέων της εξουσίας, τη συγκρότηση κομμάτων αρχών, τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων, τη φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου, την εισαγωγή φόρου στα είδη πολυτελείας, την υιοθέτηση συμβάσεων εργασίας για την προστασία των ημερομισθίων των εργαζομένων, τη συγκρότηση ταμείων για τις συντάξεις, την αποκέντρωση, ένα νέο δικαστικό αλλά και εκλογικό σύστημα και την κατάργηση της στρατιωτικής θητείας. Για τους αγρότες ζητά να τους διανεμηθούν τα ακαλλιέργητα εδάφη που ανήκουν είτε στο Έθνος είτε στα μοναστήρια είτε στους τσιφλικούχους «αποζημιουμένων των κατόχων δι’ αναλόγου και δυνατής αποζημιώσεως δια δόσεων».

Οι μακροπρόθεσμοι στόχοι είναι η πλήρης ανατροπή του διοικητικού, πολιτικού και θρησκευτικού κατεστημένου, η καθαίρεση των βασιλιάδων και η δημιουργία μιας παγκόσμιας κοινωνίας ελευθερίας, ισότητας, αδελφότητας, χωρίς αφέντες και δούλους.

Απευθυνόμενος και σ’ αυτούς που δεν θα τον ψηφίσουν τους λέει πως «ολίγον μας ενδιαφέρει ο χιτών του βουλευτικού αξιώματος», γιατί «η επανάστασις, ην ημείς εννοούμεθα, θα γίνη, και αν επιτύχωμεν και αν αποτύχωμεν…. Ζήτωσαν αι εργατικαί τάξεις, Ζήτω ο Κοινωνισμός»[7]. Αλλά τι είναι ο Κοινωνισμός της άμεσης πράξης του Αντύπα; Είναι ένα μίγμα που έχει ως βάση τον επτανησιακό ριζοσπαστισμό και δόσεις απ’ όλες τις τάσεις του ελληνικού σοσιαλισμού του 19ουαιώνα. Ο Αντύπας είναι ένας «πρωτοσοσιαλιστής» καθώς υιοθετεί σοσιαλιστικές αντιλήψεις των αποκαλούμενων «ουτοπικών» μαζί με απόψεις του Ένγκελς, της αναρχικής ιδεολογίας και του κλασσικού ευρωπαϊκού ανθρωπισμού. Και όλα αυτά έχουν ως συνδετικό αρμό την κοινοκτημοσύνη και την αγάπη του πρωτοχριστιανισμού αλλά και την ιδεολογία κάποιων κινημάτων με θρησκευτικό χαρακτήρα, όπως ο πόλεμος των χωρικών στη Γερμανία και η Κομμούνα του Μίνστερ της Βεσταφαλίας το 1534. Αυτός ο κοινωνισμός της πράξης διαπνέεται από το πνεύμα της θυσίας προσώπων που αισθάνονται ότι επιτελούν την αποστολή του κοινωνικού αναμορφωτή και γι’ αυτό έχουν μία ισχυρή αίσθηση του δικαίου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Αντύπας είναι υπέρ ενός χριστιανισμού της Αγάπης και της Κοινοκτημοσύνης αλλά είναι κατά της Εκκλησίας και κυρίως των μονών. Η συμπεριφορά των διάφορων μοναστηριών προς τους φτωχούς είναι οικτρή[8].

Μετά την αποτυχία του στις εκλογές, ο Αντύπας αφού βαφτίζει τις κόρες δύο φίλων του Αναρχία και Επανάσταση πηγαίνει στη Θεσσαλία, όπου αναλαμβάνει επιστάτης στα κτήματα του θείου του Γ. Σκιαδαρέση. Εκεί αρχίζει να γυρνάει τα χωριά και να μιλάει στους κολίγους και τους χωρικούς για τα δίκαια αιτήματά τους και το κοινωνιστικό του όραμα. Όπως ήδη προείπαμε ο θείος του Αντύπα, Γ. Σκιαδαρέσης είχε αγοράσει τα κτήματα με τον Α. Μεταξά, του οποίου επιστάτης ήταν ένας Ιωάννης Κυριακός από την Αιτωλοακαρνανία που πίεζε με τη συγκατάθεση του Μεταξά τους κολίγους και τους χωρικούς προκειμένου να αυξήσει τα κέρδη του. Ο Μαρίνος Αντύπας κατηγόρησε τον Κυριακό στον Μεταξά ως καταχραστή και εκβιαστή, ζητώντας να εκδιωχθεί από το τσιφλίκι, αλλά ο Μεταξάς αρνήθηκε. Έτσι, ο Κυριακός κατέστη εχθρός και υπονομευτής του Αντύπα. Όπως, όμως, είδαμε πριν, εχθροί του ήταν και οι βασιλείς, οι οποίοι είχαν κάθε συμφέρον για την εξόντωσή του αφού ξεσήκωνε τα πλήθη εναντίον τους. Μη λησμονούμε και το θρύλο που θέλει τον Αντύπα να συνεργάζεται με τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Είναι ήδη γνωστό ότι έχει πάει δύο φορές εθελοντής στην Κρήτη. Την πρώτη φορά μάλιστα, είχε τραυματιστεί στο στήθος. Η υπόθεση, όμως, του Μακεδονικού Αγώνα έχει διττή σημασία καθώς συγκεντρώνει άτομα, συγκεκριμένα κολίγους, που έχουν καταφύγει στα βουνά, συστήνοντας συμμορίες, κυνηγημένοι από τους τσιφλικάδες μετά το νόμο ΒΧΗ΄ της 9ης Ιουλίου 1889 «περί εξώσεως δυστροπούντων ενοικιαστών» του Θεοτόκη. Συχνά οι συμμορίες αυτές χρησιμοποιούνται από το ελληνικό κράτος ως μέλη ανταρτικών επαναστατικών σωμάτων τόσο το 1897 όσο και κατά τον Μακεδονικό αγώνα. Αναφέρεται, μάλιστα, ότι αυτοί οι «ληστές-αντάρτες» συγκρούονται με τις ομάδες των «αγροφυλάκων» -άλλες δηλαδή συμμορίες- που προσλαμβάνονται από τους τσιφλικάδες. Γι’ αυτό οι «ληστές-αντάρτες» έχουν τη λαϊκή στήριξη και πολλές φορές γίνονται θρύλοι.

Όμως, ο Αντύπας είχε κι άλλους εχθρούς, όπως τον τσιφλικά βουλευτή Αγαμέμνονα Σλήμαν, γιο του αρχαιολόγου, που κατηγόρησε τον Αντύπα στον Νομάρχη Λάρισας Κ. Νιώτη ότι ξεσηκώνει τους αγρότες και διασαλεύει την τάξη στην περιοχή, κυρίως γιατί απάλλαξε τους κολίγους των κτημάτων του θείου του από την υποχρέωση να παραδίδουν τα προϊόντα τους στην έδρα της επιστασίας, ενώ τους παραχώρησε μεγαλύτερες εκτάσεις για βοσκή. Διαπιστώνουμε, συνεπώς, ότι η θέση του επιστάτη και ο θεσμός της επιστασίας είναι αποφασιστικής και κρίσιμης σημασίας για το τσιφλίκι.

Στις 6 Σεπτεμβρίου 1906 ο Νομάρχης Λάρισας κάνει έντονες συστάσεις στον Αντύπα στην κεντρική πλατεία της πόλης ότι δημιουργούσε «κακό προηγούμενο» με τον τρόπο που ασκούσε την επιστασία, ξεσηκώνοντας τους κολίγους και ζημιώνοντας τους τσιφλικάδες. Ο Αντύπας απάντησε δεόντως στο Νομάρχη, λέγοντας ότι θα διαχειρίζεται όπως εκείνος νομίζει τα κτήματα του θείου του. Ο Νιώτης διέταξε τον χωροφύλακα που τον συνόδευε να συλλάβει τον Αντύπα. Αλλά παρενέβη ο δικαστής Αγαθόνικος και η σύλληψη δεν έγινε. Την επομένη ο Μ. Αντύπας έστειλε δύο μάρτυρες στο Νομάρχη για να κανονίσουν την μεταξύ τους μονομαχία. Ο Νιώτης δεν δέχτηκε αλλά τον μήνυσε «επί προκλήσει εις μονομαχίαν, δι’ αντικοινωνικήν και αναρχικήν δράσιν…».

Ο Αντύπας έμαθε ότι αυτός που τον κατηγόρησε στον Νομάρχη ήταν ο Σλήμαν (η σύζυγός του Ναντίνα τον αποκάλεσε «λούμπεν»!). Έτσι, στις 10 Σεπτεμβρίου 1906 συναντά στο καφενείο Ζαχαράτου της πλατείας Συντάγματος τον Σλήμαν με την παρέα του και του ζητάει το λόγο. Ο Σλήμαν του απάντησε σκαιότατα. Ακολουθεί σφοδρή λογομαχία και ο Αντύπας χαστουκίζει το γιο του Ερρίκου Σλήμαν. Ο Αντύπας συλλαμβάνεται και την 19η Σεπτεμβρίου γίνεται η δίκη όπου ο κατηγορούμενος θα μιλήσει για την οικτρή κατάσταση των κολίγων της Θεσσαλίας: «Εκεί [στη Θεσσαλία] η κατάστασις ήτο αθλία και η εικών απαισία. Έλληνες αδελφοί μας γυμνοί και κάτισχνοι, εφ’ ων τα οστά μόνον και η επιδερμίς προσκολλώνται, χρησιμεύουσιν ως τα φορτηγά ζώα των ημεδαπών τυράννων, εν ω η ασπλαχνία παρεσκεύασε την γενικήν μετανάστευσιν των Ελλήνων, συνεπεία της οποίας βεβαίως η αύριον θα ανατείλη πολύ συννεφώδης και πάρα πολύ τρομακτική. Ήρχισα λοιπόν και έργω και λόγω να παρέχω εις τους χωρικούς πάσαν δυνατήν ευκολίαν απαλλάσσων τούτους από τας δουλικάς αγγαρείας, ας καθιέρωσεν η τετρακοσαετής τυραννίας των Τούρκων και εξηκολούθησε συνεχίζουσα λίαν ασυστόλως η τεσσαρακονταετής των Ελλήνων τσιφλικούχων απληστία…»[9]. Οι ιδιοκτήτες θεωρώντας ότι θα ζημιώνονταν συμμάχησαν με τον Σλήμαν και με παρουσίασαν στην εξουσία ως κακούργο κατέληξε στην απολογία τους ο Αντύπας, ο οποίος καταδικάστηκε σε εικοσαήμερη φυλάκιση αλλά είχε κερδίσει τη συμπάθεια του κόσμου.

Επιστρέφοντας στη Θεσσαλία άρχισε να δέχεται απειλές από τους μηχανισμούς των τσιφλικάδων, δηλαδή από την επιστασία και τους επιστάτες. Ανάλογες απειλές δέχονταν και ο προκάτοχος του Αντύπα αλλά και ο ίδιος ο Γ. Σκιαδαρέσης. Που εν προκειμένω σταματά η αλήθεια και αρχίζει ο θρύλος είναι δύσκολο να διαπιστωθεί. Πάντως, οι κολίγοι χρειάζονταν έναν ήρωα, το δικό τους Χριστό, έναν αρνητή της τάξης του, αφού ο Αντύπας ανήκε και ως δικηγόρος και ως επιστάτης και ως ανηψιός του τσιφλικά στην τάξη των «πάνω».

Τον Αντύπα σκότωσε ο επιστάτης του Α. Μεταξά, ο Ιωάννης Κυριακός, με τον οποίο συγκατοικούσαν στο ίδιο δίπατο οίκημα με πλήρη αυτονομία όμως των διαμερισμάτων τους. Ο Κυριακός καθόταν με τη γυναίκα και το παιδί του στο κάτω διαμέρισμα και ο Αντύπας στο πάνω. Για να ανέβει στο διαμέρισμα του πάνω ορόφου ο Αντύπας περνούσε από έναν κοινό διάδρομο, στον οποίο «έβλεπε» η πόρτα του διαμερίσματος του Κυριακού. Ο διάδρομος αυτός έκλεινε, επίσης, με πόρτα, η οποία έμενε πάντα ξεκλείδωτη για να μπορεί να ανεβαίνει στον πάνω όροφο ο εκάστοτε κάτοικός του. Εκείνο το βράδυ, που επέστρεψε από τη Λάρισα, ο Αντύπας κάθισε να φάει σε μία αποθήκη με τον ξάδερφό του Παναγιώτη Σκιαδαρέση, τον δασοφύλακα Βασίλη Τσιάντο και τον αγροφύλακα Θ. Μωραΐτη. Εκεί τους είπε ότι έδωσε 100 δραχμές για τον Μακεδονικό Αγώνα. Το ποσό φάνηκε υπερβολικό στους υπόλοιπους της παρέας και ο Αντύπας θέλησε να πάει στο διαμέρισμά του για να τους φέρει την απόδειξη, αλλά βρήκε την «εξώπορτα» κλειδωμένη και την χτύπησε για να του ανοίξει ο Κυριακός. Σύμφωνα με την κατάθεση του Σκιαδαρέση στα χέρια του οποίου πέθανε ο Αντύπας, ο Κυριακός αρνήθηκε αρχικά να ανοίξει. Στη συνέχεια άνοιξε, λέγοντας στον Αντύπα ότι δεν έχει δικαίωμα να ανέβει στην κατοικία του. Τότε προκλήθηκε φιλονικία και αντηλλάγησαν βαριές εκφράσεις, οπότε ο Κυριακός παίρνει το όπλο του και χτυπάει αρχικά τον Αντύπα ελαφρά στο κεφάλι. Η δεύτερη βολή θα πετύχει τον Μαρίνο Αντύπα στο πίσω μέρος –οσφυική χώρα- ενώ έφευγε. Ο πυροβοληθείς θα εκπνεύσει στην αγκαλιά του ξαδελφού του. Οι τελευταίες λέξεις του ήταν σύμφωνα με τον Παναγιώτη Σκιαδαρέση «Ισότης, Αδελφότης, Ελευθερία». Πλέον οι κολίγοι είχαν το δικό τους Χριστό. Αλλά ποιος δολοφόνησε τον Αντύπα; Ποιος είχε όφελος; Είχαν πολλοί. Είχε αρχικά ο Μεταξάς που είχε δώσει 10.000 δραχμές σ’ έναν Γιαταγάνα για να τον σκοτώσει. Αλλά ο επίδοξος φονιάς αποκάλυψε στον Αντύπα το σχέδιο του τσιφλικά. Είχε κίνητρο ο Κυριακός, τον οποίο ο Αντύπας ζήτησε να τον διώξουν οι εργοδότες του ως καταχραστή και συκοφάντη. Είχε και ο Σλήμαν. Αλλά προπάντων είχε ο βασιλιάς και η οικογένειά του εναντίον των οποίων εστρέφετο διαρκώς ο Αντύπας με συνέπεια να συλληφθεί και να φυλακισθεί πολλές φορές. Ο βασιλιάς είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την γεωργία. Αξίζει να σημειωθεί ότι τον Απρίλιο του 1901 τόσο ο βασιλιάς όσο και ο διάδοχος με τους πρίγκιπες Ανδρέα και Νικόλαο συμμετείχαν στο Πανελλήνιο Αγροτικό Συνέδριο στο Ναύπλιο. Μάλιστα, ο βασιλιάς στο λόγο του αναφέρθηκε στην πρόθεσή του να συστήσει «Γεωργική Εταιρεία». Όπως βλέπουμε ο βασιλιάς (όπως και ο Θεοτόκης) συνεχίζει την πολιτική Τρικούπη για την έλευση κεφαλαίων της διασποράς και τις επενδύσεις στη γεωργία. Ήταν με άλλα λόγια υπέρ των τσιφλικάδων(που θα «εφαρμόσωσι την μεγάλην καλλιέργειαν και θα εισαγάγωσι τας μηχανάς εις τας γεωργικάς εργασίας» εφημ. Εμπρός 3.5.1900). Εξάλλου, στις 5 Μαρτίου 1910, η Πανθεσσαλική Επιτροπή στέλνει υπόμνημα στο βασιλιά Γεώργιο, γεγονός που αποδεικνύει την εξουσία του τελευταίου επί του θέματος. Στο υπόμνημα περιγράφεται η οικτρή κατάσταση των κολίγων. «Μας εξωνούσι… ο Γεωργικός πληθυσμός ελαττούται… η τοκογλυφία ακμάζει και η ελονοσία θερίζει… Εν Δανία η Δουλοπαροικία κατηργήθη από του 1788 έτους…» αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Συνεπώς, πολλοί είχαν λόγο να σκοτώσουν τον Αντύπα, από τον βασιλιά[10] που παρουσιαζόταν «σαν αδύναμος σιωπηλός προστάτης των αγροτών», εμποδίζοντας έτσι τη συμμαχία τους με τις αντιμοναρχικές μειοψηφίες της αστικής τάξης, έως τον Κυριακό.

Στην εφημερίδα ΣΚΡΙΠ σε ανταπόκριση από τη Λάρισα με ημερομηνία 26 Ιανουαρίου 1908, που υπογράφει ο «Αδάμ», περιγράφεται η εξ αναβολής δίκη στο κακουργοδικείο της θεσσαλικής πόλης του δολοφόνου του Μαρίνου Αντύπα, Γιάννη Κυριάκου(σ.σ. έτσι αναφέρεται στο δημοσίευμα και όχι Κυριακού). Οι δικηγόροι υπεράσπισης ζητούν και πάλι την αναβολή της δίκης. Η πρώτη αναβολή έγινε προ μηνός λόγω της απουσίας ουσιωδών μαρτύρων, όπως ο Π. Σκιαδαρέσης, ο Θ. Μωραΐτης και ο Αθανασάκης. Οι μάρτυρες αυτοί απουσιάζουν και τώρα. Το δικαστήριο, αν και αποφάσισε τη διενέργεια της δίκης, επεφύλαξε στον εαυτό του το δικαίωμα να την αναβάλει οποτεδήποτε κρίνει αναγκαία την παρουσία των μαρτύρων που απουσιάζουν. Κατά την εξέταση των μαρτύρων υποστηρίχτηκε από την πλευρά των μαρτύρων κατηγορίας ότι ο Μαρίνος δεν απείλησε τον Κυριακό ώστε αυτός να τον πυροβολήσει ευρισκόμενος εν αμύνει, ενώ από την πλευρά του κατηγορουμένου υποστηρίχτηκε πως αυτός πυροβόλησε ευρισκόμενος σε νόμιμη άμυνα. Συγκεκριμένα, ο μάρτυρας Τσάντος κατέθεσε ότι δεν άκουσε ύβρεις εκ μέρους του Αντύπα ούτε τον είδε να κρατάει μαχαίρι. Ύστερα καταθέτει ο μάρτυρας κατηγορίας Βαλάσης, που αναφέρει ότι είδε τον Αντύπα να βγαίνει από το δωμάτιο του κατηγορουμένου κρατώντας μαχαίρι και «συγχρόνως εβεβαίωσεν ότι ήκουσε τον Αντύπαν να υβρίζη και να αποκαλή τον κατηγορούμενον άτιμον και κερατάν και συγχρόνως να ραπίζη αυτόν». Διαπιστώνει κανείς ότι ο μάρτυρας κατηγορίας κατέστη μάρτυρας υπεράσπισης. Όμως το ψεύδος ήταν εξόφθαλμο καθώς ο μάρτυρας Χασαπίδης(ανθυπολοχαγός) κατέθεσε ότι σύμφωνα με τον ίδιο τον φονέα, όπως του διηγήθηκε το συμβάν, ο Αντύπας βλήθηκε μέσα στο δωμάτιο του Κυριάκου και συνεπώς ήταν αδύνατο να εξέλθει απ’ αυτό κρατώντας μαχαίρι. Μετά από αυτό το δικαστήριο αποφασίζει τη σύλληψη και κράτηση του μάρτυρα κατηγορίας Βαλάση και την απαγγελία σ’ αυτόν της κατηγορίας της ψευδορκίας. Ταυτόχρονα, αναβάλει τη δίκη και ζητά τη βίαιη προσαγωγή των μαρτύρων που απουσιάζουν. Όμως οι μάρτυρες δεν ήταν δυνατόν να προσαχθούν καθώς βρίσκονταν στην Αμερική και στη Μακεδονία. Αντί όλα αυτά να προκαλέσουν διερωτήσεις και απορίες στον ανταποκριτή της εφημερίδας (πως δηλαδή ο Βαλάσης κατέστη από μάρτυρας κατηγορίας, μάρτυρας υπεράσπισης, δεδομένης της ψευδορκίας του, και γιατί όλοι οι αυτόπτες μάρτυρες και δη οι φίλοι του Αντύπα, εν οις και ο ξάδερφός του Σκιαδαρέσης, έλλειπαν στο εξωτερικό;), εκείνος αναφέρει ότι «Η αιφνιδία αύτη τροπή της δίκης και η αναβολή, καθ’ ην μάλιστα στιγμήν ήρξατο να κλονίζηται η κατηγορία εκ των καταθέσεων των μαρτύρων και να αποδεικνύεται ότι ο κατηγορούμενος εν αμύνη ων εξετέλεσε τον φόνον, κατελύπησε την κοινωνίαν… Την λύπην της η κοινωνία μας εξεδήλωσεν ευθύς μετά την αναβολήν σπεύσασα και συλληπηθείσα τον κατηγορούμενο…»[11]. Η «κοινωνία» συνεπώς «εδίκασε», συναισθηματικώς, αλλά εδίκασε με επιείκεια και συμπάθεια τον φονιά σύμφωνα με τον ανταποκριτή, τον οποίο οι κολίγοι ως γνωστόν ήθελαν να λιντσάρουν. Το καταφανώς μεροληπτικό δημοσίευμα σε συνδυασμό με την ανασκευή των μαρτυριών κατηγορίας αλλά και την «εξαφάνιση» των ουσιωδών μαρτύρων κατηγορίας, δημιουργεί την πεποίθηση ότι ένας ολόκληρος μηχανισμός επιχειρούσε να αθωώσει τον δολοφόνο.

Οι τσιφλικάδες, τελικά, του κάμπου είδαν ότι οι επενδύσεις στο χρηματιστήριο και στα ακίνητα(όπως του Συγγρού και του Καραπάνου) αλλά και σε εμπορικές επιχειρήσεις απέδιδαν πολύ περισσότερο και πολύ πιο εύκολα από την πάντα επισφαλή γεωργία. Η προσπάθεια, μάλιστα, της κυβέρνησης να καταστήσει τη Θεσσαλία «σιτοβολώνα» της Ελλάδας προσέκρουε στους ίδιους τους τσιφλικάδες που ενώ παρήγαγαν σιτάρι ήταν συγχρόνως και εισαγωγείς του! Οι αντιδράσεις, όμως, των κολίγων, όπως και οι πολιτικές πιέσεις, ανάγκασαν πολλούς απ’ αυτούς είτε να πουλήσουν είτε να εκχωρήσουν τα τσιφλίκια τους δίκην κληροδοτήματος στο ελληνικό κράτος, όπως έκανε ο Κωνσταντίνος Ζάππας και άλλοι, περιοριζόμενοι στο αμιγώς εμπορικό σκέλος της δραστηριότητάς τους και εγκαταλείποντας τη σχιζοειδή κατάσταση να υπερασπίζονται την εγχώρια και συγχρόνως την εισαγόμενη παραγωγή! Η περίπτωση του γιου του Χρηστάκη εφέντη Ζωγράφου και βουλευτή Τρικάλων αλλά και κουνιάδου του Κ. Καραπάνου, Γεωργίου Χρηστάκη Ζωγράφου είναι εξαιρετική. «Η γη είναι κοινόν καλόν και ουχί αποκλειστικόν δικαίωμα του ατόμου. Κοινωνία και γη είναι συνδεδεμένα αρρήκτως, προκειμένου δε περί της ιδιοκτησίας της γης η θέλησις του ατόμου έχει ως φραγμός το συμφέρον του όλου»[12]. Αυτά έλεγε ο Γεώργιος Χρηστάκης Ζωγράφος, υποστηρίζοντας τη διανομή στους κολίγους των κτημάτων του Ζάππα, που αρνιόταν το Δημόσιο! Κι ενώ ο τσιφλικάς μιλούσε για «δημόσιο συμφέρον» ο πρόεδρος του Γεωργικού Συνδέσμου Τρικάλων Γ. Σπυρόπουλος σε ομιλία του(7.2.1910)[13] αναφερόταν στον Θεό: «Ο Θεός είναι πατήρ όλων των ανθρώπων και οι άνθρωποι είναι αδελφοί προς αλλήλους, μας έδωκε δε, την ελευθερίαν να απολαμβάνωμεν των αγαθών της Γης. Αλλά η βία και η απληστία επέβαλον την δουλείαν, τα τσιφλίκια…». Αντιθέτως, ο Γεώργιος Χρηστάκης στο συνέδριο του Βόλου το 1912 θα μιλήσει για ευθύνη του «συστήματος», όπως θα έλεγαν και οι «σοσιαλισταί» της εφημερίδας «Ο Κοινωνισμός»[14] στις 20 Μαρτίου 1911!

Το χριστιανικό στοιχείο είναι έκδηλο και στους «νεοϊδεάτες» κοινωνιστές. Έτσι, το άρθρο στην εφημερίδα «Ο Κοινωνισμός» υπό τον τίτλο «Το Μέλαν στίγμα της ελληνικής πολιτείας» θα έχει ως υπότιτλο το «Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω». Συγκεκριμένα στο άρθρο αναφέρεται «Επί μίαν πεντηκονταετίαν Αυλή, Κυβερνήσεις, Βουλευταί, Δήμαρχοι, Κληρικοί, Δικασταί, Διδάσκαλοι και παντός είδους υπάλληλοι ωργίασαν, παρενόμησαν, εγκλημάτισαν και τοιουτοτρόπως εδημιουργήθη μία κατάστασις απαισία, εκσπάσασα τέλος εις μίαν ατυχή και άστοχον στρατιωτική επανάστασιν(σ.σ. η επανάσταση του 1909). Και ήλθεν η επανάστασις αύτη και ημνήστευσε τους πάντας και τα πάντα πανηγυρικώς. Επιπροσθέτως δ’ αμνηστεύεται και αυτή αύτη η επανάστασις παρά των παρ’ αυτής αμνηστευθέντων ενόχων… Αλλ’ εν μέσω της κωμικής ταύτης αλληλοαμνηστεύσεως Επαναστατών και Αντεπαναστατών, ουδείς, απολύτως ουδείς συνεκινήθη εκ των στεναγμών των θυμάτων της πολιτικής αχρειότητος και δικαστικής παραλυσίας, ουδείς ήγειρε φωνήν διαμαρτυρίας υπέρ των βασανιζομένων… Να βροντοφωνήση και διαλαλήση με φωνήν στέντορος: Όχι, όχι, οι βασανιζόμενοι εις τα Ελληνικάς τρώγλας κατάδικοι δεν είναι πάντες, δεν είνε οι μόνοι και κύριοι ένοχοι εν Ελλάδι, δεν είνε πάντες έκφυλοι εγκληματίαι, οι πλείστοι είνε θύματα φαύλης καταστάσεως, είνε οι ολιγώτερον υπαίτιοι δια τα υπ’ αυτών διαπραχθέντα αδικήματα…».

Στο ίδιο φύλλο της εφημερίδας «Ο Κοινωνισμός» φιλοξενείται άρθρο του Πύρρου Γιαννόπουλου Ηπειρώτη με τίτλο «Κοινωνική Πενία-τα θύματα του κεφαλαίου», όπου γίνεται διαπραγμάτευση του θέματος της αλλαγής του συστήματος δια της βίας ή με ειρηνικό τρόπο:

«Ο Ροβέρτος Όβεν και ο Φουριέρ απέβλεπον προς επίτευξιν του κοινού σκοπού των δια διαφόρων μέσων επαναστατικών, επίστευον δε ότι δύνανται να εφαρμόσουν αυτά δι’ ειρηνικών τρόπων. Οι αναρχικοί υποστηρίζουν ότι τον σκοπόν θα κατορθώσουν δια στασιαστικών μέσων και πρωτίστως δια της καταργήσεως των νόμων, διότι δια των νόμων εδεσμεύθη η κοινωνία υπό των πλουτοκρατών(υπογραμμίζει ο Π. Γ. Η.). Αλλά η κατάργησις των νόμων δεν δύναται να χαρακτηρισθή ως επανάστασις, αλλ’ ως στάσις. Αυτό δε είνε το κύριον χαρακτηριστικόν των αναρχικών, ότι είνε στασιασταί, διότι αποβλέπουν εις μονομερές σημείον μέσων επιτεύξεως του σκοπού, ενώ οι σοσιαλισταί είνε επαναστάται, ως αποβλέποντες εις την γενικήν μεταβολήν του οικονομικού συστήματος εξ ού τα κοινωνικά δεινά […] οι σοσιαλισταί δημοκράται δεν σημαίνει ότι αρνούνται τα βίαια μέτρα, όπως και την νόμιμον εξανάστασιν… Η βία και η χρήσις αυτής είνε εν όπλον μάλλον των περιστάσεων…». Και αφού διευκρινίζεται το ζήτημα της ειρηνικής ή βίαιης επανάστασης, με τη δεύτερη να είναι περισσότερο συμπτωματική και ανάλογη με την περίσταση, γίνεται αναφορά και στο μεταναστευτικό πρόβλημα αλλά και στην φροντίδα του δέντρου της κεφαλαιοκρατίας!

Συγκεκριμένα, σημειώνεται ότι «Πρέπει να ρυθμιστεί το μεταναστευτικό ρεύμα των εργατών… οι ενέργειαί των να είνε μελετημέναι και ήρεμοι, όπως μη καταστραφεί το δένδρον της κεφαλαιοκρατίας πριν έτι κάμουν συγκομιδήν των γλυκυτάτων αυτού καρπών… Ουδείς σοσιαλιστής πρέπει να επιδεικνύει την εργασίαν του και προ παντός την δύναμίν του(υπογραμμίζει ο Π.Γ.Η). Η αυτοπεποίθησης αρκεί… Η επίδειξις ανήκει εις τους αστούς… Η ισχύς ημών στηρίζεται επί των κοινωνικών πλειονοτήτων της Τιμής, του Δικαίου, της Αλληλεγγύης…».

Όλοι αυτοί θα χαρακτηριστούν «διλετάνδηδες» από τους μετέπειτα «σοσιαλιστές». Συγκεκριμένα, ο Γ. Κορδάτος θα γράψει για τον Πλ. Δρακούλη, που εξέδωσε το περιοδικό «Άρδην» και μετέφρασε Κροπότκιν το 1886[15]: «Ολοένα αισθηματολογούσε μ’ ένα ανακάτωμα ανθρωπιστικών και χριστιανικών ιδεών… δεν μπόρεσε να επηρρεαστεί από την προλεταριακή ψυχολογία. Έμεινε πάντα ο διλετάντης, ο ιδιόρρυθμος σοσιαλιστής…»[16]. Για τον Στ. Καλλέργη τον οποίο συμπαθούσε ο Κορδάτος θα γράψει: «… έχει όμως ενθουσιασμό και με το μυαλό του φτιάνει μια σοσιαλιστική θεωρία ανακατεμένη με λίγο χριστιανισμό, λίγο αναρχισμό…»[17].

Γενικά, από τους σοσιαλιστές της εποχής, που διακρίνονται σε συντηρητικούς, αριστερούς και αναρχικούς, όσοι ήθελαν «εθνικό σοσιαλισμό» και εκείνοι που επεδίωκαν τον «μεταρρυθμιστικό σοσιαλισμό» εκδιώχτηκαν από τον «Κεντρικό Σοσιαλιστικό Σύλλογο». Κοινό σημείο όλων πάντων ήταν η έχθρα απέναντι στο βασιλιά. Το 1894 κατά τον εορτασμό της Εργατικής Πρωτομαγιάς στο Στάδιο ο Στ. Καλλέργης και άλλοι συλλαμβάνονται και δικάζονται γιατί κάποια άρθρα τους στο «Σοσιαλιστή» «καθήπτοντο του ιερού προσώπου του βασιλέως και της ιεράς ημών θρησκείας». Πριν τέσσερα χρόνια, στις 3 Μάη 1890, είχε πεθάνει στι φυλακές Χαλκίδας ο Ρόκκος Χοϊδάς, ο οποίος είχε καταδικαστεί σε τρία χρόνια φυλακή από το δικαστήριο Άμφισσας για «εξύβριση του βασιλιά» μέσω άρθρων του στον «Ραμπαγά». Ο Χοϊδάς ήταν βουλευτής αλλά επειδή δεν δέχτηκε να ορκιστεί, ο Τρικούπης και ο Δηλιγιάννης απαγόρευσαν την καταγραφή των λόγων του από το βήμα της Βουλής στα πρακτικά. Για εξύβριση του βασιλιά φυλακίστηκε, όπως προείπαμε, και ο Μαρίνος Αντύπας.

Τελικά, γιατί ο Αντύπας, ο Ροδοκανάκης αλλά και οι Πατέρες του αμερικανικού έθνους κατέφυγαν στη θρησκεία; Γιατί μόνο η Πίστη μπορεί να συνέξει τα ετερόκλητα και χωρίς άλλη επικοινωνία κοινωνικά στρώματα, τους κολίγους και τους υπηρέτες, τους μικροαστούς και τους αστούς ή τους μετανάστες και τους WASPs. Η διαφορά είναι ότι οι αστοί επέμειναν στο θεσμικό κέλυφος της χριστιανικής πίστης, την Εκκλησία, την οποία ήλεγχαν, και την Μεγάλη Ιδέα, που δημιούργησαν, ενώ οι «κοινωνιστές» ήταν υπέρ της χριστιανικής αλληλεγγύης χωρίς τον εξουσιαστικό θεσμό της Εκκλησίας, που λειτουργούσε υπέρ των «πάνω».

Έτσι, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης μιλώντας για την «ανάγκη της θρησκείας»[18]εστιάζει στη μη θεσμική πίστη, ενώ ο Γιάννης Ψυχάρης στο θεσμό της Εκκλησίας. Ο μη θεσμικός χριστιανισμός είναι απόλυτα συνυφασμένος με τον ελευθεριακό χριστιανοκοινωνισμό του Αντύπα, που παραπέμπει τόσο στους σύγχρονους Αμερικανούς, όπως ο Βόνεγκατ, αλλά κυρίως στον Πλωτίνο Ροδακανάκη και το «κοινωνιστικό σύγγραμμά» του! Ο Μαρίνος Αντύπας, ενώ αρχικά στράφηκε στους υπηρέτες της πόλης(επιχείρησε να οργανώσει τους υπηρέτες των οινοπαντοπωλών), τελικά αναπροσανατολίζεται και προσπαθεί να οργανώσει τους άλλους απόκληρους, τους κολίγους, αυτούς δηλαδή που λογίζονταν κυριολεκτικά κτήνη και βρίσκονταν έξω από το δομημένο σώμα της κοινωνίας, όντας αποκλεισμένοι, όπως οι σημερινοί απόκληροι ή οι μετανάστες. Η οργάνωσή τους επιδιώχθηκε μέσω της χριστιανικής παράδοσης. Έτσι, ο Αντύπας γίνεται ένας αντάρτης Χριστός, όπως ο Χριστός των Αμερικανών νεολαίων της δεκαετίας του 1960, όπως τον περιγράφει ο Νόρμαν Μέηλερ στις «Στρατιές της νύχτας»(ο Χριστός-Τσε Γκεβάρα για τους νέους ολόκληρου του κόσμου).

Στην ελληνική επαρχία, πάντως, και τον χωριανικό τρόπο σκέψης η θρησκεία συνυπάρχει με τη δεισιδαιμονία[19]. Tο ΕΓΩ των εξιδανικευμένων ηρώων του ρομαντικού κόσμου δίνει τη θέση του στο ΕΜΕΙΣ των «ταπεινών προσώπων», που λειτουργούν χωρίς υπερβολές, αφού όλα είναι φυσικά, δηλαδή της φύσης(σύμφωνα με το βλέμμα των αστών), η οποία συγχέεται με τη μοίρα(σύμφωνα με το βλέμμα των χωρικών). Γι’ αυτό εδώ η μαγεία ή η φαντασία ανακατεύονται με το πραγματικό(γι’ αυτό η τρέλα είναι ακόμη κοινωνικά ενταγμένη και χρήσιμη για την ισορροπία της πόλης –ο τρελός του χωριού- παρά την αντίθετη άποψη του Πλάτωνα) και γίνεται δεισιδαιμονία, όταν γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης, βασισμένη στην άγνοια.

Στο πολιτικό πεδίο, ο Θεός εκκοσμικεύεται με τον ελέω Θεού-και όχι λαού- βασιλιά. Ο τελευταίος σε συμβολικό επίπεδο θα ειδωλοποιηθεί, τόσο στο εθνικό φαντασιακό(ο βασιλιάς, ο εξαδάκτυλος Κωνσταντίνος θα απελευθερώσει την Πόλη, ανασταίνοντας τα… ψάρια και το έθνος), όσο και στο κοινωνικοπολιτικό. Γι’ αυτό ο Χριστός και κάθε εκκοσμικευμένος αντάρτης και μάρτυρας Χριστός, όπως ο Αντύπας, θα είναι μία αντιεξουσία στο όνομα και εναντίον του Πατρός, θα είναι ο μεγάλος «εσωτερικός εχθρός», αυτός που πρέπει να θυσιασθεί(εδώ δεν έχουμε το θάνατο του Πατρός, όπως στον Οιδίποδα, αλλά του Υιού). Γι’ αυτό στο συλλογικό φαντασιακό ο Χριστός θα συμβολίσει τον ελληνικό λαό και τα πάθη του, έναν λαό που περιμένει την απελευθέρωση από τους Οθωμανούς, από το σουλτάνο ή το βασιλιά, από τους τσιφλικάδες, από τους εμπόρους, τους τοκογλύφους και τελικά από τις τράπεζες και τους πολιτικούς-επιστάτες των εξωχώριων νέο-αποικιοκρατών.

*Απόσπασμα από το βιβλίο το «Ματωμένο θέρος του 1882»


[1] Εφημερίδα ΣΚΡΙΠ 25.12.1895

[2] Θωμάς Ψύρρας, Κιλελέρ, στον ήλιο μοίρα, Μεταίχμιο, Αθήνα, 2010

[3] Εφημερίδα «Πανθεσσαλική» 12 Φεβρουαρίου 1907

[4] Εφημερίδα «Ανάστασις», 8.4.1906

[5] Στο ίδιο

[6] Στο ίδιο

[7] Στις εκλογές της 20ης Μαρτίου του 1906 αναδείχτηκε νικητής ο Θεοτόκης. Ο Μ. Αντύπας έλαβε 2.550 ψήφους, ικανό αριθμό για την εποχή, αλλά δεν εκλέχτηκε.

[8] Τα μοναστήρια «… εγένοντο εστίαι διαφθοράς και εξαχρειώσεως των περιοίκων, και εξευτελισμού του ιερατικού σχήματος. Δια των πλουσιωτάτων και κατακλεπτομένων εισοδημάτων των παχύνονται δεκάδες τινές άξεστων και αμαθέστατων καλογήρων», Σ. Τριανταφυλλίδης, Οι κολλίγοι της Θεσσαλίας, Στοχαστής, 1974, 2η έκδοση.

[9] Εφημερίδα Το Άστυ, 21.9.1906

[10] Γιώργος Δερτιλής, Κοινωνικός μετασχηματισμός και στρατιωτική επέμβαση 1880-1909, Εξάντας, 1985.

[11] Σκριπ, 26/1/1908

[12] Εφημερίδα Θεσσαλία, 21.12.1908

[13] Θωμάς Ψύρρας, Κιλελέρ, Μεταίχμιο, Αθήνα, 2010

[14] Η εφημερίδα «Ο Κοινωνισμός» είναι «όργανον των Νεοϊδεατών», ιδρύθηκε το 1910 και σημειώνει στο φύλλο Αριθ. 53: «… Δεν είμεθα αριστοκράται, ουδέ φίλοι αυτών, δεν είμεθα εργάται υπό το στενόν της εννοίας πνεύμα, ουδέ εργατόφιλοι, είμεθα σοσιαλισταί. Και ο σοσιαλισμός αποβλέπει εις την δημιουργίαν του αληθεστέρου δόγματος, προς δόξαν της ζωής, αποτείνεται ουχί μόνον εις τον πτωχόν αλλά και εις τον πλούσιον, ουχί μόνον εις τον εργάτην αλλά και εις τον άεργον. Κηρύσσει, ότι η εργασία είνε η βάσις πάσις ευτυχίας και η αγάπη συμπλήρωσις αυτής. Προσκαλεί πάντας υπό την ερυθράν του σημαίαν….

[15] Π. Κροπότκιν: Προς τους νέους

[16] Γ. Κορδάτος, Ιστορία της Ελλάδας, τόμ. ΧΙΙ, σελ. 620 και 621

[17] Στο ίδιο

[18] Στο προοίμιο του διηγήματος «Λαμπριάτικος Ψάλτης», Ακρόπολις 27-31 Μαρτίου 1893: «Άγγλος  ή Γερμανός ή Γάλλος δύναται να είναι κοσμοπολίτης ή αναρχικός ή άθεος ή ο,τιδήποτε. Έκαμε το πατριωτικόν χρέος του, έκτισε μεγάλην πατρίδα. Τώρα είναι ελεύθερος και επαγγέλλεται χάριν πολυτελείας την απιστίαν και την απαισιοδοξίαν. Αλλά Γραικύλος της σήμερον, όστις θέλει να κάμη δημοσία τον άθεον ή τον κοσμοπολίτην, ομοιάζει με νάνον ανορθούμενον επ’ άκρων ονύχων και τανυόμενον να φθάση εις το ύψος και φανή και αυτός γίγας. Το Ελληνικόν έθνος, το δούλον, αλλ’ ουδέν ήττον και το ελεύθερον, έχει και θα έχει δια παντός ανάγκην της θρησκείας του» (Άπαντα 3, 1972).

[19] Δες το διήγημα του Κ. Παλαμά: Θάνατος παλληκαριού, εκδόσεις «Αξιός»

Πηγή: http://artinews.gr/%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CF%83%CE%BA%CF%8C%CF%84%CF%89%CF%83%CE%B5-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%BC%CE%B1%CF%81%CE%AF%CE%BD%CE%BF-%CE%B1%CE%BD%CF%84%CF%8D%CF%80%CE%B1.html

H Δικαιολάνδη και η Lacta «ΥparxeiAgapi»…!

Ένα προφητικό και απολαυστικό κείμενο του ψυχοθεραπευτή Αντώνη Ανδρουλιδάκη, απόσπασμα από το βιβλίο του: «Το ελληνικό τραύμα-Κοινωνιο-ψυχολογικές όψεις της ελληνικής κρίσης» (εκδόσεις Νησίδες – Αθήνα 2016).  Απολαύστε το απολαμβάνοντας μια ΙΟΝ Αμυγδάλου ή ΙΟΝ γάλακτος…δικαίωμά σας!!!

Δημήτρης Ναπ.Γ

«#YparxeiAgapi, υποστηρίζει σε άψογα greeklish εδώ και χρόνια η σοκολάτα Lacta, ενώ η ΙΟΝ αμυγδάλου αντιπροτείνει, σχεδόν, εμμονικά, «την πρώτη σου αγάπη και μοναδική!». Τι θαυμάσια «συσκευασία», μα την αλήθεια, για να αποκρύψει την πικρή, «μισητή» γεύση της σοκολάτας για τα παιδιά της Ακτής Ελεφαντοστού – της μεγαλύτερης χώρας παραγωγού κακάο στον κόσμο – που εργάζονται 18 ώρες την ημέρα, τρώνε ελάχιστα και το βράδυ κοιμούνται κλειδωμένα σ’ενα μικρό δωμάτιο. Οι «σκλάβοι της σοκολάτας» #Yparxoun και πρώτα και – δυστυχώς – παντοτινά! 

Μπορούμε άραγε να πιστέψουμε ότι η αγαπητική επίκληση και στις δυο περιπτώσεις είναι τυχαία; Στην πραγματικότητα, σκοπός του διαφημιστικού μηνύματος είναι η απενοχοποίηση της κατανάλωσης, η απολυτοποίησης της πράξης μέσα σ’ενα κλειστό κανόνα «αγαπητικής» συμπεριφοράς, μέσα σε μια καταθλιπτική ομοιομορφία «αγάπης».  Η «συσκευασία» στην πραγματικότητα αφαιρεί εκεί που φαίνεται ότι προσθέτει. Με άλλα λόγια, η ηθικιστική συναισθηματικούρα της «πρώτης αγάπης και παντοτινής» αφήνει ανέγγιχτη – ή και αναπαράγει – την καπιταλιστική βαρβαρότητα στη «σκοτεινή» πλευρά της γης.

Αλλά τι άλλο είναι ο ηθικισμός παρά μια μερικότητα, μια αίρεση, που τονίζει μονάχα ένα μέρος της ζωής, κλείνοντας απ’έξω την καθολικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης, ακρωτηριασμένη, θρυμματισμένη και τραυματισμένη;

«Μα είναι δικαίωμά μου να τρώω σοκολάτα!» θα διαμαρτυρηθεί οργισμένα και ο τελευταίος χίπστερ, αραχτός στο chocolate bar που του σύστησε η Athens Voice. «Στα παπάρια μας!» θα απαντούσε, «μιλώντας βρώμικα», δίκαια εξοργισμένος, ο πρώτος πιτσιρικάς στην Ακτή Ελεφαντοστού, αν η φωνή του είχε βέβαια μεγαλύτερη ισχύ από την voice της Athens. Αλλά δεν έχει…

Κάπως έτσι θεμελιώνεται η ατομοκεντρική λογική των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προταγματικό αίτημα του «πολιτισμού» της νεωτερικότητας. Κάπως έτσι, παρά το ομολογουμένως ακραίο του σοκολατένιου παραδείγματος, αναδεικνύεται, θεωρητικοποιείται και συστηματοποιείται η νέα ηθική των ατομικών δικαιωμάτων, πάντα ως αίρεση -μέρος του καθόλον ανθρώπου. (…) Είναι ο νέος Μωσαϊκός Δεκάλογος, η νέα καθηκοντολογία του Κάντ, εκφρασμένη από τους σύγχρονους «προφήτες» των Δικαιωμάτων.

Ώσπου βέβαια, πολύ σύντομα, η σχεδόν ψυχαναγκαστική ηθική των Ατομικών Δικαιωμάτων εκπίπτει σε ηθικισμό. Πρόκειται για μια νέα ηθικολογία, μια ηθικοκρατία, που δεν επιτρέπει να πατήσει μύγα στο δικαιωματικό σπαθί κάθε μειονεκτούσας με τον ένα ή άλλο τρόπο κοινωνικής ομάδας. Για κοινωνικές τάξεις, για μειονεκτούσες κοινωνικές τάξεις, για το προλεταριάτο, ούτε κουβέντα. Ο καβγάς είναι για το πάπλωμα. Για το τραπέζι τσιμουδιά.

Με τούτα και με τ’άλλα, ζητήματα όπως το σύμφωνο συμβίωσης των ομοερωτικών συντρόφων, η πρωινή προσευχή στα σχολεία ή το μάθημα των θρησκευτικών, η καύση των νεκρών και ο εν γένει «εκσυγχρονισμός» αναγορεύονται σε κυρίαρχες κοινωνικές προτεραιότητες, ενώ το νέο ιερατείο της θρησκείας των ατομικών δικαιωμάτων παρατηρεί, ελέγχει, διαπιστώνει αποκλίσεις, καταγγέλλει συμπεριφορές, ανιχνεύει ύποπτες σεξιστικές ή αναχρονιστικές σκέψεις, «τρολάρει», μειώνει ή κατακεραυνώνει τους νέους άπιστους του Δικαιωματικού Δόγματος. Πρόκειται σχεδόν για νέα θρησκεία: τον «Δικαιωματισμό»! Γι’αυτό και συγκρούεται αδυσώπητα με τους φανατικούς των άλλων θρησκευτικών δογμάτων και αντιπαραθέτει στην ψυχολογική διαταραχή του κάθε Αμβρόσιου τη δική της, ηθικιστική πάλι, «θεραπεία».

Μάταιa ο Φουκώ θα δηλώνει οργισμένος : «Το πιο εξωφρενικό είναι ότι θεωρήσαμε όλοι πως λέγοντας Ναι στο σεξ, λέγαμε Όχι στην εξουσία».

Μάταια ο Γκυ Ντεμπόρ, είκοσι χρόνια πριν, προειδοποιούσε ότι «οι μελλοντικές εξελίξεις του σύγχρονου καπιταλισμού θα έβρισκαν υποχρεωτικά το μεγαλύτερο ιδεολογικό τους άλλοθι στην καταπολέμηση του ρατσισμού, της ομοφοβίας και του αντι-εκσυγχρονισμού». Εξ’ού, πρόσθετε, σύμφωνα με όσα αναλύει ο Μισεά, αυτός ο «οργίλος νεο-ηθικισμός που ιδιοποιούνται τα σημερινά πρόβατα της ιντελιγκένσιας».  Σύμφωνα, με τον Μισεά, πρόκειται για την επίσημη θρησκεία της Κοινωνίας του Θεάματος»

 

ΦΑΡΑΚΛΑΤΑ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ: Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΡΩΤΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ

Αφορμή για το παρόν κείμενο είναι η επιθυμία της Κρατικής θρησκευτικής Ιεραρχίας να διαλυθεί η τελευταία Συναδελφική[1] Εκκλησία και να παραδοθεί η ιδιοκτησία του Ιερού Ναού της στο ΝΠΔΔ «Εκκλησία της Ελλάδος».

Στην πραγματικότητα, αυτό που η θρησκευτική διανόηση θέλει να διαλύσει είναι τις εκκλησιαστικές, αγαπητικές και δημιουργικές σχέσεις των ανθρώπων της εκκλησίας, ώστε να φύγει από μπροστά της και το τελευταίο απομεινάρι αληθούς εκκλησιαστικής, κοινοτικής και πολιτικής ιστορίας.  Τον τελευταίο καιρό, γίνεται μια τεράστια και ολόπλευρη επιχείρηση διαγραφής της μνήμης του λαού, με επιστρατευμένους όσους θεωρούνται «διανόηση», οι οποίοι συνήθως έχουν στενή σχέση με την κρατική εξουσία. Στην περίπτωση των Φαρακλάτων, κομματικοί, που έχουν να λαβαίνουν το κάτι τις από τη συναναστροφή τους με την εξουσία, έχουν αναλάβει το ρόλο της 5ης Φάλαγγας.

Η μοναδική δικαιολογία, για την κατάσχεση της κοινής περιουσίας των ενοριτών είναι το «δεν το λέει ο νόμος». Μόνο που αυτός ο νόμος δεν είναι του Θεού ή της εκκλησίας. Τον έφτιαξαν μόνοι τους, παρέα με τους πολιτικούς.

Κάποτε, υπήρχε μια άλλη εκκλησιαστική και κοινοτική ζωή στην Ελλάδα, εντελώς διάφορη από αυτό που ζούμε σήμερα. Οι Λατίνοι παρέμειναν στα Επτάνησα, επί 660 χρόνια, από το 1204 έως το 1797, και εξ αρχής είχαν απαλλοτριώσει όλους τους ορθόδοξους ναούς, όπου διόριζαν ιερείς πειθήνιους στη δική τους εξουσία. Έτσι είχαν μάθει. Η ρωμαιοκαθολική θρησκευτική και πολιτική εξουσία ήταν ένα και το αυτό.

Οι Ορθόδοξοι απομακρύνθηκαν από τους κρατικούς ναούς και άρχισαν να κτίζουν δικούς τους. Έτσι στα Επτάνησα είχαμε τις Συναδελφικές Εκκλησίες – Αδελφότητες, οι οποίες ασχολούνταν με κάθε θέμα, που αφορούσε την κοινοτική τους ζωή. Η ενετοκρατία αναγνώρισε επίσημα αυτές τις δομές το 1754. Η νομική αναγνώριση ήρθε 550 χρόνια μετά το 1204 και 43 χρόνια πριν εγκαταλείψουν οι Ενετοί τα νησιά. Επί 5,5 αιώνες, οι Ορθόδοξες κοινότητες είχαν για σύνταγμα τα ευαγγέλια. Το καθεστώς των Συναδελφικών Εκκλησιών αναγνωρίστηκε και διατηρήθηκε επί Αγγλοκρατίας.

Η σημερινή διανόηση όλων των ειδών, γαλουχημένη με τα νάματα του διαφωτισμού, δηλ. τις προτεσταντικές και ρωμαιοκαθολικές αντιλήψεις για το Κράτος, το Νόμο και την Εκκλησία, είναι αδύνατον να καταλάβει τι θέλει να πει ο Σερ Στήβεν Ράνσιμαν, όταν λέει:

 «Η ρωμαιοκαθολική εκκλησία ήταν πάντα και πολιτικό ίδρυμα, εκτός από θρησκευτικό, και πάντα ενδιαφερόταν για το νόμο. Πρέπει να θυμόμαστε πως, όταν η ρωμαϊκή αυτοκρατορία κατέρρευσε στη Δύση και ήρθαν τα βαρβαρικά βασίλεια, οι ρωμαίοι άρχοντες χάθηκαν αλλά οι εκκλησιαστικοί άνδρες παρέμειναν, κι ήταν κι οι μόνοι με ρωμαϊκή μόρφωση. Οπότε, αυτοί χρησιμοποιήθηκαν από τους βάρβαρους βασιλείς για να εφαρμόσουν το νόμο. Έτσι, η Δυτική Εκκλησία «ανακατεύτηκε» με το νόμο. Τον βλέπεις το νόμο στη ρωμαιοκαθολική Εκκλησία: θέλει να είναι όλα νομικά κατοχυρωμένα. Στο Βυζάντιο και είναι ενδιαφέρον πώς μετά την τουρκική κατάκτηση τα υποστρώματα παραμένουν η Εκκλησία ενδιαφέρεται μόνον για τον Κανόνα, το νόμο των γραφών. Δεν έχει την επιθυμία να καθορίσει τα πάντα. Στις δυτικές Εκκλησίες που αποσχίστηκαν από τη ρωμαιοκαθολική, η ανάγκη του νόμου, του απόλυτου καθορισμού, έχει κληρονομηθεί».

Οι σημερινοί δεν μπορούν να καταλάβουν ότι για να οργανωθεί μία πολιτική κοινότητα δεν χρειάζεται να τα ξέρει όλα. Δεν χρειάζεται να ξεκινά με τον ορισμό – επιβολή μιας ιεραρχίας, με μια διακήρυξη κι ένα καταστατικό. Αυτά είναι τα δυτικά – ρωμαϊκά – ρωμαιοκαθολικά, πάντα ολιγαρχικά πρότυπα. Χρειάζεται μόνο να υπάρχει εκκλησιαστική λειτουργία σε επίπεδο ανθρώπινων σχέσεων και αποφάσεων. Μία απελευθερωτική οργάνωση του λαού δεν χρειάζεται κόμματα. Χρειάζεται εκκλησίες, κοινότητες, δήμους, λαϊκές συνελεύσεις.

Ο εκκλησιαστικός τρόπος λειτουργίας, που ξεκινά από την αρχαία Ελλάδα και έφτασε ως τις αρχές του 20ου αιώνα, είναι σαφέστατα πιο αποτελεσματικός και δημιουργικός από τον ρωμαιοκαθολικό και αγγλικανικό νομικό τρόπο. Λίγο πριν την ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα, ο συναδελφικός τρόπος λειτουργίας των Ορθοδόξων είχε εξαφανίσει σχεδόν όλους τους κρατικούς ναούς. Στο Αργοστόλι υπήρχαν 26 ναοί και αντίστοιχες ενορίες και μόνο μία ήταν κρατική[2]. Οι κρατικοί ναοί επανεμφανίστηκαν, όταν καταλύθηκε ο Νόμος του Θεού και της εκκλησίας, μετά την μεταφορά της Ύπατης Αρμοστείας από την Κέρκυρα στην Αθήνα, όπως εύστοχα είχαν παρατηρήσει οι αληθινοί Ριζοσπάστες.

Αυτό που μένει να μάθει ο σύγχρονος Έλληνας είναι το πώς λειτουργούσαν εκείνες οι εκκλησίες, ως το 1864. Οι χωρικοί από τα Φαρακλάτα, ψάχνοντας την ιστορία τους στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, βρήκαν διάφορα. Ένα από αυτά είναι ο «ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΔΕΛΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΑΤΡΩΝΙΚΩ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΙ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ», για την Κεφαλονιά.

            Ο κανονισμός είναι επανάληψη παλαιότερων κανονισμών και συντάχθηκε σε δύο δόσεις 1853/1857. Η αιτία δημιουργίας του ήταν, όπως γράφει στο άρθρο 1:  «Επειδή το πλείστον μέρος των Εκκλησιών της Νήσου ταύτης, και ιδίως αι εις τα χωρία των διαφόρων περιοχών κείμεναι, είναι από ελεημοσύνην και ευλάβειαν των Χριστιανών, προικισμέναι όχι ολίγης περιουσίας…», η περιουσία τους χρειάζεται απογραφή, τοπογράφηση, αξιολόγηση και οριοθέτηση, μια και παρατηρούνται φαινόμενα κατάχρησης και σκανδάλων.

Ο Κανονισμός έχει 45 άρθρα. Τα 4 πρώτα άρθρα αναφέρονται στον τρόπο τήρησης των βιβλίων απογραφής, ενώ το 5ο άρθρο γράφει: «Εντός των βιβλίων τούτων ουδεμίαν εργασίαν επιτρέπεται να καταγράφωσιν οι επίτροποι, εκτός μόνον των πράξεων, όσαι αφορώσι τας προς εκλογήν νέων συναδελφών, νέων Εφημερίων, και νέων Επιτρόπων γενομένας ψηφοφορίας».

            Οι ενορίες αποφάσιζαν ποιος  θα γίνει συναδελφός, μέλος της εκκλησίας τους, ποιος εφημέριος και ποιος επίτροπος. Κάτι τέτοιο σήμερα δεν υπάρχει.

            Το Κεφάλαιο Β του Κανονισμού με τα άρθρα 7 έως 22 ασχολείται με την εκλογή των εφημερίων.

            Το Κεφάλαιο Γ με τα άρθρα 23 έως 41 με την εκλογή των Επιτρόπων και τον τρόπο με τον οποίο θα διαχειριστούν την περιουσία της ενορίας τους.

            Το Κεφάλαιο Δ με τα άρθρα 42 έως 45 ασχολείται με τις «εν πατρωνικώ δικαιώματι» Εκκλησίες, τις οποίες εμείς σήμερα λέμε «κτητορικές», «οικογενειακές», «ιδιωτικές»[3].

           Παραθέτω ενδεικτικά αποσπάσματα από μερικά άρθρα, που δείχνουν κάτι εντελώς διαφορετικό από αυτό που σήμερα θεωρούμε «Εκκλησία».

Άρθρο 7: «Εις τα Συναδελφικάς Εκκλησίας τας τε εν τη Πόλει και εν τη Εξοχή κειμένας, οι Ιερείς οι ενεργούντες την εφημερίαν πρέπει να μεταθέτωνται κατά διετίαν». Επιτρέπεται όμως σε αυτούς να συμμετέχουν στην επόμενη ψηφοφορία ως υποψήφιοι εφημέριοι.

Άρθρο 8: «Η εκλογή εφημερίων διενεργείται δια μυστικής ψηφοφορίας. Μόνοι δε οι ενορίται συναδελφοί έχωσι αποκλειστικώς το δικαίωμα να προτείνωσι τους  υποψήφιους και να εκλέξωσι αυτούς».

Το άρθρο 9 μας λέει ότι δίνεται προτεραιότητα σε ιερείς, οι οποίοι  προέρχονται από την ενορία. Το άρθρο 10 μας λέει ότι όπου δεν υπάρχουν ντόπιοι υποψήφιοι επιτρέπεται η υποψηφιότητα σε κάθε άλλον. Στα υπόλοιπα άρθρα καθορίζονται τεχνικές λεπτομέρειες και η δυνατότητα ένστασης κατά της διαδικασίας, από οποιονδήποτε συναδελφό.

Στα άρθρα, που αφορούν τους Επιτρόπους, γίνεται σαφές ότι το κύριο καθήκον τους είναι η διαχείριση της περιουσίας. Άρθρο 23: «Ούτοι θέλουν έχει την διαχείρισιν της περιουσίας των σχετικών Εκκλησιών». Η διαδικασία της διαχείρισης είναι πολύ αυστηρή και τον τελευταίο λόγο έχει η συνέλευση των συναδελφών.

Άρθρο 30: Η θητεία τους είναι διετής και μετά τη λήξη της προκηρύσσονται εκλογές «χωρίς να δύνανται να εκλεχθώσι πάλιν οι προκάτοχοι».

Οι Επίτροποι είναι υποχρεωμένοι να τηρούν βιβλία εσόδων εξόδων και είναι υπεύθυνοι με τη δική τους περιουσία για κάθε ζημιά, που τυχόν προκύψει. Και φυσικά «είναι απολύτως απαγορευμένον» να απαλλοτριώνουν, να πωλούν, να ανταλλάσσουν ή να εκμισθώνουν πέρα από τη δική τους θητεία τα κτήματα της Εκκλησίας «άνευ προηγούμενης ρητής εξουσιοδοτήσεως κατόπιν τακτικής ψηφοφορίας γενομένης» (Άρθρο 35).

Τα βιβλία των εκκλησιών ελέγχονται   δύο φορές το χρόνο από τον Εκκλησιαστικό Σύμβουλο, τον υπάλληλο που εποπτεύει τις διαδικασίες, που αφορούν τα εκκλησιαστικά.

Άρθρο 40: «Καθ΄όσον αφορά έκτακτα έξοδα, εκτός δηλαδή εκείνων, τα οποία ετησίως δια την αξιοπρεπή διατήρησιν των σχετικών Εκκλησιών, δεν συγχωρείται εις τους επιτρόπους να απαντώσιν ουδέν, καίτοι ηδύναντο να υπάρχωσιν εις τας χείρας των περισσεύματα, άνευ της συναινέσεως της πλειοψηφίας των ενοριτών συναδελφών, απαγγελλομένης κατόπιν τακτικής ψηφοφορίας, ή εν περιπτώσει μη εννόμου συνεδριάσεως εξαγομένης από έγγραφον καταχωρημένον εις τον Κώδικα της Εκκλησίας, φέρον την υπογραφήν του πλείστου μέρους των συναδελφών και επικυρωμένον δια της προσυπογραφής του επί των Εκκλησιαστικών Συμβούλου».

Άρθρο 41: «Παν έξοδον έκτακτον εν παραβάσει του προηγούμενου άρθρου απαντώμενον παρά των επιτρόπων, θεωρείται ως κακώς γενόμενον και δια τούτο θέλουν αυτοί ενέχεσθαι προς την Εκκλησίαν εις την πληρωμήν πάσης εξοδευθείσης δαπάνης».

Τα άρθρα 42 – 45 που αφορούν τις ευρισκόμενες «εν πατρωνικώ δικαιώματι» εκκλησίες είναι γραφειοκρατικά (τήρηση βιβλίων) και δεν λένε κάτι διαφορετικό από αυτό που ισχύει για τις Συναδελφικές.

Αξίζει να επισημανθούν κάποια πολύ σημαντικά πράγματα:

Εκλογή εφημερίων και επιτρόπων από τους συναδελφούς γινόταν και στις «ιδιωτικές» και στις «κρατικές» εκκλησίες. Και σε αυτές, υπήρχε κατάλογος ενοριτών, οι οποίοι αποκαλούνταν και αυτοί «συναδελφοί».

Ανεξάρτητα από το είδος της ιδιοκτησίας του ναού, η πνευματική και υλική διαχείριση γινόταν από το πλήρωμα της εκκλησίας.

Οι περισσότερες Συναδελφικές Εκκλησίες χτίστηκαν από πλούσιες αρχοντικές οικογένειες, οι οποίες προικοδοτούσαν τον ναό με κτήματα, αμπέλια, ελιές κλπ. Οι ιδρυτές (fondatori) καλούσαν χωριανούς και γείτονες να συμμετάσχουν στη διαχείριση της περιουσίας, στα έξοδα, αλλά και στα έσοδα.

Όπως στους προ Χριστού αιώνες της αρχαίας Αθήνας, τύραννοι (Πεισιστρατίδες) και  αριστοκράτες (Περικλής, Κλεάνθης, κ.ά.)  παρέδιδαν την πόλη στη διαχείριση της εκκλησίας του Δήμου, έτσι συνέβη και στους αιώνες της δυτικής κατοχής. Το αρχοντολόι στήριζε το λαό, δίνοντας μέρος της περιουσίας του.

Σε αυτό το σημείο, βλέπουμε μία διαφορετική, από την «Αναγέννηση» και τον «Διαφωτισμό», αντίληψη ιδιοκτησίας. Οι σχέσεις κοινότητας και εκκλησίας ήταν πιο ισχυρές από το ατομικό αίσθημα ιδιοκτησίας και την ταξική ιεραρχία, που έφερναν μαζί τους οι Δυτικοί κατακτητές. Αυτό δεν υπάρχει σήμερα, γιατί η ποικιλότροπη εκπαίδευση έκαμε πολύ καλή δουλειά.  Στα πλαίσια αυτής της «εκπαίδευσης», μεθοδεύεται η κατάργηση της τελευταίας πρωτοχριστιανικής εκκλησίας στην Ελλάδα.

Αν συγκρίνει κάποιος τους κανονισμούς και τον τρόπο λειτουργίας των Εκκλησιών του 19ου αιώνα με τους τρόπους, που λειτουργούσαν οι πρωτοχριστιανοί στα Ευαγγέλια και στις Πράξεις των Αποστόλων, δεν θα βρει πολλές διαφορές.

Η Εκκλησία του Δήμου και η Εκκλησία του Χριστού είναι ο διαχρονικός ελληνικός τρόπος, για την ειρηνική αντιμετώπιση της «πάλης των τάξεων». Ο Κων. Καραβίδας, στα βιβλία του, αναφερόταν συχνά στην «ιδιωτικοδημόσια» κατάσταση ιδιοκτησίας. Απαντάται, όπου υπάρχουν ζώσες κοινότητες[4]. Πρόκειται για τις κοινωνίες, που δεν χρειάζονταν ασφαλιστικές εισφορές, έμμεσους φόρους και καταναγκαστική φορολογία, για να λειτουργήσουν οι θεσμοί και για να υπάρχει εργασία, περίθαλψη για υγεία και γηρατειά. Υπήρχε Κοινό Ταμείο, όπου όλοι ήξεραν τι μπορεί να προσφέρει ο καθένας. Μέσα στην φτώχια τους, αυτές οι κοινωνίες ήταν πολύ πλούσιες. Είχαν νικήσει τις ανάγκες τους.

Στον 21ο αιώνα, γιατί πρέπει να κλείσει η τελευταία Συναδελφική Εκκλησία[5]; Γιατί προτιμούν το γράμμα του νόμου από την ουσία;

Τι από τη διαχρονική, αλλά και σημερινή λειτουργία, των συναδελφών ενοχλεί; Μήπως το γεγονός ότι στην ατομικιστική λειτουργία, οι συναδελφικές εκκλησίες αντιπαραθέτουν την κοινωνία της δωρεάς και της ευχαριστίας ΟΛΩΝ; Τους ενοχλεί η αδελφική δημιουργία επιχειρήσεων στη θέση του να βγάζει ο ένας το μάτι του άλλου; Τους ενοχλεί η Συνεργασία και η Συναδέλφωση στη θέση της εκμετάλλευσης του ανθρώπου από άνθρωπο;

Το Ρωμαϊκό Δίκαιο, που έχει υιοθετηθεί σήμερα παγκοσμίως δεν έχει καμία σχέση με το αρχαιοελληνικό και χριστιανικό, πάντα εκκλησιαστικό, δίκαιο. Είναι το δίκαιο των πατρικίων και των αυτοκρατόρων· του ατομικισμού και της μετατροπής των πολλών ανθρώπων σε υπηρέτες και δούλους κάποιων λίγων. Η σημερινή πολιτική και θρησκευτική ηγεσία φτιάχνουν και επικαλούνται νόμους, που υπηρετούν την Ολιγαρχία, που οι αρχαίοι Έλληνες και ο Χριστός πολέμησανΥμνούν τους τοκογλύφους με τρόπο, που δύσκολα θα βρεθεί όμοιος του στην ιστορία. Την ώρα που οι τραπεζίτες λεηλατούν τις ζωές του λαού τους, αυτοί ευγνωμονούν και ψάλλουν δεήσεις στις εκκλησίες:

Αν η πατρίδα λειτουργούσε ακόμα με τον Ελληνικό εκκλησιαστικό – κοινοτικό τρόπο, δεν θα υπήρχαν άθεοι και αγνωστικιστές. Δεν θα υπήρχαν δυστυχισμένοι και φτωχοί. Σε αυτούς τους καιρούς κατοχικής υλικής και πνευματικής φτώχιας, μήπως πρέπει να επανιδρυθεί η Εκκλησία, όπως ήταν πριν από τους Βαυαρούς;

Αυτό το ερώτημα σε μία εποχή ολόπλευρης παρακμής και μεγάλης Ολιγαρχικής επιθετικότητας είναι θεμιτό να αρχίσουμε να το επανεξετάζουμε. Δεν βρισκόμαστε πια στο 2008. Τώρα, ξέρουμε ότι ο τραπεζίτης Μαμωνάς έχει σκοπό τη διάλυση των πάντων, προκειμένου να διαιωνίσει την Κυριαρχία του.

Από τη σημερινή Ιεραρχία και κλήρο κανείς δεν έχει να χάσει κάτι. Αντίθετα, θα μείνουν ως εκείνη η γενιά κληρικών, που κι έσωσαν την Ελλάδα και έκαμαν ξανά μεγάλη την Ορθοδοξία.

Για να πληρωθεί το λεχθέν από τον Σερ Στήβεν Ράνσιμαν «η Ορθοδοξία θα είναι η θρησκεία του 21ου αιώνα». Ζητούνται συλλογικοί Εθνάρχες και Μάρτυρες της δεύτερης Μεγάλης Χριστιανικής Επανάστασης ενάντια στους κολλυβιστές. Με τον τρόπο, που μας δίδαξε ο Χριστός:

ός άν θέλη έν ύμιν είναι πρώτος έσται ύμών δούλος.

ΥΓ: Στην Ελλάδα, κάποιοι δεν μπορούν να συνδέσουν την πολιτική με την πίστη, όταν από ένα μίγμα θρησκείας και αυταρχικών νομικών αντιλήψεων γεννήθηκε και συνεχίζει ο «Ευρωπαϊκός» Πολιτικός «Πολιτισμός». Ας βοηθήσουμε ΟΛΟΙ όσοι πιστεύουν ακόμα στην Ορθοδοξία, στην Πατρίδα και στην Λευτεριά, να σωθεί η τελευταία Πρωτοχριστιανική Εκκλησία. Είναι αγώνας για τη διάσωση της μνήμης, της ιστορίας, της ψυχής και της αληθινής ταυτότητας μας. Είναι αγώνας για την Ελευθερία και την Ευημερία των Ελλήνων και των λαών όλου του κόσμου.

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ – ΧΡΟΝΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ -ΤΟΥ ΚΑΘΕΝΑ ΜΑΣ, ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ- ΣΕ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ, ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΥΣ.

ΓΙΑ ΝΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΞΑΝΑ ΔΥΝΑΤΟΙ ΚΑΙ ΛΕΥΤΕΡΟΙ.



[1]
Τα ονόματα «Συναδελφική/συναδελφός» προέρχονται από το λατινικό Confraternita: Αδελφότητα(Συναδελφότητα). Τύπος δημόσιας ένωσης, με σκοπό τη θρησκευτική λατρεία, την εκτέλεση φιλανθρωπιών και λοιπών δράσεων, η οποία δεν ξεχωρίζει από την πολιτιστική δραστηριότητα.  Ομοίως συναντάται κι ως fratellanza= αδελφότητα με τη μορφή εταιρείας, σωματείου κλπ.

[2]Πηγή: Το βιβλίο των Σταματούλας Ζαπάντη και Λάμπρου Σιμάτου, για τις Εκκλησίες στο Αργοστόλι, πριν την Ένωση. Ο τελευταίος κρατικός ναός είχε καταγεγραμμένους ως ενορίτες μόνο 12 συναδελφούς (12 επικεφαλείς οικογενειών).

[3]«Πατρωνικό δικαίωμα» = jusή giouspatronato:  Είναι προνόμιο και καθήκον που παρέχεται σε μια οικογένεια σχετικά με τη λειτουργία μιας εκκλησίας. Στο τελείωμα της ξένης κατοχής στα Επτάνησα υπήρχαν τρεις τύποι Ιερών Ναών:

α) Οι συναδελφικοί, β) οι ιδιωτικοί με πατρωνικό δικαίωμα (jurispatronatusprivati) και γ) οι κρατικοί με το ίδιο δικαίωμα (jurispatronatuspubblici). Σε αντίθεση με την αρχαία Ελλάδα, η Ρώμη έφτιαξε το πολίτευμα της (respublica), με παράδειγμα την εξουσία του πατέρα μέσα στην οικογένεια. Η δουλοκτητική Ρώμη ήταν η μόνη γνωστή περίπτωση δικαίου, που έδινε στον πατέρα εξουσία ζωής και θανάτου πάνω στα μέλη της οικογένειας του. Αλλά και τη δυνατότητα να τα δίνει για δούλους, όταν ο ίδιος δεν μπορούσε να αποπληρώσει ένα χρέος.  Το σημερινό δίκαιο και η σημερινή κοινωνίας είναι φτιαγμένα πάνω σε εκείνα τα πρότυπα.  Η επανάσταση του Χριστού, που πήρε το φραγγέλιο κατά του χρέους, της φτώχιας και των τραπεζιτών άντεξε 15 αιώνες. Όταν ήρθε ο Λούθηρος και την ίδια στιγμή στη Ρώμη ήταν Πάπας ο Λέων Ι’ της οικογένειας των τραπεζιτών Μεδίκων, το «άφες ημίν τα οφειλήματα ημών…» έγινε σε όλες τις άλλες γλώσσες του κόσμου «άφες ημίν τις αμαρτίες ημών». Και ο τοκισμός νομιμοποιήθηκε και η δουλεία λόγω χρεών επανήλθε.  Αυτή η «μετάφραση» υιοθετήθηκε από την Ορθόδοξη πλευρά, μετά τον 18ο αιώνα. Σήμερα, οι άνθρωποι ζουν για να δουλεύουν και με τους κόπους τους να δίνουν κέρδη, φόρους και τόκους σε μια ολιγαρχία, που ελέγχει όλων των ειδών τις εξουσίες.

[4]Σήμερα, αυτό το καθεστώς, προσαρμοσμένο στα δικά τους δεδομένα, υπάρχει στους Εβραίους. Οι αρχιραββίνοι εκλέγονται για ορισμένη θητεία. Όταν οι Εβραίοι στην Ελλάδα εισφέρουν περιουσία στην Συναγωγή σημαίνει ότι εισφέρουν περιουσία στην Κοινότητα.  Δεν μπόρεσα να εντοπίσω τη σχέση του εισφέροντος την υλική, που γίνεται «πνευματική» (;)ιδιοκτησία, με την κοινότητας, μετά τη συνεισφορά.

[5]Ίσως να υπάρχουν 2-3 ακόμα στην Κέρκυρα. Οι συναδελφοί το ερευνούν.

Πηγή: http://www.ithacanet.gr/article/%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1-%CE%BA%CE%B5%CF%86%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%B1%CF%83-%CE%B7-%CF%84%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B1%CE%B9%CE%B1-%CF%80%CF%81%CF%89%CF%84%CE%BF%CF%87%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%B7-%CE%B5%CE%BA%CE%BA%CE%BB%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%B1-%CE%B1%CF%80%CE%B5%CE%B9%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%84%CE%B1%CE%B9?fbclid=IwAR2bkeszxOhWuz7uEeBeJ-yfiPEjkL04crVsDXiSp35Omoz_abrA0UM0iOQ

Pier Paolo Pasolini: Το 1975 ΕΒΛΕΠΕ ΤΟΝ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΡΟΛΟ ΤΩΝ «ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΩΝ»

«Το Σκάνδαλο των Ριζοσπαστών», του Pier Paolo Pasolini, Νοέμβριος 1975  

(ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ)

(Είναι η ομιλία που επρόκειτο να εκφέρει στο Συνέδριο των Ριζοσπαστών του 1975. Το διάβασε ο Marco Pannella, (1) , γιατί ο Πιερ Πάολο Παζολίνι είχε δολοφονηθεί δύο ημέρες πριν – 2 Νοεμβρίου 1975).

Πρώτα απ’ όλα πρέπει να δικαιολογήσω την παρουσία μου εδώ. Δεν είμαι εδώ ως ριζοσπαστικός. Δεν είμαι εδώ ως σοσιαλιστής. Δεν είμαι εδώ ως προοδευτικός. Είμαι εδώ ως μαρξιστής που ψηφίζει για το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα(2), και που ελπίζει πολύ στη νέα γενιά των κομμουνιστών. Ελπίζει στη νέα γενιά κομμουνιστών τουλάχιστον όπως ελπίζει στους ριζοσπάστες. Δηλαδή, με εκείνη την θέληση και τον παραλογισμό και μακάρι και τη βούληση, που απροσανατολίζουν και φέρνουν σε δύσκολη θέση – με το ένα μάτι στραμμένο, γιατί όχι, προς τον Wittgenstein – την πραγματικότητα, για να συλλογιστούμε και να σκεφτούμε πιο ελεύθερα. Παραδείγματος χάριν: Το επίσημο PCI(ΚΚΙ) δηλώνει ότι αποδέχεται τώρα πια, και επ’ αόριστον, τη δημοκρατική διαδικασία. Άρα λοιπόν δεν θα πρέπει να μου έχει μείνει καμία αμφιβολία: το PCI δεν αναφέρεται βέβαια στην κωδικοποιημένη και συμβιβαστικοποιημένη αυτή δημοκρατική διαδικασία που μεσουρανεί αυτές τις τρεις τελευταίες δεκαετίες. Αναφέρεται αναμφίβολα λοιπόν, σε εκείνη τη δημοκρατική διαδικασία που αποσκοπεί στην αρχική καθαρότητα της μορφής της, ή, αν θέλουμε, στην συμφωνική μορφή της.
Στη κοσμική θρησκεία της δημοκρατίας. Θα ήταν άραγε αυτουποβάθμιση (αυτοεξευτελισμός) να υποπτευθεί κανείς ότι το PCI αναφέρεται στη δημοκρατικότητα των Χριστιανοδημοκρατών, και ότι δεν μπορεί επομένως να αναφέρεται στη δημοκρατικότητα, για παράδειγμα, των Ριζοσπαστών.

Πρώτη παράγραφος

Α) Τα πιο αξιολάτρευτα άτομα είναι αυτά που δεν γνωρίζουν ότι έχουν δικαιώματα. Β) Είναι αξιολάτρευτα επίσης και εκείνα τα άτομα που, παρότι γνωρίζουν ότι έχουν δικαιώματα, δεν τα απαιτούν ή, ούτε λίγο ούτε πολύ, παραιτούνται από τη διεκδίκησή τους. Γ) Είναι αρκετά συμπαθητικά επίσης και εκείνα τα άτομα που αγωνίζονται για τα δικαιώματα των άλλων (ειδικά για εκείνα που δεν ξέρουν ότι έχουν δικαιώματα) Δ) Υπάρχουν, στην κοινωνία μας, οι εκμεταλλευμένοι και οι εκμεταλλευτές. Λοιπόν, τόσο το χειρότερο για τους εκμεταλλευτές. Ε) Υπάρχουν διανοούμενοι, οι μαχόμενοι εκείνοι διανοούμενοι, που θεωρούν ότι είναι καθήκον τους, και όχι μόνο δικό τους αλλά και των άλλων, να πληροφορήσουν εκείνα τα αξιολάτρευτα άτομα, που δεν το ξέρουν, ότι έχουν δικαιώματα. Να παροτρύνουν αυτά τα αξιολάτρευτα άτομα, τα οποία γνωρίζουν ότι έχουν δικαιώματα, αλλά δεν τα διεκδικούν, να μην παραιτηθούν από τη διεκδίκησκη τους. Να ενθαρρύνουν όλους να αισθανθούν την ιστορική παρόρμηση του να αγωνίζεσαι για τα δικαιώματα των άλλων, και, τέλος, να μην ξεχνάμε ότι, αναμφίβολα και χωρίς καμία συζήτηση, το γεγονός ότι, μεταξύ των εκμεταλλευμένων και των εκμεταλλευτών, οι δυστυχείς είναι οι εκμεταλλευμένοι.

Μεταξύ αυτών των διανοουμένων που έχουν αναλάβει έναν τέτοιο ρόλο, για περισσότερο από έναν αιώνα τώρα, τα τελευταία χρόνια έχουν ξεχωρίσει σαφώς ομάδες ιδιαίτερα μαχητικές και μανιώδεις να μετατρέψουν αυτόν τον ρόλο σε έναν εξτρεμιστικό ρόλο. Αναφέρομαι, λοιπόν, σ’ αυτούς τους εξτρεμιστές, τους νέους, και σε εκείνους τους ηλικιωμένους, που τους κολακεύουν. Αυτοί οι εξτρεμιστές (θα ασχοληθώ μόνο με τους καλύτερους από αυτούς) έχουν θέσει σαν πρώτο και θεμελιώδη στόχο τους, τη διάδοση μεταξύ των ανθρώπων, θα έλεγα σαν καινούργιοι απόστολοι, του αισθήματος της συνείδησης των δικαιωμάτων τους. Το κάνουν με αποφασιστικότητα, με θυμό, με απελπισία, με αισιόδοξη υπομονή ή με δυναμιτική ανυπομονησία, ανάλογα με την κάθε περίπτωση (…)

Δεύτερη παράγραφος

Παρακούοντας την διαστρεβλωμένη επιθυμία των ιστορικών και των εξ’ επαγγέλματος πολιτικών, καθώς και εκείνη των φεμινιστριών της Ρώμης, – επιθυμία που θα με ήθελε εξόριστο και υπό περιορισμό στον Ελικώνα, όπως ακριβώς οι μαφιόζι στην Ustica – πήρα μέρος ένα βράδυ, αυτό το καλοκαίρι, σε μια πολιτική συζήτηση σε μια πόλη του Βορρά. Όπως συμβαίνει πάντοτε, μετά, μια ομάδα νέων θέλησε να συνεχίσει τη συζήτηση, και ας ήταν και στη μέση του δρόμου, στη ζεστή εκείνη βραδιά, την γεμάτη τραγούδια. Μεταξύ αυτών των νέων ήταν και ένας Έλληνας. Ο οποίος και ήταν, μάλιστα κύριοι, ένας από εκείνους τους «συμπαθητικούς» μαρξιστές εξτρεμιστές για τους οποίους μιλούσα προηγούμενα. Ωστόσο, μέσα στο συμπαθητικό εκείνο έδαφος, είχαν μεταμοσχευθεί και ευημερούσαν όλα εκείνα τα πιο εμφανή ελαττώματα της ρητορικής και της εξτρεμιστικής υποκουλτούρας. Ήταν ένας «έφηβος» λίγο ατημέλητος στο ντύσιμό του, ίσως ακόμη και λίγο αλητόβιος, αλλά, ταυτόχρονα, είχε και μια γενειάδα ενός πραγματικού στοχαστή, κάτι ανάμεσα στον Μένιππο και τον Άραμι. Αλλά τα μαλλιά του, μακριά μέχρι τους ώμους, μείωναν και διόρθωναν την όποιαν τυχόν νοηματικό και πομπώδη ρόλο της γενειάδας, προσθέτοντας έναν τόνο εξωτικό και παράλογο: ένας υπαινιγμός προς την Βραχμανική φιλοσοφία, προς την αφελή υπεροψία των κουρού παραμπαμα. Ο νεαρός αυτός Έλληνας ζούσε αυτή του τη ρητορική μέσα σε μια πλήρη απουσία αυτοκριτικής: δεν ήξερε ότι τα είχε όλα εκείνα τα τόσο εμφανή σημάδια, και γι’ αυτό ήταν ακριβώς το ίδιο αξιολάτρευτος με εκαίνους που δεν γνωρίζουν ότι έχουν δικαιώματα … Μεταξύ των ελαττωμάτων του, που τα ζούσε με αθωότητα και αφέλεια, το πιο σοβαρό ήταν σίγουρα η αποστολή του να διαδώσει μεταξύ των ανθρώπων ( «κάθε φορά, και από λίγο», έλεγε. Η ζωή γι ‘αυτόν ήταν μεγάλη, σχεδόν χωρίς τέλος) τη συνείδηση του ότι είχαν δικαιώματα και τη θέληση να πολεμήσουν γι’ αυτά. Και λοιπόν; Να η υπερβολή, όπως την κατάλαβα σε εκείνο τον Έλληνα φοιτητή, ενσαρκωμένη ανεπίγνωστα και χωρίς αίσθηση, στο άτομό του. Μέσα από τον μαρξισμό, το αποστολικό έργο αυτών των νεαρών εξτρεμιστών που προέρχονται από τη μεσαία τάξη – η αποστολή αυτή υπέρ της συνειδητοποίησης των δικαιωμάτων και της αφύπνισης της θέλησης για την απόκτησή τους – δεν είναι τίποτε άλλο από την ασυνείδητη οργή του φτωχού αστού εναντίον του πλούσιου αστού, του νέου αστού εναντίον του παλιού αστού, του ανίσχυρου αστού εναντίον του ισχυρού αστού, του μικρού αστού εναντίον του μεγάλου αστού. Είναι ένας μη συνειδητός, εμφύλιος πόλεμος – κρυμμένος πίσω από τη μάσκα του ταξικού αγώνα – μέσα στην κόλαση της αστικής συνείδησης. (Μη ξεχνάτε: μιλώ για εξτρεμιστές, όχι για κομμουνιστές). Τα αξιολάτρευτα εκείνα πλάσματα που δεν γνωρίζουν ότι έχουν δικαιώματα, ή εκείνα τα αξιολάτρευτα άτομα που το ξέρουν, αλλά παραιτούνται από τη διεκδίκησή τους – σε αυτό το μασκαρεμένο εμφύλιο πόλεμο – παίζουν έναν αρχαίο και πασίγνωστο ρόλο: είναι βορά των κανονιών. Με μια μη συνειδητοποιημένη υποκρισία, χρησιμοποιούνται, κατά πρώτο λόγο, ως αντικείμενα μιας μεταβίβασης που ελευθερώνει τη συνείδηση από το βάρος του φθόνου και της οικονομικής μνησικακίας και, δεύτερον, έχουν προωθηθεί από τους νέους αστούς, φτωχοί, αβέβαιοι και φανατικοί, σαν ένας στρατός περιθωριακών «αγνών», σε έναν αγώνα ασυνείδητα βρόμικο, ακριβώς ενάντια στους παλιούς, τους πλούσιους, σίγουρους για τον εαυτό τους και φασίστες, αστούς.

Για να καταλαβαινόμαστε: ο Ελληνας φοιτητής που πήρα ως σύμβολο ήταν από κάθε άποψη (εκτός από την άγρια αλήθεια) ένας «αγνός» και αυτός, όπως και οι φτωχοί που ανάφερα προηγούμενα. Και αυτή η «αγνότητά» του οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στον «ριζοσπαστισμό» που ήταν μέσα του.

Τρίτη παράγραφος

Επειδή ήρθε η ώρα να το πούμε: τα δικαιώματα στα οποία αναφέρομαι εδώ, είναι τα «πολιτικά δικαιώματα» τα οποία, έξω από ένα πλαίσιο αυστηρά δημοκρατικό, όπως θα μπορούσε να είναι μια ιδανική πουριτανική δημοκρατία στην Αγγλία ή στις Ηνωμένες Πολιτείες – ή μία Δημοκρατία του Λαού, στη Γαλλία – έχουν λάβει έναν ταξικό χρωματισμό. Αυτή η σοσιαλιστική ιταλικοποίηση των «πολιτικών δικαιωμάτων» δεν θα μπορούσε, μοιραία (ιστορικά), να κάνει τίποτε άλλο από το να χυδαιοποιηθεί. Πράγματι: ο εξτρεμιστής που διδάσκει τους άλλους ότι έχουν δικαιώματα, τι διδάσκει; Διδάσκει ότι όποιος υπηρετεί, έχει τα ίδια δικαιώματα με εκείνον που διατάσσει. Ο εξτρεμιστής που διδάσκει τους άλλους να αγωνίζονται για τα δικαιώματά τους, τι διδάσκει; Διδάσκει ότι πρέπει να απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα των ιδιοκτητών. Ο εξτρεμιστής που διδάσκει τους άλλους ότι τα θύματα των εκμεταλευτών είναι άτομα δυστυχή, τι διδάσκει; Διδάσκει ότι πρέπει να απαιτήσουν να απολαμβάνουν την ίδια ευτυχία των εκμεταλλευτών. Το αποτέλεσμα είναι ότι με αυτό τον τρόπο, εκείνο που μπορεί πιθανά να επιτευχθεί, είναι μία ταυτοποίηση. Δηλαδή, στην καλύτερη περίπτωση, μία δημοκρατικοποίηση με την αστική έννοια του όρου. Η τραγωδία των εξτρεμιστών, επομένως συνίσταται στο ότι έκαναν να εξελιχθεί ένας αγώνας, που οι ίδιοι με τα λόγια, καθορίζουν ως επαναστατικό μαρξιστικό-λενινιστικό, σε μια εμφύλια διαμάχη παλιά τόσο όσο και η αστική τάξη: ουσιαστικής σημασίας για την ίδια την ύπαρξη της αστικής τάξης. Η απόκτηση των ιδίων αυτών δικαιωμάτων δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να προβιβάσει εκείνον που τα απόκτησε στο βαθμό του αστού.

Τέταρτη παράγραφος

Με ποια έννοια η ταξική συνείδηση δεν έχει καμία σχέση με τη συνείδηση των μαρξιστικοποιημένων αστικών δικαιωμάτων; Με ποια έννοια το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα δεν έχει καμία σχέση με τους εξτρεμιστές (αν και μερικές φορές, απόρροια της παλιάς γραφειοκρατικής διπλωματίας, τους καλεί κοντά του: έτσι, τόσο που, για παράδειγμα, έχει ήδη κωδικοποιήσει το κίνημα του ’68 περνώντας το στην έννοια της Αντίστασης); Είναι πολύ απλό: ενώ οι εξτρεμιστές αγωνίζονται ουσιαστικά και συγκεκριμένα για τα μαρξιστικοποιημένα πολιτικά δικαιώματα, στο όνομα, όπως είπα, μιας τελικής ταυτοποίησης των εκμεταλλευμένων με τους εκμεταλλευτές, οι κομμουνιστές, αντίθετα, αγωνίζονται για τα πολιτικά δικαιώματα στο όνομα μιας ετερότητας. 
Μιας ετερότητας (όχι σαν μια απλή εναλλακτική λύση), η οποία εξαιρεί, από την ίδια της τη φύση, κάθε οποιαδήποτε πιθανή εξομοίωση των εκμεταλλευμένων με τους εκμεταλλευτές. Ο ταξικός αγώνας ήταν μέχρι στιγμής ένας αγώνας για την επικράτηση μιας άλλης μορφής ζωής (για να αναφερθούμε ακόμα στον δυνητικό ανθρωπολόγο Wittgenstein), δηλαδή μιας άλλης κουλτούρας. Τόσο πολύ, ώστε οι δύο αυτές μαχόμενες τάξεις ήταν επίσης – πώς να πω; – διαφορετικές φυλετικά. Και πράγματι, στην ουσία, εξακολουθούν να είναι. Στην ακμή της καταναλωτικής κοινωνίας.

«Αντιφασίστριες» ή η «χειραφετημένη» φεμινίστρια

Πέμπτη παράγραφος

Όλοι γνωρίζουν ότι «εκμεταλλευτές» όταν (μέσω των «εκμεταλλευμένων») παράγουν αγαθά, στην πραγματικότητα παράγουν ανθρωπισμό (κοινωνικές σχέσεις). Οι «εκμεταλλευτές» της δεύτερης βιομηχανικής επανάστασης (αλλιώς καταναλωτισμού: δηλαδή μεγάλες ποσότητες, περιττά και επουσιώδη αγαθά, ηδονιστική λειτουργία) παράγουν νέα εμπορεύματα. Άρα παράγουν καινούργιο ανθρωπισμό (νέες κοινωνικές σχέσεις). Τώρα, κατά τη διάρκεια των δύο περίπου αιώνων της ιστορίας της, η πρώτη βιομηχανική επανάσταση παρήγαγε πάντα τροποποιήσιμες κοινωνικές σχέσεις. Η απόδειξη; Η απόδειξη δίνεται από την ουσιαστική βεβαιότητα της δυνατότητας τροποποίησης των κοινωνικών σχέσεων σε εκείνους που αγωνίζονταν στο όνομα της επαναστατικής ετερότητας. Ποτέ δεν αντέταξαν, στην οικονομία και στην κουλτούρα του καπιταλισμού μια εναλλακτική λύση, αλλά αντέταξαν μια ετερότητα. Η ετερότητα που θα έπρεπε να τροποποιήσει ριζικά τις υπάρχουσες κοινωνικές σχέσεις: ανθρωπολογικά δηλαδή, την υπάρχουσα κουλτούρα. Βασικά, η «κοινωνική σχέση», η οποία διέπει τη σχέση μεταξύ των δουλοπάροικων και του φεουδάρχη, δεν ήταν και πολύ διαφορετική από αυτή που διέπει τη σχέση μεταξύ του εργάτη και του μεγαλοβιομήχανου: και, όπως και να έχει, πρόκειται για «κοινωνικές σχέσεις» που αποδείχθηκαν εξίσου μεταβλητές. Αλλά αν η δεύτερη βιομηχανική επανάσταση – μέσα από τις τεράστιες νέες δυνατότητες που καθόρισε – θα άρχιζε να παράγει, από τώρα και στο εξής, άκαμπτες, μη τροποποιήσιμες «κοινωνικές σχέσεις»; Αυτό είναι το μεγάλο και ίσως τραγικό ερώτημα που πρέπει να τεθεί σήμερα. Και αυτή είναι τελικά η έννοια της ολικής αστικοποίησης που διαδραμματίζεται σε όλες τις χώρες: οριστικά στις μεγάλες καπιταλιστικές χώρες, δραματικά στην Ιταλία. Από αυτή την άποψη, οι προοπτικές του Κεφαλαίου εμφανίζονται ρόδινες. Οι ανάγκες που δημιούργησε ο παλιός καπιταλισμός ήταν ουσιαστικά πολύ παρόμοιες με τις βασικές ανάγκες. Οι ανάγκες όμως που μπορεί να δημιουργήσει ο νέος καπιταλισμός, είναι εντελώς και απόλυτα άχρηστες και τεχνητές.

  • Να λοιπόν γιατί, μέσω αυτών, ο νέος καπιταλισμός δεν θα αρκούταν μόνο στο να αλλάξει, ιστορικά, έναν τύπο ανθρώπου: αλλά θα συνέχιζε αλλάζοντας την ίδια την ανθρωπότητα. Πρέπει να προστεθεί ότι ο καταναλωτισμός μπορεί να δημιουργήσει αμετάβλητες «κοινωνικές σχέσεις», είτε με τη δημιουργία, στη χειρότερη περίπτωση, στη θέση του παλιού παπαδο-φασισμού, ένός νέου τεχνο-φασισμού (που θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνο με την προϋπόθεση ότι θα ονομαζόταν αντι-φασισμός), και, όπως είναι τώρα πιο πιθανό, δημιουργώντας μέσα στο πλαίσιο της ηδονιστικής του ιδεολογίας, ένα πλαίσιο ψευδούς ανεκτικότητας, και ψευδούς λαϊκισμού: δηλαδή μιας ψευδούς πραγματοποίησης των πολιτικών δικαιωμάτων. Και στις δύο τις περιπτώσεις ο χώρος για μια πραγματική επαναστατική ετερότητα, θα περιοριζόταν στην ουτοπία ή στις αναμνήσεις: μειώνοντας έτσι τη λειτουργία των μαρξιστικών κομμάτων σε μία σοσιαλδημοκρατική λειτουργία, αν και, από ιστορική άποψη, εντελώς νέα.

Η γυναίκα ως σεξουαλικό αντικείμενο. Η νέα ηθική περνά από το βυζί, το μουνί (όταν κατουράει) και τον κώλο.

Έκτη παράγραφος 

Αγαπητέ Pannella, αγαπητέ Spadaccia, αγαπητοί φίλοι ριζοσπάστες, υπομονετικοί με όλους ως άγιοι και συνεπώς και μαζί μου: η ετερότητα δεν υπάρχει μόνο στην ταξική συνείδηση και στον επαναστατικό μαρξιστικό αγώνα. Η ετερότητα υπάρχει και στην ίδια την καπιταλιστική εντροπία. Εδώ απολαμβάνει (ή μάλλον πάσχει, και συχνά, υποφέρει φοβερά) την ουσιαστικότητά της, τον ρεαλισμό της. Αυτό που βασικά είναι, και το άλλο που είναι μέσα σε αυτό, δύο πολιτιστικά δεδομένα. Μεταξύ αυτών των δύο δεδομένων υπάρχει μια σχέση κατάχρησης και ακμετάλλευσης της θέσης, συχνά, πράγματι, φρικτή.

Η μετατροπή αυτής της σχέσης σε μια διαλεκτική σχέση είναι ακριβώς η λειτουργία, μέχρι σήμερα, του μαρξισμού: διαλεκτική σχέση μεταξύ της κουλτούρας της άρχουσας τάξης και της κουλτούρας της υπόδουλης τάξης. Αυτή η διαλεκτική σχέση δεν θα ήταν πλέον δυνατό να υπάρξει εκεί που η κουλτούρα της κυρίαρχης τάξης θα είχε εξαφανιστεί, εξαλειφθεί, καταργηθεί, όπως λέτε. Επομένως, πρέπει να αγωνιστούμε για τη διατήρηση όλων των μορφών, εναλλακτικών και υποδεέστερων, του πολιτισμού. Είναι αυτό που κάνατε σε όλα αυτά τα χρόνια, και ειδικά στα τελευταία. Και καταφέρατε να βρείτε εναλλακτικές και υποδεέστερες μορφές πολιτισμού, παντού: στο κέντρο της πόλης και στις πιο απομακρυσμένες γωνιές, τις πιο νεκρές, εκεί που δεν συχνάζει κανείς. Δεν είχατε κανέναν ανθρώπινο σεβασμό, καμία ψευδή αξιοπρέπεια και δεν υποκύψατε σε κανέναν εκβιασμό. Δεν φοβηθήκατε ούτε τις πόρνες ούτε τους τελώνες, αλλά ούτε – και αυτό τα λέει όλα – και τους φασίστες.

Οκ. Τη «γαμάμε την ηθική μας» και ζήτω η νέα ηθική: Πουλάμε βομβαρδισμούς, ανθρωπισμό και ανθρώπους. «Απελευθερωμένη» Λιβύη σήμερα.

Έβδομη παράγραφος 

Τα πολιτικά δικαιώματα είναι, ουσιαστικά, τα δικαιώματα των άλλων. Τώρα, με τον όρο ετερότητα είναι σαν να διακηρύσσουμε μια σχεδόν απεριόριστη έννοια. Από την γωνία της ηπιότητά σας και με την αδιαλλαξία σας, δεν κάνατε διακρίσεις. Συμβιβαστήκατε στο έπακρο για κάθε άλλη δυνατή ετερότητα. Αλλά πρέπει να γίνει μια παρατήρηση. Υπάρχει μια ετερότητα που αφορά την πλειοψηφία και μια ετερότητα που αφορά τις μειονότητες. Το πρόβλημα που αφορά την καταστροφή της κουλτούρας της κυρίαρχης τάξης, ως εξάλειψη μιας διαλεκτικής ετερότητας που είναι, και κατά συνέπεια απειλητική, είναι ένα πρόβλημα που αφορά την πλειοψηφία. Το πρόβλημα του διαζυγίου είναι ένα πρόβλημα που αφορά την πλειοψηφία. Το πρόβλημα της έκτρωσης είναι ένα πρόβλημα που αφορά την πλειοψηφία. Πράγματι, οι εργάτες και οι αγρότες, οι σύζυγοι και οι σύζυγοι, οι πατέρες και οι μητέρες αποτελούν την πλειοψηφία. Όσον αφορά τη γενική υπεράσπιση της ετερότητας, όσον αφορά το διαζύγιο, όσον αφορά την έκτρωση, είχατε μεγάλες επιτυχίες. Αυτό – και το γνωρίζετε πολύ καλά – αποτελεί ένα μεγάλο κίνδυνο. Για σας- και εσείς γνωρίζετε πολύ καλά πώς να αντιδράτε – αλλά και για ολόκληρη τη χώρα, που αντίθετα, ειδικά σε πολιτιστικά επίπεδα, που θα έπρεπε να ήταν υψηλότερα, αντιδρά κατά κανόνα, άσχημα.

  • Τι εννοώ με αυτό; Μέσω της μαρξιστικοποιημένης υιοθέτησης των πολιτικών δικαιωμάτων από τους εξτρεμιστές – για τους οποίους μίλησα στις πρώτες παραγράφους της ομιλίας μου – τα αστικά δικαιώματα έγιναν μέρος όχι μόνο της συνείδησης αλλά και της δυναμικής ολόκληρης εκείνης της ιταλικής άρχουσας τάξης που έχει προοδευτικές ιδέες. Δεν μιλώ για τους υποστηρικτές και τους οπάδούς σας … Δεν μιλώ για εκείνους που έχετε φτάσει στα πιο μακρινά και διαφορετικά μέρη: γεγονός για το οποίο είστε δικαιολογημένα περήφανοι. Μιλώ για τους διανοούμενους σοσιαλιστές, για τους διανοούμενους κομμουνιστές, για τους διανοούμενους αριστερούς καθολικούς, για τους διανοούμενους γενικά (…)

Η νέα ηθική των «αντιφασιστών» της αριστεράς και του νεοφιλελευθερισμού: Η καταστροφή σου – η ηδονή μου. Από τον Τσε στην Coca Cola. Η χαρά του τραπεζίτη. Enjoy υπεύθυνα.

Όγδοη παράγραφος 

Ξέρω ότι λέω πολύ σοβαρά πράγματα. Από την άλλη μεριά ήταν αναπόφευκτο. Αν όχι, τι ήρθα να κάνω εδώ; Σας παρουσιάζω προοπτικά – σε μια στιγμή δίκαιης ευφορίας της αριστεράς – αυτό που, για μένα, είναι ο μεγαλύτερος και ο χειρότερος κίνδυνος που περιμένει, ιδιαίτερα εμάς τους διανοούμενους, στο προσεχές μέλλον. Ένα νέο «trahison des clercs» (προδοσία των κληρικών): μια νέα αποδοχή. μια νέα ένταξη μέλους, μια νέα υποχώρηση μπροστά στο τετελεσμένο γεγονός, ένα νέο καθεστώς, έστω και ακόμα μόνο ως μία καινούργια κουλτούρα και μία νέα ποιότητα ζωής.

Αναφέρομαι σε αυτό που είπα στο τέλος της πέμπτης παραγράφου: ο καταναλωτισμός μπορεί να κάνει αμετάβλητες τις νέες κοινωνικές σχέσεις που γενιώνται από το νέο τρόπο παραγωγής «δημιουργώντας ως πλαίσιο αναφοράς για την ηδονιστική ιδεολογία του, ένα πλαίσιο ψευδούς ανοχής και ψευδούς λαϊκισμού: μια ψεύτικη δημιουργία, δηλαδή, των πολιτικών δικαιωμάτων «. Τώρα, η μάζα των διανοουμένων που σας απομιμήθηκε υιοθετώντας, μέσα από μία ρεαλιστική μαρξικοποίηση εξτρεμιστών, τον αγώνα για τα πολιτικά δικαιώματα, καθιστώντας τον δικό τους προοδευτικό κώδικα, ή κομφορμισμό της αριστεράς, δεν κάνει τίποτε άλλο, παρά το παιχνίδι της εξουσίας: όσο πιο πολύ, ένας προοδευτικός διανοούμενος, είναι φανατικά πεπεισμένος για την θετικότητα της συμβολής του στην υλοποίηση των πολιτικών δικαιωμάτων, τόσο και, κατ ‘ουσίαν, αποδέχεται την σοσιαλδημοκρατική λειτουργία που η εξουσία του επιβάλλει καταργώντας, μέσα από την πλαστή και ολοκληρωτική υλοποίηση των πολιτικών δικαιωμάτων, οποιαδήποτε πραγματική ετερότητα.

  • Έτσι αυτή η εξουσία προετοιμάζεται, εκ των πραγμάτων, να προσλάβει τους προοδευτικούς διανοούμενους σαν δικούς της κληρικούς. Και εκείνοι έχουν ήδη δώσει σε αυτή την αόρατη δύναμη μία αόρατη ένταξη στις γραμμές της, βάζοντας στην τσέπη τους μια αόρατη κάρτα. Ενάντια σε όλα αυτά, δεν χρειάζεται να κάνετε τίποτα άλλο (πιστεύω) από το, απλά, να συνεχίσετε να είστε οι ίδιοι: πράγμα που σημαίνει να είσαστε συνεχώς μη αναγνωρίσιμοι.

Ξεχάστε αμέσως τις μεγάλες επιτυχίες: και συνεχίσετε απτόητοι, πεισματικά, αιώνια αντίθετοι, να απαιτείτε, να θέλετε, να ταυτίζεστε με τον διαφορετικό, να σκανδαλίζετε, να βλαστημάτε.»

Τhis is the end . «Προνόμια» – «δικαιώματα», μόνο για όσους/όσες εκπορνεύονται . Τώρα πια, ο καταναλωτισμός θέλει πουτανιά.

  • Τhis is the end . «Προνόμια» – «δικαιώματα», μόνο για όσους/όσες εκπορνεύονται . Τώρα πια, ο καταναλωτισμός θέλει πουτανιά.

(1) Marco Pannella: ο επικεφαλής του Ριζοσπαστικού κόμματος (Partito Radicale) τότε.

(2) Το πάλαι ποτέ «μεγαλύτερο Κομμουνιστικό Κόμμα της Δύσης», βρίσκεται στο 1%, έχοντας μετατραπεί σε «ριζοσπαστικό» στυλοβάτη των τραπεζιτών της Ε.Ε., δικαιώνοντας την πρόβλεψη της έβδομης παραγράφου, για τους διανοούμενους.

Επιμέλεια μετάφρασης από Ιταλικά: Gianni

Πηγή: http://www.ithacanet.gr/article/pier-paolo-pasolini-%CF%84%CE%BF-1975-%CE%B5%CE%B2%CE%BB%CE%B5%CF%80%CE%B5-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CF%83%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%BF-%CF%81%CE%BF%CE%BB%CE%BF-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CF%86%CE%B1%CF%83%CE%B9%CF%83%CF%84%CF%89%CE%BD

Πρόσκληση προς το 99% του πληθυσμού: ΔΕΝ ΧΡΩΣΤΑΜΕ. Ή Εμείς ή οι Τραπεζίτες με τους πολιτικούς τους

ΑΝΙΕΡΗ ΣΧΕΣΗ: ΧΡΗΜΑ – ΧΡΕΟΣ – ΦΟΡΟΙ

  • Το κείμενο είναι μεγάλο και απευθύνεται  σε ελεύθερους οφειλέτες. Για διάλογο και δράση.

  • Η πολιτικοποιημένη διανόηση δεν ενδιαφέρεται να αλλάξει κάτι, οπότε δεν θα το διαβάσει.

Είμαστε οφειλέτες, φτωχοί, άνεργοι και διαρκώς υπερφορολογούμενοι από μια γωνιά της Ελλάδας. Απευθυνόμαστε σε οφειλέτες, φτωχούς και άνεργους, σε όλους τους υπερφορολογούμενους Έλληνες και σε όσους θέλουν αληθινά να συνδράμουν, δίχως οίηση και ΔΙΧΩΣ προσωπικές φιλοδοξίες.

Απευθυνόμαστε στο 99% των Ελλήνων, για να δείξουμε ότι ούτε χρωστάμε, ούτε τα φάγαμε, παρέα με την εξουσία.  Με μια απάτη, μας κλέβουν τους κόπους μας.

Το παρόν γράφεται από ανθρώπους, που δεν ξέρουν από οικονομική «επιστήμη». Ξέρουν από ζωή και ρωτώντας βρίσκουν το δρόμο.

Η Ελλάδα είναι δεύτερη στον κόσμο σε κρατικό χρέος και πρώτη στον κόσμο σε υπερχρεωμένους πολίτες προς τράπεζες, εφορία και ασφαλιστικούς οργανισμούς. Είναι ένα ποσοστό που τούτη την ώρα υπερβαίνει κατά πολύ το 50%. Είμαστε η μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων.

 Πριν μήνες, έγινε μία ερώτηση, βασισμένη σε πραγματικά περιστατικά:

«Γιατί όλοι αυτοί οι οφειλέτες, που στον μικρό μας τόπο μπορεί να είναι και 15.000, δεν συμμετέχουν στο «σταμάτημα» των πλειστηριασμών; Γιατί δεν συμμετέχει στο «σταμάτημα» ενός πλειστηριασμού ακόμα και ο άμεσα ενδιαφερόμενος; Η πολιτική – επιστημονική αφήγηση θέλει τους λαούς να ξεσηκώνονται, όταν καταπιέζονται. Εδώ ο άλλος χάνει ό,τι έχει και δεν έχει και δεν κουνάει το δαχτυλάκι του».

Η ερώτηση απευθύνθηκε στα πρόσωπα και στους πολιτικούς χώρους, που έχουν αναλάβει να σώσουν τη «λαϊκή» περιουσία. Δεν απάντησε κανείς. Ίσως και να μην ξέρουν.

Θα απαντήσουμε εμείς που το ζούμε:

  • Ο ελληνικός λαός έχει παραιτηθεί. Δεν πιστεύει σε τίποτα και νιώθει ότι όλοι τον κοροϊδεύουν. Η αποχή του από τις εκλογές πλησιάζει το 50%, γιατί νιώθει ότι οι «λύσεις» που του προτείνονται δεν είναι λύσεις. Ειδικά, ο κόσμος, που χρωστάει, έγινε άνεργος, φτώχυνε και ντρέπεται. Όσοι ακόμα κρατάνε τη δουλειά τους και αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις άγριες υποχρεώσεις ζουν μέσα σε κατάσταση άγχους, νιώθουν ένοχοι, νιώθουν υπεύθυνοι για την κατάντια του και έχουν και τη γενική περιφρόνηση και κατακραυγή: «Εσύ φταις που δανείστηκες,  εσύ φταις που δεν μπορεί να πληρώσεις τα χρέη σου ή που έμεινες χωρίς δουλειά. Είσαι κακοπληρωτής και φοροφυγάς». 300. 000 επιχειρήσεις έκλεισαν και οι ιδιοκτήτες φταίνε, επειδή ήταν «ανίκανοι» και οι τεμπέληδες». Φταίμε για όλα, για τούτα και για κείνα.

Ακόμα κι εκείνοι, που παριστάνουν τον «αλληλέγγυους», συμμετέχουν σε διαδηλώσεις και υιοθετούν συνθήματα σαν τα πιο πάνω, ενώ τονίζουν ότι «ασχολούνται μόνο με τη λαϊκή περιουσία». Σαν να σου λένε ότι το κάνουν από λύπηση προς τους φτωχούς κι όχι γιατί οι κατεστραμμένοι οφειλέτες μπορεί να έχουν ένα κάποιο δίκιο· μπορεί και να μη χρωστάνε.

Με τούτο το κείμενο θα δείξουμε την απάτη του χρήματος, του χρέους και της άγριας υπερφορολόγησης, αποτέλεσμα μιας συμπαιγνίας πολιτικών και τραπεζιτών. Πολιτικοί και τραπεζίτες εξαπατούν τον ελληνικό λαό και παρανομούν ανεξέλεγκτα. Έχουν χαθεί ζωές και περιουσίες και οι ζωντανοί έχουν καταδικαστεί σε μια ζωή εν τάφω. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί. Και να ξεκαθαρίσουμε και κάτι ακόμα:

Κάθε ένας που σε καιρούς κατοχής χάνει την περιουσία του, πλούσιος ή φτωχός, έχει το δίκιο με το μέρος του. Στον δικό μας ανθρώπινο κόσμο το κριτήριο είναι το ήθος κι όχι ο πλούτος: Το αν έκλεψε ή δεν έκλεψε αυτά που έχει. Το αν εξαπάτησε ή όχι. Δεν είναι η ταξική θέση που καθορίζει το ήθος των ανθρώπων, το δίκιο ή το άδικο τους. Κρατική και ιδιωτική περιουσία, που κλέβεται σε καιρούς κατοχής, είναι εθνική περιουσία και θα την πάρουμε πίσω.

 

Ζούμε μια οργανωμένη καταιγίδα ενοχοποίησης του λαού. Μια αμερικάνικου τύπου ψυχολογική επιχείρηση μετάθεσης ευθυνών από αυτούς που αποφασίζουν και ευθύνονται προς εκείνους, που είναι τα θύματα των αποφάσεων.

 Ο πολίτης δεν είναι υπεύθυνος για την κατάντια μιας πολιτείας, όταν δεν είναι αυτός που αποφασίζει, όταν δεν είναι αυτός που ελέγχει την παιδεία του, τα μέσα «μη ενημέρωσης» και τη ροή του χρήματος, που κατασκευάζει κόμματα, βουλευτές και κυβερνήσεις.

Υπάρχει ένα είδος ευθύνης για πράγματα που κάποιος δεν έχει κάνει και μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνος γι’ αυτά. Είμαστε υπεύθυνοι μόνο γιατί δεν έχουμε ανατρέψει ακόμα αυτό το βρώμικο κατοχικό καθεστώς. Όμως δεν μπορεί να είναι ή να νιώθει ένοχος για πράγματα που συνέβησαν χωρίς να συμμετέχει ενεργά σε αυτά. Η καλλιέργεια μαζικής ενοχής έχει για σκοπό να απαλλάξει τους πραγματικούς ενόχους, γιατί «εκεί όπου όλοι είναι ένοχοι, κανείς δεν είναι ένοχος»(Χάννα Άρεντ). Αλλαγή δεν πρόκειται να υπάρξει, αν δεν πάψουμε να νιώθουμε ένοχοι για εκείνα στα οποία δεν έχουμε συμμετάσχει.

ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΧΡΩΣΤΑΜΕ;

Θα εξηγήσουμε γιατί δεν χρωστάμε. Θα εξηγήσουμε γιατί όλα όσα ζούμε είναι μία ολιγαρχική απάτη. Και θα τα τεκμηριώσουμε, βασισμένοι στα στοιχεία, που παρουσιάζει κάθε τόσο το κράτος – εχθρός και οι διεθνείς σύμμαχοι του: το υπουργείο οικονομικών, η ΑΑΔΕ, το ΔΝΤ, η ιδιωτική Τράπεζα της Ελλάδος κλπ. Στοιχεία αντλούμε και από τα μέσα ενημέρωσης, προτιμώντας αυτά που υπηρετούν πολιτικές τραπεζιτών. Τα συμπεράσματα μας βασίζονται στην πραγματικότητα και στην ιστορία και όχι σε αναπόδεικτες συνομωσιολογικές θεωρίες. Η άγνοια είναι επικίνδυνη πολυτέλεια για μας και σ’ αυτή βασίζει την κυριαρχία του το άθλιο πολιτικό εποικοδόμημα. Όσα θα βάλουμε εδώ είναι μόνο ενδεικτικά, από μία πληθώρα αποδεικτικών στοιχείων.

ΠΡΕΠΕΙ ΟΛΟΙ ΜΑΣ ΝΑ ΕΡΕΥΝΗΣΟΥΜΕ, ΝΑ ΜΑΘΟΥΜΕ ΚΑΙ ΝΑ ΔΙΑΔΩΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ. ΑΝ ΔΕΝ ΤΟ ΚΑΝΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ, ΚΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟΣ ΔΕΝ ΘΑ ΤΟ ΚΑΜΕΙ.

  • (Ζητάμε συγνώμη για το μεγάλο κείμενο και τους πολλούς αριθμούς, αλλά είμαστε μόνοι, κατασυκοφαντημένοι και κατατρεγμένοι, μόνο και μόνο γιατί μετατραπήκαμε βίαια σε οφειλέτες και κατεστραμμένους. Η συκοφαντία και η απάτη πρέπει να τελειώνουν. Η αρίθμηση παραπέμπει σε σημειώσεις στο τέλος του κειμένου).

 ΙΔΟΥ ΤΙ ΜΑΣ ΚΡΥΒΟΥΝ

  1. Από την ίδρυση του το ελληνικό κράτος παρέδωσε την έκδοση του χρήματος σε ιδιώτες. Πρώτα στην Εθνική Τράπεζα το 1841 και ύστερα στην Τράπεζα της Ελλάδος το 1928. Το άρθρο 8 του καταστατικού της ΤτΕ  απαγορεύει στο Δημόσιο και στους Δημόσιους οργανισμούς την κατοχή πλειοψηφικού πακέτου μετοχών. Αυτό ξεκίνησε στα χρόνια του Όθωνα και έκτοτε ΚΑΝΕΝΑΣ «Εθνάρχης» ή άλλος προβεβλημένος Έλληνας ηγέτης δεν το σταμάτησε. Τη ρύθμιση της ροής του χρήματος στην αγορά κανονίζουν κάποιοι άγνωστοι ιδιώτες κι όχι αυτοί που εκλέγουμε. Και κανένα κόμμα δεν αναφέρεται σε αυτό το θέμα ως πρωταρχική και κύρια αιτία της φτώχειας μας.
  2. Ακόμα και αυτή την δυνατότητα του δανεισμού δραχμών από την ΤτΕ, το ελληνικό κράτος τη στερήθηκε, με απόφαση της βουλής. Κανένα κόμμα δεν ενημέρωσε τον ελληνικό λαό, ούτε εξέφρασε τη δημόσια διαφωνία του, ότι μετά τη συμφωνία του Μάαστριχτ με το νόμο 2275/ ΦΕΚ Α΄238/29.12.1994 αφαιρέθηκε το εδάφιο 11 του άρθρου 55 του καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος, το οποίο επέτρεπε στο κράτος να έχει δυνατότητα ανάληψης «εθνικού» νομίσματος από την Κεντρική Τράπεζα (πάντα και απαράδεκτα, με έντοκο δανεισμό). Το καταργημένο εδάφιο: “(Η Τράπεζα της Ελλάδος δύναται) Nα χορηγεί προσωρινάς προκαταβολάς εις δραχμάς προς το Δημόσιον δια δαπάνας του ετήσιου προϋπολογισμού του Κράτους.» Προεδρικό Διάταγμα 21/ΦΕΚ Α’ 287/22.08.1993.Έκτοτε το κράτος προσφεύγει σε ιδιώτες, τις λεγόμενες «αγορές» και αντί να εκδίδει χρήμα, δανείζεται με ληστρικά επιτόκια.
  3. Κανένα κόμμα δεν ενημέρωσε τον ελληνικό λαό, ούτε εξέφρασε τη δημόσια διαφωνία του, για το άρθρο 123της ενοποιημένης απόδοσης της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (πρώην άρθρο 101της ΣΕΚ), με το οποίο απαγορεύτηκε στο κράτος α) να έχει δυνατότητα ανάληψης του «ευρωπαϊκού» νομίσματος και β) να αγοράζουν κρατικά χρεόγραφα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Τράπεζα της Ελλάδος: «Απαγορεύονται οι υπεραναλήψεις ή οποιουδήποτε άλλου είδους πιστωτικές διευκολύνσεις από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ή από τις κεντρικές τράπεζες των κρατών μελών… προς θεσμικά και λοιπά όργανα ή οργανισμούς της Ένωσης, κεντρικές κυβερνήσεις, περιφερειακές, τοπικές ή άλλες δημόσιες αρχές, άλλους οργανισμούς δημοσίου δικαίου ή δημόσιες επιχειρήσεις των κρατών μελών. Απαγορεύεται επίσης να αγοράζουν απευθείας χρεόγραφα, από τους οργανισμούς ή τους φορείς αυτούς, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ή οι εθνικές κεντρικές τράπεζες».
  4. Στο μέσο μιας πρωτοφανούς κρίσης, η Βουλή, με τη μέθοδο της σιωπής και απόκρυψης, παρέτεινε κατά 30 χρόνια το μονοπώλιο της Τράπεζας της «Ελλάδος». Με το άρθρο 165 παρ.7 του νόμου 4099/ ΦΕΚ Α΄250/20.12.2012, παρατάθηκε ως το 2050 η θητεία του μονοπωλίου της ιδιωτικής Τράπεζας της Ελλάδος. Κανένα κόμμα της βουλής δεν αναφέρθηκε στο άρθρο 165 παρ. 7 και στην παράταση της θητείας της ΤτΕ, κατά τη συζήτηση του νόμου. Κανένας βουλευτής δεν αναφέρθηκε στο θέμα αυτό, τόσο στην Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων όσο και στην ολομέλεια της Βουλής.

Δεν είμαστε υπεύθυνοι και πολύ περισσότερο ένοχοι, για κανένα από όλα αυτά, που όλοι αποκρύπτουν με τον μαφιόζικο τρόπο του νόμου της σιωπής (αυτής της διακομματικής ομερτά).

ΣΧΕΣΗ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΜΕ ΧΡΕΟΣ ΚΑΙ ΦΟΡΟΥΣ

Ο καταστροφικός ρόλος της παράδοσης του νομίσματος μιας χώρας σε ιδιώτες είναι γνωστός από τα τέλη του 18ου. Ο ιδρυτικός νόμος της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ, της FED, φέρει το όνομα του κυρίου RobertLathamOwen[1]: “Glass-OwenAct”. Ο Όουεν έγραψε ένα φυλλάδιο με τις πρώτες εμπειρίες από το νόμο, που ο ίδιος έφτιαξε. Το συμπέρασμα δεν ήταν ευχάριστο. Στο τέλος του φυλλαδίου συγκέντρωσε παλιότερα αποφθέγματα και ιστορίες από την αμερικάνικη ιστορία. Παραθέτουμε μόνο μία ιστορία, προτάσσοντας μία επιστολή, από αυτό το φυλλάδιο των 108 σελίδων:

«Οι λίγοι που μπορούν να καταλάβουν το σύστημα (επιταγές και πιστώσεις) είτε θα ενδιαφερθούν για τα κέρδη του, ή θα είναι τόσο εξαρτημένοι από τα πλεονεκτήματα του, που δεν θα υπάρξει καμία αντίσταση από αυτή την τάξη, ενώ από την άλλη πλευρά, η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων, [που είναι] διανοητικά ανεπαρκής να κατανοήσει τoτρομακτικό πλεονέκτημα που αντλεί το κεφάλαιο από το σύστημα, θα ανεχτεί τα βάρη [του συστήματος] δίχως διαμαρτυρίες, και ίσως δίχως να υποπτευθεί ότι το σύστημα είναι εχθρικό στα συμφέροντά τους» (RothschildBrosΛονδίνου)[2].

Όταν ο Βενιαμίν Φραγκλίνος (1705-1790) βρισκόταν στη Μεγάλη Βρετανία, πριν την αμερικάνικη επανάσταση, ρωτήθηκε σε τι βασίζεται η ευημερία των αποικιών, και απάντησε: «Είναι απλό. Συμβαίνει μόνο, επειδή εκδίδουμε το δικό μας νόμισμα. Ονομάζεται αποικιακό διαθέσιμο(colonialscrip) και το εκδίδουμε στην κατάλληλη αναλογία σε σχέση με τη ζήτηση στο εμπόριο και τη βιομηχανία».

Σύμφωνα με τον Όουεν, η Τράπεζα των Ρόθτσιλντς πληροφορήθηκε την τοποθέτηση του Φραγκλίνου και προκάλεσε την εισαγωγή ενός νομοσχεδίου στη Βρετανική Βουλή, με το οποίο απαγορευόταν στις αποικίες να εκδίδουν χρήμα. Όταν η Βουλή νομοθέτησε την υποχρεωτική χρήση «βρετανικού» νομίσματος, εννοούσε το νόμισμα των Ρόθτσιλντς. Αυτό συνέβη το 1773. Και ο Όουεν σχολιάζει:

«Ηταν η πρώτη φορά στην ιστορία των ΗΠΑ, που το νόμισμα μας άρχισε να βασίζεται στο χρέος»… «Ο Βενιαμίν Φραγκλίνος είδε ότι μέσα σε ένα χρόνο, από εκείνη την ημερομηνία, οι δρόμοι  των αποικιών γέμισαν με ανέργους, επειδή όταν η Αγγλία συναλλασσόταν μαζί τους, παρακρατούσε το 50% των πληρωμών, που γίνονταν σε νόμισμα δανεισμένο από την τράπεζα Rothchild. Το αποτέλεσμα ήταν το σε κυκλοφορία νόμισμα να μειωθεί κατά 50% και να προκληθεί ανεργίαΤα «Σπίτια των Φτωχών»(PoorHouses) γέμισαν, σύμφωνα με τη διαπίστωση του Φραγκλίνου. Ο Φραγκλίνος προχώρησε πέρα από αυτό. Είπε πως αυτός ήταν ο πραγματικός λόγος του επαναστατικού πολέμου».

(Τότε οι τραπεζίτες παρακρατούσαν άμεσα ένα ποσό. Να θυμηθούμε και το πρώτο δάνειο της ελληνικής επανάστασης, από το οποίο πήραμε ελάχιστα. Σήμερα παρακρατούν την αποπληρωμή μέσω του τόκου. Αυτό άλλαξε μόνο).

Παράλληλα με το ιδιωτικό χρήμα, που δημιουργούσε χρέος, αυξήθηκαν οι φόροι. Η Αγγλία έπρεπε να πληρώσει  τόκους για το χρήμα των Ρόθτσιλντς. Οι άποικοι, διαμαρτυρόμενοι για την άγρια φορολογία στο τσάι, έπαψαν να πίνουν τσάι και στις 16 Δεκέμβρη του 1773, στο λιμάνι της Βοστόνης, πέταξαν στη θάλασσα φορτία τσαγιού. Η επανάσταση ξεκίνησε το 1775.

Από τότε, στις ΗΠΑ, έγιναν μεγάλες μάχες μεταξύ τραπεζιτών και πολιτικών, οι οποίες έληξαν με νίκη των τραπεζιτών το 1913. Μαζί με την δημιουργία της FED, το 1913, εισήχθη για πρώτη φορά στις ΗΠΑ και η φορολογία εισοδήματος. Και ο δημιουργός του νόμου μετάνιωσε. Αλλά δεν ήταν ο μόνος, που μετάνιωσε. Ο Πρόεδρος Γούντροου Γουίλσον, που υπέγραψε την ίδρυση της FED, μερικά χρόνια αργότερα, έγραψε: «Είμαι ο πιο δυστυχισμένος άνθρωπος. Χωρίς να το θέλω κατέστρεψα την χώρα μου. Ένα μεγάλο βιομηχανικό έθνος θα ελέγχεται από το χρηματοπιστωτικό του σύστημα. Όλες οι δραστηριότητές μας βρίσκονται πλέον στα χέρια μερικών μόνο ανθρώπων»[3]. Τα χρόνια πέρασαν, χιλιάδες φωνές ζήτησαν να αλλάξει αυτό το καθεστώς, αλλά κανείς δεν τόλμησε να το αλλάξει.

Αυτή η απίστευτη, για πολιτικό, αυτοκριτική του Γουίλσον έχει μπει στο στόχαστρο και αμφισβητείται έντονα, γιατί η μόνη πηγή είναι το βιβλίο του Όουεν. Μόνο που στο δικό του βιβλίο, ο Γουίλσον έχει πει χειρότερα κι αυτό δεν μπορεί να αμφισβητηθεί:

  • «Έχουμε γίνει μία από τις χειρότερα ελεγχόμενες, μία από τις πιο ολοκληρωτικά κυριαρχούμενες, κυβερνήσεις στον πολιτισμένο κόσμο – δεν είναι πλέον μια κυβέρνηση με ελεύθερη γνώμη, δεν είναι πλέον κυβέρνηση από πεποίθηση και την ψήφο της πλειοψηφίας, αλλά μια κυβέρνηση υπό τη γνώμη και την πίεση μικρών ομάδων κυρίαρχων ανθρώπων»[4].

Το παράξενο είναι ότι το βιβλίο του Γουίλσον εκδόθηκε πριν από τον ιδρυτικό νόμο της FED, που υπογράφτηκε τον Δεκέμβρη του 1913. Μόνο ένας Θεός ξέρει τι έγινε και ο Γουίλσον, ενώ είχε γράψει αυτά, υπέγραψε το νόμο. Τα χρόνια πέρασαν, χιλιάδες φωνές ζήτησαν να αλλάξει αυτό το καθεστώς, αλλά δεν άλλαξε.

Οι ΗΠΑ από το 1792 ως το 1913 είχαν ένα πολύ μικρό ονομαστικό χρέος από 0,1 έως 2,92 δις δολάρια. Στην περίοδο από 1829 έως 1837 το χρέος από 0,6 δις κατέβηκε στο μηδέν το 1834 και παρέμεινε στο μηδέν και το 1838 και ξανά το 1840. Από το 1914 ξεκίνησε την ανηφόρα[5].

  • Η φορολογία υπάρχει –και ειδικά η έμμεση-, επειδή υπάρχουν ιδιωτικές τράπεζες και ιδιωτικό χρήμα. Οι περισσότεροι φόροι πάνε για την αποπληρωμή δανείων.

Τόμας Τζέφερσον, 3ος Πρόεδρος των ΗΠΑ και ο βασικός συγγραφέας της Διακήρυξης της αμερικάνικης ανεξαρτησίας: «Πιστεύω ότι τα τραπεζικά ιδρύματα είναι πιο επικίνδυνα για την ελευθερία μας από ότι οι στρατοί» (από το φυλλάδιο του Όουεν).

Η ΔΗΘΕΝ ΚΡΙΣΗ

Όταν οι οικονομολόγοι βλέπουν αυτόν τον τίτλο, ανατριχιάζουν, αλλά εμείς δεν είμαστε οικονομολόγοι και τα συμπεράσματα μας τα βγάζουμε από την πραγματικότητα. Οι κρίσεις είναι προβλέψιμες και όχι τυχαία γεγονότα. Οφείλονται είτε στην απληστία και στις «φούσκες» που δημιουργεί αυτή είτε σε οργανωμένο σχέδιο. Το πώς φτιάχνεται μία «κρίση» μας τη δίνει ένα καθ’ όλα αρμόδιο όργανο. Η πρώτη, μετά την «απρόβλεπτη κρίση», ετήσια έκθεση του Υπουργείου Οικονομικών έγραφε:

«Η πρόσφατη οικονομική κρίση δεν ήταν ένα ανεξάρτητο και απρόσμενο φαινόμενο. Τα αίτια, η φύση και τα χαρακτηριστικά της συνδέονται με την όλη ιστορία της μεταπολεμικής διαδικασίας συσσώρευσης του κεφαλαίου στον ανεπτυγμένο καπιταλισμό και συγκεκριμένα τη «χρυσή εποχή» της συσσώρευσης του κεφαλαίου, την κρίση της δεκαετίας του 1970, τον τρόπο με τον οποίο «λύθηκε» ή αντιμετωπίστηκε η κρίση αυτή, την εμπειρία της «νεοφιλελεύθερης» περιόδου και ιδίως της τελευταίας της φάσης, όταν και εντάθηκε το φαινόμενο της χρηματιστικοποίησης της καπιταλιστικής οικονομίας».

(Υπουργείο Οικονομικών: «Οικονομικές εξελίξεις του 2009 και προοπτικές για το 2010». Επί κυβερνήσεως Γ.Α. Παπανδρέου).

Η πλειοψηφία των Ελλήνων επιρρίπτει ευθύνες, για τα χάλια μας, στη διαφθορά, στην κακοδιαχείριση και στους ανίκανους πολιτικούς. Σωστό, αλλά δεν είναι αυτά η πρωταρχική αιτία. Η άνοδος του χρέους σχετίζεται με την άνοδο της δύναμης των τραπεζιτών και την εξαγορά πολιτικών.

Είμαστε η χώρα, που πέρασε στην παγκόσμια ιστορία, σαν εκείνη που  υπέστη τη μεγαλύτερη μείωση του ΑΕΠ σε καιρό ειρήνης.

Το 1971 καταργήθηκε, από τον Νίξον, η συμφωνία του Μπρέτον Γουντς. Ως τότε, μετά την καταστροφική κρίση του 1929 και τον παγκόσμιο πόλεμο, οι κυβερνήσεις συμμετείχαν στη δημιουργία και στη διαχείριση του χρήματος και έτσι το χρέος των κρατών ήταν χαμηλό. Ήταν η «εποχή της αφθονίας», όπου όλοι νομίζαμε ότι βαδίζουμε προς έναν κόσμο ειρηνικό και ευτυχισμένο. Μετά την κατάργηση της συμφωνίας, οι τραπεζίτες άρχισαν το δικό τους γλέντι, το οποίο ονόμασαν «παγκοσμιοποίηση».

Στο πιο κάτω διάγραμμα, το οποίο είναι του ΔΝΤ, φαίνεται το χρέος των 20 πιο ανεπτυγμένων χωρών, από το 1880 έως το 2010. Οι δύο πρώτες κορυφές είναι το χρέος, που εύλογα δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια των δύο παγκοσμίων πολέμων. Η σύγχρονη ραγδαία άνοδος του χρέους ξεκινά την περίοδο 1974-1980 και το 2010 έχει περάσει το χρέος του Α΄ παγκόσμιου πολέμου, ενώ σήμερα (2018) έχει ξεπεράσει κατά πολύ το μέγιστο χρέος του Β’ παγκόσμιου πολέμου.

Ό,τι έπαθαν οι 20 πιο ανεπτυγμένες χώρες, έπαθε και η Ελλάδα. Από το 1974 άρχισε να ανεβαίνει και το δικό της χρέος (Αγνοείστε την «μείωση» στα χρόνια του Σημίτη. Η Goldman Sachs ξέρει).
Όμως, όλα τα κράτη έχουν την ίδια εικόνα χρέους και όλες οι κυβερνήσεις, παγκοσμίως, μετά το 1971 αποδέχτηκαν να παραδώσουν την εξουσία πάνω στο χρήμα στους ανεξέλεγκτους τραπεζίτες. Ιδού οι ΗΠΑ:
Τι σύμπτωση! Όλες οι χώρες του κόσμου, την ίδια στιγμή ξεκινάνε να ανεβάζουν τα χρέη τους! 
ΧΡΕΟΣ = ΧΡΗΜΑ, ΚΑΜΩΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΤΙΠΟΤΑ
Το πανεπιστημιακό μάθημα «Χρήμα, Πίστη, Τράπεζες»[6] εξηγεί ποια είναι η πρώτη προϋπόθεση, για να διατηρεί το χρήμα ενός κράτους την αξία του:
«Σταθερή χορήγηση χρήματος από τις Κεντρικές Τράπεζες. Η ποσότητα του χρήματος που διατίθεται στην κυκλοφορία πρέπει να είναι σύμφωνη και να ακολουθεί την οικονομική ανάπτυξη και να συνυπολογίζονται και άλλα οικονομικά μεγέθη όπως, για παράδειγμα, ο πληθωρισμός»[7].
Παρατήρηση:
Ο μοναδικός τρόπος για να χορηγηθεί χρήμα στην αγορά και στην κοινωνία είναι ο δανεισμός. Κάθε φορά που μία τράπεζα χορηγεί ένα δάνειο, δημιουργεί χρήμα. Κάθε φορά που μια τράπεζα χορηγεί ένα δάνειο, δημιουργεί  χρήμα. Oκόσμος νομίζει ότι τα δάνεια δημιουργούνται από τις καταθέσεις, ενώ η αλήθεια είναι ότι οι καταθέσεις δημιουργούνται από τα δάνεια με τρόπο μαγικό. Το μυαλό του κοινού ανθρώπου είναι αδύνατον να το συλλάβει, αλλά μας το εξηγούν οι ίδιοι. MichaelKumhof, Senior Research Advisor της Τράπεζας της Αγγλίας:
«Η ιστορία η οποία συνήθως λέγεται για τα οικονομικά της ανάπτυξης είναι ότι πρώτα πρέπει να έχεις αποταμιεύσεις και μετά επενδύσεις. Μία χώρα χρειάζεται να έχει επαρκή αποταμίευση για να έχει αρκετές επενδύσεις. Ανοησίες!Τουλάχιστον για εκείνο το κομμάτι των επενδύσεων που χρηματοδοτείται από τράπεζες επειδή όταν η τράπεζα χορηγεί ένα νέο δάνειο δημιουργεί νέα αγοραστική δύναμη για να προχωρήσει η επένδυση … η αποταμίευση δημιουργείται παράλληλα με την επένδυση»[8].
Τίτλος ενός κειμένου της εταιρείας αξιολόγησης StandardandPoor’s:
«Επαναλάβετε μετά από μένα: Οι τράπεζες δεν μπορούν και δεν «δανείζουν» αποθεματικά» ( RepeatAfterMe: BanksCannotAndDoNot»LendOut» Reserves)[9].
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Τράπεζας Πειραιώς, Ηλίας Λεκκός, έγραφε τον Νοέμβριο του 2013:
«Όταν μία τράπεζα χορηγεί ένα νέο δάνειο δημιουργεί μία επιπλέον κατάθεση είτε σε αυτούς που χορηγήθηκε το δάνειο είτε στον τελικό αποδέκτη του δανείου. Για παράδειγμα όταν ένας εν δυνάμει αγοραστής κατοικίας παίρνει στεγαστικό δάνειο, μία ισόποση κατάθεση δημιουργείται στον λογαριασμό του πωλητή κατοικίας/κατασκευαστή»(Από δελτίο με τίτλο «The Greek Banking Sector after the crisis»)[10]. Δεν χρειάζεται να αραδιάσουμε και άλλες τέτοιες δηλώσεις.
 Οι τράπεζες και ο Θεός είναι οι μόνες οντότητες, που δημιουργούν κάτι εκ του μηδενόςΌταν μας δανείζουν, μας δίνουν αέρα κοπανιστό. Το 97% του χρήματος που κυκλοφορεί παγκοσμίως δημιουργείται από τους ιδιώτες τραπεζίτες. Επιπλέον, πρέπει να ξέρουμε ότι οι τράπεζες δημιουργούν μόνο το κεφάλαιο. Δεν δημιουργούν χρήμα για τους τόκους, το οποίο σημαίνει ότι ο πλανήτης θα είναι αιωνίως χρεωμένος σε τραπεζίτες.
Η ΠΡΩΤΗ ΦΑΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΜΙΑΣ «ΚΡΙΣΗΣ»
            Τροφοδοτούμε την αγορά με πολύ χρήμα. Και μετά φρενάρουμε απότομα. Το είδε ο Φρανκλίνος, το έχει πει και ο Άνταμ Σμιθ, ο πατέρας της Πολιτικής Οικονομίας:
«Το χρήμα μετρά πράγματα και τα πράγματα μετρούν το χρήμα… Αν διπλασιάσεις την ποσότητα του χρήματος, διπλασιάζεται η τιμή του οτιδήποτε. Διπλασιάζοντας την τιμή διαιρείς το χρέος, επειδή χρειάζεται μόνο το μισό της εργασίας και των προϊόντων της εργασίας, για να πληρωθεί το ίδιο χρέοςΕάν διαιρέσεις την ποσότητα του χρήματος, που κυκλοφορεί, διαιρείς την τιμή του κάθε τι. Μειώνοντας την τιμή όλων, διπλασιάζεις το χρέος σου, γιατί χρειάζεσαι διπλάσια εργασία ή προϊόντα εργασίας, για να πληρώσεις το χρέος»[11].
Η ποσότητα του χορηγούμενου χρήματος είναι αυτή που επηρεάζει καθοριστικά την ανάπτυξη. Κι αυτό είναι και η βασική οικονομική αρχή του νεοφιλελευθερισμού. Είναι όμως και η πραγματικότητα.
Όσο πιο πολύ χρήμα πέφτει στην αγορά, τόσο μεγαλώνει ο κύκλος εργασιών και το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (ΑΕΠ). Μπορεί να δημιουργηθεί κίνδυνος πληθωρισμού, αλλά αυτό είναι θέμα διαχειρίσιμο. Αυτή η διαχείριση έχει αφεθεί στα χέρια των κεντρικών τραπεζιτών, με τη δικαιολογία ότι οι κυβερνήσεις είναι επιρρεπείς στη σπατάλη. (Όμως, ποιον από μας ρώτησαν;)
Αυτά που γράφουν τα βιβλία, για της προϋποθέσεις καλής λειτουργίας του χρήματος είναι για να μαθαίνουν τι πρέπει να λένε οι αυριανοί οικονομολόγοι, για να συσκοτίζουν την αλήθεια. Στην Ελλάδα, οι υποτακτικοί των τραπεζιτών παραβίασαν την πρώτη προϋπόθεση, που είναι η σταθερή χορήγηση χρήματος στην αγορά. Τροφοδότησαν την αγορά με πολύ και φτηνό χρήμα και μετά το αφαίρεσαν, τραβώντας το χαλί κάτω από τα πόδια μιας κοινωνίας, που είχε βρει ισορροπία σε υψηλότερα επίπεδα. Αυτό ξεκίνησε αμέσως μετά την ένταξη της Ελλάδας στη συμφωνία του Μάαστριχτ. Στις 31/12/1993 το ιδιωτικό χρέος/ΑΕΠ ήταν 35,2%, ενώ στις 31/12/2009 είχε φτάσει το 116,7% [12].
Όταν ο Παπαδήμος της Τριλατεράλ Κομμίσιον σε προσκαλεί να δανειστείς, για να αγοράσεις καταναλωτικά αγαθά, όταν όλοι οι αρμόδιοι υπόσχονται  αδιατάρακτη «ανάπτυξη», όταν εσύ ξέρεις ότι με το εισόδημα, που διαθέτεις μπορείς να αποπληρώσεις ένα δάνειο, για ποιο λόγο να μη δανειστείς; Όταν ο «Ριζοσπάστης», αλλά και κάθε άλλη κομματική και πολιτική εφημερίδα, βάζει δελεαστικές τραπεζικές διαφημίσεις και ούτε για μια στιγμή δεν σου έχει εξηγήσει πώς παίζεται το παιχνίδι με το χρήμα και το χρέος, εσύ γιατί σαν καλός νοικοκύρης ή επιχειρηματίας, που θέλεις το καλύτερο για την οικογένεια και την επιχείρηση σου, να μη δανειστείς; Κάτω από συνθήκες ψέματος και Ομερτά, οι κοινωνίες παγιδεύονται.
(Επίσης, να μη ξεχνάμε ότι στις δανειακές συμβάσεις είναι πάντα δύο τα συμβαλλόμενα μέρη και στο ρίσκο συμμετέχουν και τα δύο. Υποτίθεται ότι οι τράπεζες έλεγξαν την φερεγγυότητα των δανειοληπτών και είναι συνυπεύθυνοι. Η συνέχεια έδειξε ότι το ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη επιδοτήθηκε, ενώ το άλλο εξοντώθηκε. Κι αυτό δεν εξαρτάται από κανέναν νόμο. Έτσι ήθελαν).
Το 2017, η ετήσια Έκθεση του ΔΝΤ για την Ελλάδα ξεκίναγε με αυτή τη φράση:
«Η κρίση είχε διαρκή επίδραση στους ισολογισμούς του ιδιωτικού τομέα και στην ικανότητα εξυπηρέτησης του χρέους. Ως αποτέλεσμα της κρίσης, το ΑΕΠ υποχώρησε κατά 25% και η ανεργία έχει αυξηθεί απότομα και σε μια κορυφή έφτασε κοντά στο 28% το 2013. Ο κύκλος εργασιών των εταιρειών κατέρρευσε κατά ένα τρίτο, οι τιμές των ακινήτων έχουν μειωθεί στο μισό, και το διαθέσιμο εισόδημα έχει συρρικνωθεί σημαντικά. Κατά συνέπεια, ο λόγος μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs) έχει φτάσει στο δεύτερο υψηλότερο επίπεδο στην Ευρωζώνη, και το ποσό των μη εισπραχθέντων φόρων και των εισφορών της κοινωνικής ασφάλισης, στο 70% του ΑΕΠ, αντιπροσωπεύει το υψηλότερο επίπεδο στην ευρωζώνη. Παρά το ότι το ιδιωτικό χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ είναι χαμηλό σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρεςη ικανότητα εξυπηρέτησης του χρέους των επιχειρήσεων περιορίζεται σοβαρά λόγω της κατάρρευσης του κύκλου εργασιών, και αυτό οδηγεί σε σοβαρούς περιορισμούς ρευστότητας και, τελικά, σε αφερεγγυότητα»[13].
Το ΔΝΤ λέει ξεκάθαρα ότι οι Έλληνες έγιναν «κακοπληρωτές», εξ αιτίας των πολιτικών «διάσωσης». Τα προβληματικά δάνεια εκτινάχθηκαν από 12 δις το 2008 στα 72 δις το 2014[14]. Την περίοδο 2010-2016 τα ληξιπρόθεσμα δάνεια ως ποσοστό του συνολικού ενεργητικού των τραπεζών από μόλις 4,8% το 2010 εκτινάχτηκαν στο 30,2% το 2016. Η εφημερίδα «Έθνος» έλεγε ότι στο τέλος του Φλεβάρη του 2017 τα ληξιπρόθεσμα είναι το 50% των δανείων. Το 2018 έχει χαθεί ο λογαριασμός και το ΔΝΤ λέει ότι είμαστε δεύτεροι στην Ευρώπη.
Το 2008, ο ιδιωτικός δανεισμός ήταν 91% του ΑΕΠ για την Ελλάδα, όταν ο μέσος ιδιωτικός δανεισμός της ευρωζώνης ήταν 138%. Η Ελλάδα βρισκόταν στη 19η θέση, μεταξύ των 27 χωρών της Ε.Ε., ως προς τον δανεισμό των ιδιωτών[15].
Με στοιχεία των τραπεζών και της Ε.Ε., οι κατά σύστημα κακοπληρωτές κυμαίνονται από 4,5% έως 11% στο σύνολο των δανειοληπτών που δεν μπορούν να πληρώσουν. Οι Έλληνες δεν ήταν ποτέ «στρατηγικοί κακοπληρωτές», αλλά αυτό βολεύει την προπαγάνδα για να δικαιολογηθεί η άδικη απαλλοτρίωση ιδιωτικής περιουσίας.
Και βεβαίως η υπερχρέωση δεν ήταν μόνο ελληνικό φαινόμενο. Τίτλος στην ιστοσελίδα Bankingnews: “Σοκ – Η κρίση 2008-2014 εκτόξευσε τα προβληματικά δάνεια στην Ευρώπη στα 1,28 τρισ ή 6 φορές το ΑΕΠ της Ελλάδας” (άρθρο 24/3/2014).
Το ότι η αύξηση του ιδιωτικού χρέους των Ελλήνων ήταν πολύ μεγαλύτερη, οφείλεται στην ύπαρξη πολιτικών, οι οποίοι, ο ένας πίσω από τον άλλον, εκτελούν συνειδητά συμβόλαια οικονομικού θανάτου.
Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΦΑΣΗ: ΤΩΡΑ, ΤΡΑΒΑΜΕ ΤΟ ΧΑΛΙ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΑ ΠΟΔΙΑ
Αφού χρηματοδότησαν-δάνεισαν την αγορά και διαμορφώθηκαν νέα επίπεδα ανάπτυξης, με ευφορία και ελπίδες σε όλους, ήρθε ξαφνικά η «κρίση».
Να θυμίσουμε ότι όταν εμφανίστηκε η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, ο πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής διαβεβαίωνε ότι οι τράπεζες μας είναι θωρακισμένες και η οικονομία μας ασφαλής. Κι έδωσε τα πρώτα 28 δισεκατομμύρια στις τράπεζες. Ήρθε και ο επόμενος πρωθυπουργός με το σύνθημα «λεφτά υπάρχουν».
 Ας δούμε το διάγραμμα των χορηγήσεων, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος[16]. Ο πίνακας δείχνει το ύψος του κυκλοφορούντος νομίσματος Μ3 από τον Ιανουάριο  του 2004 έως τον Ιούλιο του 2018. Επιλέξαμε τον δείκτη Μ3, ο οποίος είναι ένας από τους δείκτες με τους οποίους μετριέται το χρήμα που κυκλοφορεί στην αγορά, γιατί είναι ο πιο σταθερός[17].
  • Επειδή ο πίνακας είναι φτιαγμένος από ερασιτέχνες πρέπει να τον εξηγήσουμε λίγο: Στον κάθετο άξονα αναγράφεται η χορηγούμενη ποσότητα χρήματος σε εκατομμύρια ευρώ. Και στον οριζόντιο είναι οι χρονολογίες ανά μήνα από τον Ιανουάριο του 2004 έως τον Ιούλιο του 2018. (όντας ερασιτέχνες, δεν μπορέσαμε να τις βάλουμε στον πίνακα). Η ΤτΕ δεν έχει στοιχεία πριν το 2004.
      Αυτό το διάγραμμα δείχνει την εγκληματική διαδικασία εξόντωσης του ελληνικού λαού, από την ιδιωτική Τράπεζα της Ελλάδος.
            Το υψηλότερο σημείο του διαγράμματος δείχνει τη στιγμή, που η ΤτΕ, μαζί με τις ιδιωτικές τράπεζες, είχαν ρίξει το περισσότερο χρήμα στην αγορά, ήταν τον Σεπτέμβρη του 2009. Ως εκείνη τη στιγμή τροφοδοτούσε συνεχώς την αγορά με όλο και περισσότερο χρήμα. Αυτό το χρήμα ήταν αρκετό για να υπάρχει ικανός κύκλος εργασιών, ώστε να ικανοποιούνται οι τρέχουσες ανάγκες επιχειρήσεων και νοικοκυριών και να αποπληρώνονται τα τοκοχρεολύσια των προηγούμενων δανείων τους.
 Τον Γενάρη του 2004, το ποσό του κυκλοφορούντος νομίσματος ήταν 148,969 δις € και έχουμε διαρκή αυξητική τροφοδοσία της αγοράς με χρήμα με κορυφαίο ύψος τα 262,054 δις € τον Σεπτέμβρη του 2009. Να θυμηθούμε ότι αυτός ήταν ο μήνας των εκλογών και του «λεφτά υπάρχουν».  Από εκείνο το μήνα και μετά έχουμε καθοδική πορεία χρηματοδότησης, όπως δείχνει και το διάγραμμα, και τον Ιούλη του 2018 έχουμε στην αγορά «υπόλοιπο Μ3» 172,783δις €[18].
Αφαιρέθηκαν από την αγορά 80-100 δις €, την ίδια ώρα που ο άλλος συμβαλλόμενος στα δάνεια, οι τράπεζες, έπαιρναν 250 δις ευρώ, τα οποία καλούμαστε να αποπληρώσουμε με αίμα.
Αν ρωτήσετε τους ειδικούς ή τους υπεύθυνους θα αραδιάσουν ένα σωρό από δικαιολογίες και εξηγήσεις, οι οποίες συνήθως οδηγούν σε συζητήσεις δίχως τέλος και δίχως πόρισμα. Ό.τι κι αν ειπωθεί είναι απλώς λόγια. Όμως, οι πράξεις μιλάνε από μόνες τους κι ας μην έχουν στόμα για να μιλήσουν:
Τα καθαρά μαθηματικά λένε ότι όταν ρίχνεις χρήμα στην αγορά έχεις «ανάπτυξη» ή απλή «αύξηση» και όταν αφαιρείς έχεις ύφεση. Ο  ορθολογισμός μπορεί να δίνει όσες δικαιολογίες θέλει, αλλά αυτό δεν αλλάζει.
Οι τραπεζίτες και λίγοι πολιτικοί(γιατί οι περισσότεροι είναι άσχετοι) ΗΞΕΡΑΝ ΤΙ ΘΑ ΣΥΜΒΕΙ, όταν εφάρμοζαν την πιο πάνω πολιτική χορηγήσεων.
  • Εκείνο το φθινόπωρο – χειμώνα του 2009-2010, όσοι είναι ελεύθεροι επαγγελματίες θυμούνται το μαζικό κλείσιμο ανοιχτών πιστώσεων, χωρίς καμία δικαιολογία. Επιχειρήσεις, που στη διεκπεραίωση των υποχρεώσεων τους λάμβαναν υπόψη τους την ύπαρξη αυτής της πίστωσης βρέθηκαν κρεμασμένοι στο κενό. Χιλιάδες επιταγές σφραγίστηκαν και χιλιάδες επιχειρήσεις καταστράφηκαν. Το φαινόμενο της μαζικής πιστωτικής ασφυξίας εμφανίστηκε και στην περίοδο των capitalcontrols. Οι επιχειρήσεις, που δεν μπορούσαν να σηκώσουν χρήματα από τις τράπεζες και βρίσκονταν στο όριο, επλήγησαν έως κατέρρευσαν. Το εργαλείο του αυθαίρετου κλεισίματος της ανοιχτής πίστωσης χρησιμοποιούν οι τράπεζες, όποτε θέλουν. Ελληνικά προϊόντα μεγάλων πωλήσεων, πέρασαν σε χέρια πολυεθνικών ανταγωνιστών, όταν οι τράπεζες εκβίασαν τους Έλληνες επιχειρηματίες με το «ή το πουλάς σε καλή τιμή ή κλείνεις».  Ο καθένας μπορεί να καταλάβει το γιατί  σωπαίνουν και δεν καταγγέλλουν: Το ανεξέλεγκτο είναι νόμιμο.
Κάπως έτσι φτιάχνονται οι “κρίσεις” και οι υπερχρεωμένοι. Πέρα από τη μείωση της χορήγησης χρήματος, μας υποχρέωσαν να πληρώνουμε επιπλέον φόρους για τον δανεισμό της «διάσωσης» μας ύψους 288 δις.  Με τέτοια αφαίρεση χρημάτων, με τόση πτώση τζίρου, με τόση ανεργία, με πάνω από 300.000 επιχειρήσεις κλεισμένες από το 2009, με μείωση μισθών, συντάξεων και εισοδημάτων, πώς να εξοφλήσουμε τις υποχρεώσεις μας;  
Κι όπως έχουν πει πολλά εκτελεστικά όργανα των τραπεζιτών[19], «η διάσωση» αφορούσε τις ευρωπαϊκές τράπεζες και όχι την ελληνική οικονομία και πολύ περισσότερο τον ελληνικό λαό.
Κάποιοι πρέπει να κάτσουν στο σκαμνί σε δίκαιες δημοκρατικές δίκες.
Υπενθυμίζουμε ότι χωρίς επιπλέον τροφοδοσία της αγοράς με χρήμα, οι τόκοι δεν μπορούν να εξοφληθούν στους αιώνες των αιώνων. Το κυκλοφορούν νόμισμα, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ε.Ε., είναι περίπου το 10% της φούσκας του ψεύτικου χρέους. Και όταν τα χρέη είναι δεκαπλάσια του χρήματος που κυκλοφορεί, το κράτος δεν μπορεί να εξοφλήσει ποτέ και οι ιδιώτες, για να ξοφλήσουν, πρέπει να εργαστούν και να ανταγωνιστούν σκληρά, αφαιρώντας χρήμα από τον διπλανό τους. Ο Άγριος ανταγωνιστικός Κόσμος, τόσο ανάμεσα σε ιδιώτες, όσο και ανάμεσα σε κράτη, οφείλεται στον τρόπο που δημιουργείται το χρήμα και το χρέος. Και το χρέος υπάρχει για να μην μπορούμε να το εξοφλούμε.
Στην πραγματικότητα, δεν ήθελαν και δεν θέλουν να εξοφλήσουμε τα χρέη μας.
Όταν σε μια στιγμιαία αναλαμπή μία από τις κατοχικές κυβερνήσεις έκαμε 120 τις δόσεις  εξόφλησης υποχρεώσεων, οι δανειστές απαίτησαν να καταργηθούν και στο επόμενο μνημόνιο τις κατάργησαν. Οι δόσεις σήμερα είναι 12 και μόνο με δικηγόρο και εξωδικαστική συμφωνία μπορεί να φτάσει στις 120. Και υπάρχουν πάντα και εκείνοι, που με μηδενικό εισόδημα, όσες κι αν γίνουν οι δόσεις, δεν θα μπορέσουν ποτέ να πληρώσουν. Κράτος και τράπεζες σπάνια δέχονται ρυθμίσεις, ανάλογες με τις δυνατότητες του οφειλέτη. Και σε αρκετές περιπτώσεις, κάποιοι υπάλληλοι παίρνουν και το «δώρο» τους. Ο στόχος ήταν πάντα η περιουσία μας και η μετατροπή μας σε φτηνούς σκλάβους των εταιρειών, που παίρνουν χαριστικά τον πλούτο μας.
ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΑΤΗ
Ως τώρα ασχοληθήκαμε με το ύψος των οφειλών προς το δημόσιο, χωρίς να έχουμε εξετάσει την κατανομή του χρέους μεταξύ των οφειλετών.  Τώρα, θα αντλήσουμε στοιχεία από την «Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων» (ΑΑΔΕ).
            Στοιχεία από την απολογιστική έκθεση της ΑΑΔΕ του 2017: Το 83,8% των οφειλετών χρωστά μόνο το 2% των οφειλών προς την εφορία. Και το 0,4% (16.290 άτομα) των οφειλετών χρωστά το 84,8%[20].
Οι αντίστοιχοι αριθμοί της έκθεσης του 2018 είναι: Το 87,7% των οφειλετών χρωστά το 2,5% των οφειλών, ενώ το 1% των οφειλετών (40.514 άτομα) χρωστά το 89,2% του χρέους. Το υψηλότερο 0,4% οφείλει το 84,8% και το αμέσως επόμενο 0,6% το 4,4%[21].
ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΟΤΙ ΤΟ 99% ΤΩΝ ΟΦΕΙΛΕΤΩΝ ΧΡΩΣΤΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΜΟΝΟ ΤΟ 10, 08% ΤΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΧΡΕΩΝ.
            Σύμφωνα με στοιχεία της ΑΑΔΕ, ως τώρα(Σεπτέμβριος 2018) έχουν γίνει 1.600.000 ενέργειες κατάσχεσης. Όλο αυτό το άγριο κυνήγι με τους πλειστηριασμούς και τις κατασχέσεις, το οποίο αφορά πάνω από 4 εκατομμύρια πολίτες (χωρίς τις οικογένειες τους), γίνεται για να εισπραχθεί μόνο το 10,08% των οφειλών προς το δημόσιο, το οποίο 10% τον Μάη του 2018 ήταν γύρω στα 10 δις ευρώ από τα 102, που είχαν ανακοινωθεί.
Από το 89,2% των οφειλών, το οποίο οφείλεται από το 1% των μεγαλοοφειλετών, θα εισπραχθούν ελάχιστα, γιατί από τη λίστα των μεγαλοοφειλετών,  που έδωσε στη δημοσιότητα η ΑΑΔΕ,  το 2018, φάνηκε ότι μία μόνο εταιρεία χρωστούσε πάνω από το 5% όλου του ιδιωτικού χρέους προς το δημόσιο(Ακρόπολις Χρηματιστηριακή ΑΕΠΕΥ). Και αυτά τα 5.512.204.222,04 ευρώ που χρωστά δεν πρόκειται ποτέ να εισπραχθούν, γιατί είναι ΑΕ, η οποία έχει κλείσει. Πολλοί από τους μεγαλοοφειλέτες είναι το ίδιο το κράτος ή εγγυημένες από το κράτος εταιρείες! Ολυμπιακή Αεροπορία, ΕΑΒ, Ελληνικά Ναυπηγεία ΑΕ, Ναυπηγεία Ελευσίνας και πολλές άλλες, είναι ανάμεσα στους πρώτους οφειλέτες, ενώ οι υπόλοιπες από το 1% των μεγαλοοφειλετών είναι Ανώνυμες Εταιρείες, προστατευόμενες από το πτωχευτικό δίκαιο και τη νομοθεσία των Α.Ε.. Επίσης πολλοί μεγαλοοφειλέτες είναι από χρόνια κλειστές επιχειρήσεις. Στη λίστα μεγαλοοφειλετών της ΑΑΔΕ φιγουράρει η Τράπεζα Κρήτης, η οποία μας έχει αφήσει χρόνους από 30ετίας.
Όμως, με βάση αυτόν τον ψεύτικο όγκο οφειλών καθορίζονται πολιτικές και εμφανίζεται διογκωμένο το χρέος του ιδιωτικού τομέα.
Μπορούμε να πούμε με μεγάλη ασφάλεια ότι όσοι αποφασίζουν σε τούτο τον τόποέχουν συνειδητάφουσκώσει τα χρέη κράτους και ιδιωτών, για να μπορούν να λεηλατήσουν την Ελλάδα και τους φτωχότερους των Ελλήνων, που πιάστηκαν στην παγίδα χρέους.
  • Η αλυσίδα «Παπαδόπουλος ΑΕ» έκλεισε και ο κ. «Παπαδόπουλος» θα απολαύσει σε κάποιο τροπικό παράδεισο τα χρήματα που έχει βγάλει, αλλά οι εργαζόμενοι και οι πιστωτές του θα πετάξουν τα μυαλά τους.
Όλοι μας ξέρουμε ότι όταν κάποιος χρωστά στην εφορία, χρωστά ταυτόχρονα και στις τράπεζες και στα ασφαλιστικά ταμεία. Είναι βέβαιο ότι η αναλογία μεγάλων προς  μικρούς οφειλέτεςστις τράπεζες είναι πολύ χειρότερη από αυτή που δείχνουν τα χρέη προς την εφορία και τους ασφαλιστικούς οργανισμούς.
Κι αυτό συμπεραίνεται εύκολα, γιατί τα χρέη προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία δημιουργούνται, βασισμένα σε κάποιους νόμους, ενώ τα δάνεια κατευθύνονται ανεξέλεγκτα, ανάλογα με τη θέληση των τραπεζιτών.
Από ξένα δημοσιεύματα και σκόρπιες καταγγελίες μάθαμε ότι μεγαλοτραπεζίτες έπαιρναν δάνεια από τις δικές τους τράπεζες για να αγοράσουν μετοχές των δικών τους τραπεζών. Δεν έκαμαν τίποτε διαφορετικό από αυτό που πριν 30 χρόνια έκαμε ο ιδιοκτήτης της Τράπεζας Κρήτης και πήγε φυλακή. Σήμερα η πάντα τυφλή δικαιοσύνη δεν το θεωρεί απάτη.
Από ερώτηση ευρωβουλευτή, μάθαμε ότι στελέχη των διοικήσεων ελληνικών τραπεζών εμφανίζονται το 2006 να έχουν λάβει δάνεια, τα οποία το 2010 έφταναν το ύψος των 572 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ το 2017 είχαν γίνει 22 εκατομμύρια. «Πελώρια αναπάντητα ερωτηματικά προκαλούν οι διαδικασίες και η σκοπιμότητα αυτών των προκλητικών δανείων καθώς και οι τρόποι της εξόφλησής τους, αλλά και η σιωπή που περιβάλλει τη σκανδαλώδη αυτή κατάσταση», ανέφερε ο Έλληνας ευρωβουλευτής. Και το αρμόδιο ελεγκτικό όργανο των τραπεζών, ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός (SSM) της ΕΚΤ, δήλωσε αναρμοδιότητα, παραπέμποντας στην ελληνική νομοθεσία, αλλά η εκπρόσωπος του έσπευσε να ενημερώσει: «Θα ήθελα επίσης να υπενθυμίσω εν προκειμένω ότι η ελληνική νομοθεσία δεν προβλέπει εκ των προτέρων ή εκ των υστέρων εποπτική έγκριση για μεμονωμένες πιστώσεις προς μέρη με ειδική σχέση, όπως τα δάνεια προς τα μέλη του διοικητικού οργάνου ή ανώτερα στελέχη»[22].
Ποτέ δεν θα μάθουμε τι έγινε, ποιος δανείστηκε και ποιος είναι ο μεγάλος και ο μικρός οφειλέτης ληξιπρόθεσμων δανείων, γιατί έτσι θα αποκαλυφθεί η σήψη και η διαφθορά.
Ξένα funds με κεφάλαιο 70.000 ευρώ αγοράζουν από τις τράπεζες δάνεια εκατοντάδων εκατομμυρίων στο 3% της αξίας τους. Ο δανειολήπτης δεν επιτρέπεται να αγοράσει το δάνειο του σε αυτή την τιμή. Η κρατική γερμανική εταιρεία, που αγόρασε  τα αεροδρόμια, είχε αρχικό κεφάλαιο 30.000 ευρώ και έλαβε δάνειο σχεδόν ενός δισεκατομμυρίου από «ελληνική» τράπεζα, που την ανακεφαλαιοποίηση της πληρώνουν οι Έλληνες φορολογούμενοι. Αγοράζω το σπίτι σου με λεφτά που εσύ μου δίνεις και τα αποπληρώνω με τα λεφτά που μου δίνεις για νοίκιεπιτρέποντας σου να μείνεις μέσα! Τα κόμματα ποτέ δεν θα αποπληρώσουν τα δάνεια τους κι αν το κάμουν θα γίνει από τη δική μας φορολόγηση. Το ίδιο θα συμβεί με τα ΜΜΕ και τόσες άλλες μεγάλες εταιρείες, πολλές από τις οποίες έχουν λάβει δάνεια με την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου. Την ίδια ώρα οι τράπεζες έχουν ήδη πάρει μία αναστολή πληρωμών για τα ποσά που έλαβαν το 2008 και έπεται συνέχεια. Πόσα άλλα τέτοια ή και χειρότερα υπάρχουν,  που δεν θα μάθουμε ποτέ; Η ζωή έτσι θα συνεχίζεται, όσο έτσι έχουν τα πράγματα.
Χωρίς τη διαχρονική συμπαιγνία τραπεζιτών και πολιτικών και την απάτη του δανεισμού αντί της έκδοσης χρήματος, η ζωή μας θα ήταν πιο όμορφη.
Πρώτα απ’ όλα, δεν θα χρειαζόταν τόση φορολογία και σίγουρα δεν θα υπήρχε έμμεση φορολογία (ΦΠΑ 24%, φόρος καυσίμων και τόσοι άλλοι). Θα υπήρχαν μόνο δασμοί στα εισαγόμενα, για την προστασία της εγχώριας παραγωγής. Η πολιτεία, που δημιουργεί μόνη της το χρήμα, για την αποφυγή πληθωρισμού, αποσύρει χρήμα, μέσω της φορολογίας υψηλών εισοδημάτων. ΌΛΑ τα πράγματα θα ήταν πιο φτηνά.
Η Απάτη του χρήματος – χρέους αφορά το 99% των Ελλήνων.
ΔΕΝ ΧΡΩΣΤΑΜΕ [23]
Μας έπεισαν ότι χρωστάμε, ενώ ΔΕΝ ΧΡΩΣΤΑΜΕ. Ας σταματήσει ο διασυρμός και το ψέμα. Όταν συνειδητοποιήσουμε ότι όχι μόνο δεν χρωστάμε, αλλά κάποιοι πολύ λίγοι χρωστάνε σε μας πολλών χρόνων θυσίες και κόπους, πολλές χαμένες ζωές και χιλιάδες νεκρούς, θα αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για την απελευθέρωση μας. Οι οφειλέτες, οι φτωχοί και οι άνεργοι, είμαστε η μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού.
Είμαστε η μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού λαού. Ας ενωθούμε.
ΟΙ ΕΝΟΧΟΙ ΚΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΜΑΣ
Άλλος τρόπος από τη δική μας κοινή πολιτική πράξη δεν υπάρχει. Κι ας μη τρομάζουμε: Ο τρόπος μας θα είναι ένας χορός, ανάμεσα σε συρματοπλέγματα,  γεμάτος αγάπη και πάθος για ζωή. Ως ότου τα ρίξουμε. Ο αγώνας μας θα είναι μια γιορτή, ως ότου η κάθε μας μέρα γίνει γιορτή. Για μας, θα είναι χορός ελευθερίας και για το χρηματοπιστωτικό σύμπλεγμα, χορός στο ταψί.
Η πρώτη πράξη του έργου ξεκινά με τον εντοπισμό του ενόχου. Μέχρι τώρα οι πολιτικοί ορίζουν ως αντίπαλο, όποιον τους βολεύει και συνήθως τον ακαμάτη, τεμπέλη λαό, που «όλα τα τρώει»:
  • Οι Έλληνες πολιτικοί και ο Κεντρικός Τραπεζίτης ελέγχονται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και αποφασίζουν σύμφωνα με τις οδηγίες της.
  • Ξέροντας αυτό, είναι εύκολο να πούμε ποια είναι η αιτία και ποιοι οι αίτιοι αυτής της συνειδητής καταστροφής και της επακόλουθης λεηλασίας, που υφίσταται ο ελληνικός λαός.
– Πρώτος στόχος της απελευθερωτικής πολιτικής μας δράσης είναι οι διεθνείς και εγχώριοι Τραπεζίτες και όσοι πολιτικοί, πρόσωπα και εταιρείες, συνεργάζονται μαζί τους.
ΟΙ Ε.Ε. & Ε.Κ.Τ. ΕΙΝΑΙ ΟΡΓΑΝΑ ΤΡΑΠΕΖΙΤΩΝ.
Οι ίδιοι, με απόφαση του Δικαστηρίου της Ε.Ε.(Curia), έχουν παραδεχτεί ότι στην Ελλάδα των μνημονίων δεν ισχύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οργανισμοί, που με συνεχή ψέματα κατάσχεσαν ακίνητη περιουσία ιδιωτών και κράτους και κινητή περιουσία Ελλήνων και Κυπρίων (ομόλογα και καταθέσεις), είναι για τα σκουπίδια. Όργανα, που έχουν καταργήσει τα ανθρώπινα δικαιώματα, καταλογίζοντας επιπλέον ευθύνες στο λαό, για εγκλήματα που διέπραξαν τραπεζίτες και πολιτικοί, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΣΤΡΑΦΟΥΝ. 
Από έναν τόσο άθλιο, ανήθικο και απάνθρωπο οργανισμό, ΔΕΝ ΦΕΥΓΕΙΣ, γιατί θα τον βρίσκεις πάντα μπροστά σου, με όλες του τις δυνάμεις, όλους τους στρατούς και όλα του τα όπλα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα παραμάγαζα της ή θα εκδημοκρατισθούν ή οι λαοί της Ευρώπης θα τα διαλύσουν. 
Η ΔΙΚΗ ΜΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΕΙΝΑΙ…
…από την τυραννία των τραπεζών.
Μπορεί η λέξη «Κατοχή» να ενοχλεί ή να ξενίζει, αλλά αυτό που ζούμε είναι ο ορισμός της Κατοχής, όπως τον δίνει ο Ο.Η.Ε.:
«…Κανένα κράτος [ή ομάδα κρατών] δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει ή να ενθαρρύνει τη χρήση οικονομικών πολιτικών ή οποιουδήποτε άλλου είδους μέτρα, για να εξαναγκάσει ένα άλλο Κράτος, προκειμένου να λάβει από αυτό την υποταγή στην άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων του και να εξασφαλίσει από αυτό πλεονεκτήματα οποιουδήποτε είδους»[24].
Και το Ινστιτούτο MaxPlαnk οργανισμός για το Συγκριτικό Δημόσιο Δίκαιο και το Διεθνές Δίκαιο:
«Κατοχή με νομικούς όρους σημαίνει την ανάληψη ή την εκμετάλλευση της φυσικής κυριότητας. …Η κατοχή με την έννοια του διεθνούς δικαίου χρησιμοποιείται παραδοσιακά για την εκμετάλλευση της φυσικής κυριότητας, με την έννοια του πραγματικού ελέγχου στην επικράτεια άλλου κράτους (ή τμημάτων αυτού). Αν αυτός ο έλεγχος έχει αποκτηθεί με τη χρήση στρατιωτικής ισχύος, η κατοχή ονομάζεται εμπόλεμη (occupatiobelica). Αν το κράτος στο οποίο ανήκει το έδαφος έχει συναινέσει στην κατοχή, τότε αυτή παραδοσιακά ονομάζεται ειρηνική κατοχή (occupatiopacifica)»[25].
 Έχουν συναινέσει οι κυβερνήσεις και οι πολιτικοί. Δεν έχει συναινέσει ο λαός, που υφίσταται τις συνέπειες.
Η Κατοχή θέλει απελευθέρωση και η απελευθέρωση την επανάσταση της. Φτιάχνουμε ξανά Φιλική – πολύ φιλική – Εταιρεία. Ο καθένας εκεί που βρίσκεται μαζί με τον διπλανό του οργανώνεται με τον αρχαίο τρόπο των Ελλήνων σε εκκλησία του δήμου. Γινόμαστε ξανά κοινότητες ανθρώπων που συνεργάζονται και αλληλοβοηθούνται. Δεν χρειάζονται πολλοί. Χρειάζεται μόνο η αρχή, η οποία είναι πάντα το ήμισυ του παντός. Όταν το ποτάμι ξεκινήσει δεν γυρίζει πίσω.
«οὗ γάρ εἰσι δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα, ἐκεῖ εἰμι ἐν μέσῳ αὐτῶν».
Η εξουσία, που μας οδήγησε ως εδώ αξίζει αδιαφορία και περιφρόνηση. Αδιαφορούμε για τις ψεύτικες μικροκομματικές και ιδεολογικές αντιπαραθέσεις. Τα εθνικιστικά και ναζιστικά κόμματα χρηματοδοτούνται από το Ισραήλ(Ρόθτσιλντς)(!!!) και τα νεοφιελελεύθερα και αριστερά, από το Open Society Foundation του Σόρος(Ροκφέλερς)Κάνουν πως μαλώνουν και όλοι μαζί συνεργάζονται, για να διατηρήσουν αυτό που περιγράψαμεΟι μεν τα βάζουν με τους μετανάστες και οι δε υπερασπίζονται τον εποικισμό και τη δουλεία, αφήνοντας ανενόχλητους τους επικυρίαρχους τραπεζίτεςΠρόκειται για «πατριωτισμούς» και «διεθνισμούς», που συντηρούν τις διαιρέσεις, αποδομούν ηθικές αξίες, υπονομεύουν τη θρησκευτική συνείδηση και προστατεύουν τους χρηματοδότες τους. Στο στόχαστρο μόνο ο γνήσιος ενωτικός δημοκρατικός και απελευθερωτικός αγώνας.
Οι κατατρεγμένοι δεν έχουμε να μοιράσουμε κάτι. Μας ενώνουν τα κοινά συμφέρονται, οι κοινές ανάγκες, οι κοινές επιθυμίες για ζωή, ελευθερία και αλήθεια. Διακηρύξεις και άλλες προϋποθέσεις συμμετοχής στις κοινές απελευθερωτικές μας δράσεις δεν υπάρχουν.
Συνεργαζόμαστε και ξεκινάμε ΑΠΟ ΤΩΡΑ την πολιτική, κοινωνική και παραγωγική ανασυγκρότηση της πατρίδας. Ξαναγινόμαστε οικογένεια, συνεργαζόμαστε για να παράγουμε και να στηρίξουμε τη δική μας παραγωγή και τη δική μας ζωή. Βοηθάμε όποιον δεν μπορεί να παράγει και δεν έχει να αγοράσει. Η ΑΓΟΡΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΜΕΙΣ. Αυξάνουμε την παραγωγή – μειώνουμε το κόστος. Μόνο ελληνικά προϊόντα, για την επίτευξη αυτάρκειας. Συνεταιρισμοί παντού.
Μπορούμε να γίνουμε πλούσιοι σε ηθικά, πνευματικά και υλικά αγαθά. Φτιάχνουμε ΑΠΟ ΤΩΡΑ το πρώτο Δημοκρατικό Πανεπιστήμιο στον κόσμο, για να σώσουμε τα παιδιά, από την κρατική παιδεία. Και για να μάθουμε όλοι πώς πρέπει να διοικούμε και να διοικούμαστε, τόσο στην προσωπική, όσο και στη δημόσια ζωή. Εισαγωγή, από τη στιγμή, που θα γεννηθεί το παιδί και αποφοίτηση με το τέλος της ζωής μας. Πρώτοι δάσκαλοι, οι γονείς, η αγκαλιά, η αγάπη, το παιχνίδι, οι φίλοι. Σε τούτο το σχολείο, οι δάσκαλοι είναι μαθητές και οι μαθητές, δάσκαλοι.
«Εάν μεν κοινωνήσωμεν αληθεύομεν, εάν δε ιδιωτεύσωμεν ψευδόμεθα» (Ηράκλειτος)
Ας κοινωνήσουμε, που σημαίνει «ας μοιραστούμε», και θα βρούμε τις δικές μας αλήθειες. Οι ελληνικές σπουδές ονομάστηκαν «ανθρωπιστικές», γιατί ελληνισμός και ορθοδοξία συνθέτουν τον οικουμενικό ανθρωπισμό. Μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο, με ένα τρόπο, που η ανθρωπότητα δεν θα έχει ξαναδεί.
 Η ΔΙΚΗ ΜΑΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ
Σύμφωνα με κάθε έννοια ηθικής και δικαίου, σε καιρούς Κατοχής, κάθε συμφωνία, σύμβαση ή νόμος, κάθε μεταβίβαση ιδιωτικής και κρατικής περιουσίας, ακυρώνεται και επανεξετάζεται.
  • Δηλώνουμε «επαναστάτες», γιατί, μόνο επαναστατικώ δικαίω, θα διακοπεί η συνέχεια του κράτους, θα ακυρώσουμε όλες τις βάναυσες συμφωνίες, θα επιτύχουμε τη διαγραφή του χρέους κράτους και πολιτών και θα πάρουμε πίσω όσα οι πολιτικοί μας έχουν ξεπουλήσει/ χαρίσει/ εκχωρήσει σε ξένους.
  • Καμία αναγνώριση των οικονομικών, πολιτικών και εθνικών συμφωνιών, που έγιναν με τρίτες χώρες και υποθηκεύουν την ιστορία, τον πολιτισμό και το μέλλον μας, θέτοντας τις βάσεις για τη μελλοντική αμφισβήτηση της εδαφικής ακεραιότητας της πατρίδας.
Στη δική μας επανάσταση, δεν χρειάζεται να πάρουμε τα όπλα. Η Ενότητα του λαού θα είναι τερατώδης και απέναντι της δεν μπορεί  να σταθεί η βία οποιουδήποτε υπερεξοπλισμένου καθεστώτος. Ας τους αφοπλίσουμε, πολιτικά, ηθικά, οικονομικά και θα αφοπλιστούν και στρατιωτικά. Ας μη τους επιτρέψουμε να βρουν την όποια δικαιολογία για επίθεση. Θα φροντίσουμε να είναι ηττημένοι, πριν ξεκινήσουν πόλεμο. Όταν προετοιμάζεσαι για πόλεμο, θα έχεις ειρήνη. Η μόνη δύναμη που μπορεί να νικήσει το χρήμα είναι οι στέρεοι δεσμοί των ανθρώπων.
Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΘΑ ΞΕΚΙΝΗΣΕΙ ΑΠΟ ΤΑ ΜΥΑΛΑ ΜΑΣ. ΝΑ ΘΥΜΗΘΟΥΜΕ ΞΑΝΑ ΤΙ ΠΑΕΙ ΝΑ ΠΕΙ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ· ΤΙ ΠΑΕΙ ΝΑ ΠΕΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ.
Οι τυχοδιώκτες, που τους λένε «επενδυτές», ας λάβουν σοβαρά υπόψη στους σχεδιασμούς τους, την απόφαση του λαού: Η κρατική και ιδιωτική περιουσία, που καταχρώνται σε καιρούς κατοχής,  θα επιστραφεί, χωρίς αποζημίωση. Προειδοποιημένοι για τις συνέπειες της «επένδυσης»- κλοπής, οι ευθύνες θα είναι δικές τους. Δεν μπορεί να υπάρξει καλή ζωή για τους ανθρώπους  της πατρίδας μας, με όλο τον πλούτο της χαρισμένο σε ξένους.  Μόνο σαν σκλάβοι μπορούμε να υπάρξουμε.
Στη δημοκρατία, τα χρέη θα διαγραφούν και η απόδοση δικαιοσύνης θα γίνει, με τον τρόπο που θα ορίσει ο λαός.
Οι πολιτικάντηδες έχουν διδάξει ότι κάποια πράγματα δεν μπορούν να γίνουν. Να τους θυμίσουμε ότι ως το 1971, οι κυβερνήσεις διέγραφαν χρέη, γιατί μπορούσαν. Αυτό που άλλαξε είναι ότι σήμερα κυβερνούν οι τραπεζίτες. Όταν λένε «δεν γίνεται», εννοούν ότι ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ να αλλάξει η τυραννία των τραπεζιτών.
Η ιδιοκτησία του χρήματος, από κάποιους λίγους, είναι έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Η Ευρώπη τούτη την ώρα βρίσκεται σε κατάσταση αναβρασμού.  Το δίλημμα είναι Δημοκρατική Πατρίδα ή Εταιριοκρατική Παγκοσμιοποίηση; Η πουλημένη σε τραπεζίτες ευρωπαϊκή ηγεσία τολμά να κατηγορεί, για φασισμό και ρατσισμό, όσους εναντιώνονται. Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα.
Η Επανάσταση μας θα είναι μέρος της Παγκόσμιας Επανάστασης των Λαών. Το χρέος των κρατών αφορά όλο τον πλανήτη και οι Έλληνες θα είναι παρόντες στους αγώνες των λαών. Η επόμενη επανάσταση θα είναι κατά των τραπεζιτών, για τη δημοκρατία.
 «Η μεγαλύτερη μάχη του 21ου αιώνα είναι η καταπολέμηση των τραπεζών», έχει πει ο καθηγητής MichaelHudson, από το Πανεπιστήμιο του Μισούρι στο Κάνσας. Και το έχουν πει πολλοί ακόμα.
Μιλάμε για εγκαθίδρυση δημοκρατίας, όχι γιατί έχουμε κάποια προκατάληψη, αλλά γιατί είναι το μόνο πολίτευμα που μπορεί να προστατέψει τους πολίτες του από οποιαδήποτε απόπειρα επίθεσης. Είναι το μόνο πολίτευμα όπου ο πολίτης είναι οπλίτης και έχει για σκοπό της παιδείας τη δημιουργία πολιτών που να μπορούν να άρχουν και να άρχονται, εκ περιτροπής. Ο Αριστοτέλης μας υπενθυμίζει: «…Πράγματι, το πλήθος, αν και αποτελείται από άτομα που άν παρθούν μεμονωμένα δεν έχουν μεγάλη αξία, μπορούν, άμα μαζευτούν, ν’ αναδειχθούν ανώτερα από κείνα που έχουν αξία – κι αυτό, όχι κατά τρόπο ατομικό, αλλά σαν ολότητα».
Στη δημοκρατία, η ζωή των ανθρώπων είναι πολύτιμη, ενώ τα πράγματα θα είναι φτηνά. Οι ανάγκες για εξοπλισμό και παραγωγή θα μηδενίσουν την ανεργία. Για όσους δεν θέλουν μία ενότητα, που οδηγεί στη χαρά, θα υπάρχει διάλογος και πειθώ, για να αποφευχθεί το ύστατο μέτρο του οστρακισμού. Η δημοκρατία επιδιώκει πάντα την ομοφωνία και την ικανοποίηση ΟΛΩΝ και όχι απλώς της πλειοψηφίας.
Σε τούτη την υπόθεση δεν υπάρχουν αρχηγοί και αρχηγίσκοι. Υπάρχουν μόνο εκκλησίες πιστών στις μεγάλες ουσίες σε κάθε γειτονιά, χωριό, κοινότητα και δήμο, οι οποίες θα αναδεικνύουν τους ηγέτες τους με τον τρόπο του «ο ταπεινώνων εαυτόν υψωθήσεται».
Τα υπόλοιπα θα τα πούμε στις συνελεύσεις. Ως ότου τις ξεκινήσουμε, κάποιοι συμπατριώτες πρέπει να είναι πιο ευγενικοί με τον διπλανό τους. Να συμπάσχουν και όχι να χαίρονται. Έχουν επιλέξει λάθος στόχους.
Για την ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ της Ελλάδας και την ΛΑΪΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ των Ελλήνων.
Φθινόπωρο 2018
Για ερωτήσεις, ιδέες, συνεργασία: ithacanet.gr@gmail.com
Τα ευαγγέλια μας θυμίζουν τη μοναδική στιγμή, που ο Ιησούς πήρε το φραγγέλιο:
«Και εύρεν εν τω ιερώ τους πωλούντας βόας και πρόβατα και περιστεράς, και τους κερματιστάς καθήμενους. Και ποιήσας φραγγέλιον εκ σχοινίων πάντας εξέβαλεν εκ του ιερού… και των κολλυβιστών εξέχεε το κέρμα και τα τραπέζας ανέστρεψε...». (Ιωάννου, 2:15)
Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης μας θυμίζει ότι μόνοι μας θα ξεκινήσουμε:
«Ἐξεύρω, ὅτι εἰς ὅλων τὰς καρδίας εἶναι ριζωμένη ἡ ματαία ἐκείνη πρόληψις, ὅτι ποτὲ μόνοι μας δὲν ἐμποροῦμεν νὰ ἐλευθερωθῶμεν, ἀλλὰ πρέπει νὰ προσμένωμεν ἀπὸ ξένους τὴν σωτηρίαν μας… Ἔχετε πάντοτε πρὸ ὀφθαλμῶν, ὅτι ποτὲ ξένος δὲν βοηθεῖ ξένον χωρὶς μεγαλώτατα κέρδη. Τὸ αἷμα, τὸ ὁποῖον θέλουσι χύσει οἱ ξένοι δι’ ἡμᾶς, θέλομεν τὸ πληρώσει ἀκριβότατα· καὶ ουαὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅταν συστηματικὴ δεσποτεία ἐνθρονισθῇ εἰς τὰ σπλάχνα της. Ὅταν ὅμως μόνοι μας ἀποσείσωμεν τὸν ζυγὸν τῆς τυραννίας, τότε τῆς Εὐρώπης ἡ πολιτικὴ θέλει βιάσει ὅλας τὰς ἰσχυρὰς δυνάμεις νὰ κλεισωσι μὲ ημᾶς συμμαχίας καὶ ἐπιμαχίας ἀδιαλύτους». (ο πρ. υπασπιστής του Τσάρου στους αναμένοντες ρώσικη βοήθεια, 8/10/ 1820)
 Ο Ιωάννης Κοκκώνης μας θυμίζει τον φυσικό τρόπο των Ελλήνων:
«Στοχαζόμενοι λοιπόν τον τόπον, την κατάστασιν, τας δυνάμεις, τους τρόπους, τας γνώμας, τα συμφέροντα, την ειρήνην και ησυχίαν των Ελλήνων, ευρίσκομεν ότι κανέν άλλο είδος πολιτεύματος δεν αρμόζει εις αυτούς παρά τα κατά τόπους Κοινά, συνδενόμενα προς άλληλα με μιάν ομοειδή κοινήν πολιτείαν. Υπό την κυβέρνησιν αυτής δύνανται να συμπολιτευθώσι κατά παρόμοιον σχεδόν τρόπον, καθ’ όν συμπολιτεύονται και οι Ελβετοί, με των οποίων τας τοπικάς και πολιτικάς περιστάσεις έχει πολλά όμοια η Ελλάς». (σύμβουλος Παιδείας στην κυβέρνηση Ι. Καποδίστρια, στο «Περί Πολιτειών», 1828-1829)
Ο Διον. Σολωμός μας λέει ότι προστατεύοντας το σπίτι μας, θα έβγουν οι αληθείς ουσίες της ανθρωπότητας:
«Κάμε ώστε ο μικρός Κύκλος, μέσα εις τον οποίο κινιέται η πολιορκημένη πόλη, να ξεσκεπάζει εις την ατμοσφαίρα του τα μεγαλύτερα συμφέροντα της Ελλάδας, για την υλική θέση, οπού αξίζει τόσο για εκείνους οπού θέλουν να τη βαστάξουν, όσο για εκείνους οπού θέλουν να την αρπάξουν, και, για την ηθική θέση, τα μεγαλύτερα συμφέροντα της Ανθρωπότητος… Ας φανεί καθαρά η μικρότης του τόπου και ο σιδερένιος και ασύντριφτος κύκλος οπού την έχει κλεισμένη. Τοιουτοτρόπως από τη μικρότητα του τόπου, ο οποίος παλεύει με μεγάλες ενάντιες δύναμες, θέλει έβγουν οι Μεγάλες Ουσίες». (Διονύσιος Σολωμός, από τους «Ελεύθερους Πολιορκημένους»)
Ο Ιωσήφ Μομφερράτος (ηγέτης του ριζοσπαστισμού) μας λέει τι θα συμβεί με την κατάρρευση της τωρινής Μοναρχίας:
« Όταν δε επί των ερειπίων του αναποφεύκτως κατεδαφισθησομένου σαθρού οικοδομήματος της ιεράς μεν καλουμένης, ασεβούς δε και ανοσίου συμμαχίας των βασιλέων, εγερθή  το νέον και μέγα οικοδόμημα της αληθώς ιεράς και αγίας των λαών συμμαχίας, και αντί των ελευθεροκτόνων ηγεμονικών συνεδρίων επί τη βάσει της ελευθέρας εθνικότητος, της κυριαρχίας των λαών και της μεταξύ αυτών αλληλεγγύης επανιδρυθή εν είδος ευρωπαϊκής συμπολιτείας, όπου, προς τοις άλλοις, αι μεταξύ των εθνών σχέσεις θέλουσι διευθετείσθαι, όχι πλέον εγωιστικώς, δυσμενώς και εχθροπαθώς, αλλ’ αδελφικώς, εν πλήρει ισότητι, αμοιβαιότητι και δικαιοσύνη, κλέος γενικόν και καύχημα θέλει είσθαι ότι εν μέσω αυτής η νέα Ελλάς θέλει διαπρέπει λαμπρά και ένδοξος ως η αρχαία».(Άρθρο:«Ο προς τους Λαούς ασπασμός μας», εφ. «Αναγέννησις», αρ. φύλ. 55, 18-4-1859)

[1] Διετέλεσε, από το 1913 έως το 1919, πρώτος πρόεδρος της «Επιτροπής της Γερουσίας, για την Τραπεζική και το Νόμισμα»(Senate Committee on Banking and Currency). Το φυλλάδιο του είχε τίτλο: «“Εθνική Οικονομία και το τραπεζικό σύστημα των ΗΠΑ” – Μία παρουσίαση των αρχών της σύγχρονης νομισματικής επιστήμης σε σχέση με την εθνική οικονομία».
[2]Απόσπασμα από επιστολή τους σετραπεζίτες της Νέας Υόρκης, 25 Ιουνίου1863, όπως παρατίθεται το1939 στη σελ. 99 -100 στο National Economy and the banking system of the United States, 76th Congress, 1st Session, Senate Document 23.
[3]Η δήλωση υπάρχει στο βιβλιαράκι του Όουεν.
[4]Woodrow Wilson, “THE NEW FREEDOM, A CALL FOR THE EMANCIPATION OF THE GENEROUS ENERGIES OF A PEOPLE”, BY WOODROW WILSON, NEW YORK AND GARDEN CITY DOUBLEDAY, PAGE & COMPANY, 1913. Το βιβλίο υπάρχει στο διαδίκτυο. Η φράση υπάρχει στο κεφάλαιο 9, BENEVOLENCEorJUSTICE, δώδεκα παραγράφους κάτω από τον τίτλο.
[5]Στην επίσημη ιστοσελίδα της κυβέρνησης των ΗΠΑ για το χρέος από1792: http://www.usgovernmentdebt.us(goo.gl/jvdSj5).
[6]Το πανεπιστημιακό μάθημα «ΧΡΗΜΑ – ΠΙΣΤΗ – ΤΡΑΠΕΖΕΣ» δεν υπηρετεί κάποιο είδος επιστήμης, αλλά αυτό που πρέπει να ονομάσουμε «τραπεζική θεολογία». Πρόκειται για «νόμους» της αγοράς, που συνήθως δεν τηρούνται και υπάρχουν μόνο για να ρίχνουν στάχτη στα μάτια των σπουδαστών και των πολιτών. Ο μόνος αληθής νόμος της αγοράς είναι το «ποιος αποφασίζει» και ποιος έχει τη δυνατότητα να παραβιάζει τους  νόμους», όποτε θέλει.
[7]Η συγκεκριμένη διατύπωση υπάρχει στο λήμμα «παραστατικό χρήμα» του ελληνικού wikipedia.  Οι άλλες δύο «προϋποθέσεις» είναι:
α) «Η αναγνώριση του νομίσματος ως μέσου πληρωμής να είναι εγγυημένη και να επιβάλλεται από το κράτος».
β) «Η αγοραστική δύναμη του χρήματος να είναι σταθερή. Η νομική του κατοχύρωση στις συναλλαγές έχει νόημα μόνο επειδή μπορεί να μετατραπεί σε επιθυμητά αγαθά και χρηματοοικονομικά προϊόντα που παράγονται και προσφέρονται από τη χώρα στην οποία το εν λόγω νόμισμα κυκλοφορεί».
[8]Ομιλία Michael Kumhof σε σεμινάριο του Swedish think tank Global Utmaning (Global Challenge), με θέμα «Financial reform for a sustainable economy». Δημοσιεύτηκε στο youtube, 30/1/2013. (goo.gl/dyhir6).
[9]Standard & Poor’s, Repeat After Me: Banks Cannot And Do Not «Lend Out» Reserves, goo.gl/NeuaEY.
[10]Πολλά κείμενα, όπως αυτό, διαγράφονται από το διαδίκτυο, αλλά έχουν διασωθεί σε πολλές ιστοσελίδες, όπως εδώ: goo.gl/1JcIkW κι εδώ: goo.gl/1DyQMD.
[11]Από το φυλλάδιο του Όουεν. Ο Άνταμ Σμιθ φαντάζεται μία κοινωνία, όπου το χρήμα δημιουργείται αυτόματα και αντιστοιχεί στην παραγόμενη ποσότητα προϊόντων. Περισσότερα προϊόντα σημαίνει αφθονία και λιγότερη εργασία, γιατί οι ανάγκες των ανθρώπων θα ικανοποιούνταν με τη μεγάλη ποσότητα προϊόντων. Δεν είχε σκεφτεί ότι οι ελέγχουσες τον κόσμο εταιρείες θα διπλασίαζαν και τις ανάγκες, δημιουργώντας «ανάγκη» για επικίνδυνα και άχρηστα σκουπίδια.
[12]Πηγή: Νικόλαος Καρατσόρης, “Ιστορική τεκμηρίωση – Παράλληλα Νομίσματα”. Στην προσωπική του ιστοσελίδα.  Μη λαμβάνετε υπόψη τις μικροδιαφορές που θα δείτε σε άλλους τέτοιους υπολογισμούς, γιατί υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι μέτρησης των μεγεθών. Η τάση αυτή ήταν.
[13]International Monetary Fund, Country Report 17/41, Greece Selected Issues, February 2017.
[14]Πηγή : ιστοσελίδα bankingnews.gr.
[15]Από άρθρο της νεοφιλελεύθερης ιστοσελίδας capital.gr, 16/3/2010.
[16]Στο Opendata της ΤτΕ: “Ελληνική Συμβολή στα βασικά νομισματικά μεγέθη της ζώνης του ευρώ”, κυκλοφορία, Μ1, Μ2, Μ3, νομισματικά μεγέθη, νόμισμα
[17]Οι νομισματικοί δείκτες είναι ουσιαστικά τέσσερις κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων οι οποίοι διαφέρουν ως προς το πόσο στενά ορίζεται η έννοια του χρήματος. Από την πιο στενή / αυστηρή στην πιο ευρεία έννοια οι κατηγορίες αυτές είναι οι νομισματικοί δείκτες M0, M1, M2, M3 και M4. Δεν είναι όλοι οι δείκτες προσφοράς χρήματος ευρέως διαδεδομένοι και η ακριβής κατηγοριοποίηση τους εξαρτάται από την εκάστοτε χώρα. Ο δείκτης Μ3 (ευρύ χρήμα) περιλαμβάνει τον Μ2 και τους εμπορεύσιμους τίτλους που εκδίδονται από τα νομισματικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (MFI). Λόγω της σταθερότητας των τιμών των παραπάνω χρηματοπιστωτικών τίτλων, ο δείκτης Μ3 επηρεάζεται λιγότερο από την μετατροπή των διάφορων τύπων ρευστών καταθέσεων που συμβαίνουν διαρκώς σε μια οικονομία και ως εκ τούτου αποτελεί τον πιο σταθερό δείκτη.
[18]Για την εύρεση των στοιχείων μας βοήθησε ο πολίτης Πάνος Λελιάτσος.
[19]Κατά τη λήξη της θητείας τους, το είπαν ο επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών υποθέσεων,  Όλι Ρεν, και ο Πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ.
[20]Έκθεση απολογισμού 2016” της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), Απρίλιος 2017, σελ. 38: «Όσον αφορά στις κατανομές του πλήθους των οφειλετών και του ποσού των οφειλών του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου της 01/12/16 παρατηρείται ότι ποσοστό 2,0% (1,821 δισ. €) από το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο (92,882 δισ. €), διακρατείται από το 83,8 % (3.614.047 οφειλέτες) του συνόλου των ληξιπρόθεσμων οφειλετών (4.312.287 οφειλέτες) με βασική οφειλή που δεν ξεπερνά το ποσό των 3.000,00 €, ενώ ποσοστό 0,4% (16.290 οφειλέτες) του συνόλου των ληξιπρόθεσμων οφειλετών (4.312.287 οφειλέτες) διακρατά το 84,8% (78,793 δισ. €) του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου (92,882 δισ. €), οι οποίοι έχουν βασική οφειλή άνω των 300.000,00 €».
21]Έκθεση απολογισμού 2017” της ΑΑΔΕ, 2018, σελ.38 «Όσον αφορά τις κατανομές, ανά κατηγορία ποσού οφειλής, του πλήθους των οφειλετών και του ποσού των αντίστοιχων οφειλών τους, του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου της 01/01/18 παρατηρείται ότι ποσοστό 87,7% των οφειλετών (3.569.975 οφειλέτες), με βασική οφειλή μικρότερη των 5 χιλ. €, διακρατούν το 2,5% (2.519,8 εκ €) του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου της 01/01/18, ποσοστό 1,0% των οφειλετών (40.514 οφειλέτες) , με βασική οφειλή μεγαλύτερη των 100 χιλ. €, διακρατούν το 89,2% (89.216,1 εκ €) του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου της 01/01/18».
[22]Απάντηση του SSMσε ερώτηση του ευρωβουλευτή Νίκου Χουντή (στην ειδησεογραφία της  31/8/2018).
[23]Το «δεν χρωστάμε» δεν έχει καμία σχέση με το «δεν πληρώνω», πράξη, που εξυπηρετεί μόνο την τραπεζική εξουσία να απαλλοτριώσει ακόμα περισσότερη περιουσία.
[24]Πρόκειται για ένα ευχολόγιο, που έχει παραβιαστεί κατ’ επανάληψη: UN General Assembly Resolution 2625 (XXV) of 24 October 1970: “Declaration on Principles of International Law concerning Friendly Relations and Co-operation among States in accordance with the Charter of the United Nations”.
[25]Max-Planck-Institut fur auslindisches offentliches Recht und Volkerrecht, Encyclopedia of Public International Law, vol. 4, Amsterdam-New York-Oxford: Norm-Holland, 1982, σ. 64.

(Οι εικόνες είναι του Δον ΨΥΧΩΤΗ)

ΠΗΓΗ:http://www.ithacanet.gr
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Το χρονικό μιας διαδρομής

Έχει αποτύχει σύμπασα η αριστερά

Διονύσης Σαββόπουλος

Του Γιώργου Καραμπελιά

bryllov_pskov

Πίνακας του Καρλ Πάβλοβιτς Μπριουλόφ

Το άνοιγμα της συζήτησης για την Αριστερά και την πορεία της στην Ελλάδα προκάλεσε μια σειρά από αντιδράσεις και παρεμβάσεις φίλων και όχι μόνον, που οδήγησαν ήδη σ’ ένα πρώτο κείμενο (pro domo sua, Μέρος Γ΄), που περιγράφει σ’ ένα πρώτο επίπεδο αυτή τη διαδρομή.

Όμως, επειδή τρώγοντας έρχεται η όρεξη, κάποιοι παλιοί φίλοι, που υπήρξαν συμμέτοχοι αυτής της διαδρομής, μου επισήμαναν πως η πρώτη μου τοποθέτηση παραμένει αρκετά «εξωτερική» και δεν αναλύει τους εσώτερους μηχανισμούς της. Και παρότι στο παρελθόν έχω αρνηθεί να ασχολούμαι ιδιαίτερα με την προσωπική μου διαδρομή, ίσως και λόγω ηλικίας, αλλά μάλλον επειδή σήμερα το κρίνω σκόπιμο, σκέφτηκα να αφιερώσω ακόμα ένα άρθρο σε αυτή τη διαδρομή. Ποιό δηλαδή είναι το κόκκινο νήμα που συνδέει τη μετεξέλιξη ενός μικρού αριθμού μελών του Άρδην από την Αριστερά στο σήμερα; Πρόκειται μήπως για μια απλή διαδικασία απογαλακτισμού και μεταστροφής, όπως συνήθως φαντάζονται όσοι δεν έχουν παρακολουθήσει, ούτε έχουν βιώσει αντίστοιχες διαδρομές; Ή, αντίθετα, όπως πάντα συμβαίνει στην πραγματικότητα, τα πρώτα στάδια μιας πορείας εμπεριέχουν ήδη στοιχεία που ερμηνεύουν τη μετεξέλιξή της; Πιστεύω το δεύτερο.

Έτσι μόνο μπορεί να εξηγηθεί γιατί και πώς τα στελέχη, π.χ., της Κομσομόλ και της KαΓκεΜπέ μετεξελίχθηκαν στους ολιγάρχες της μετασοβιετικής εποχής. Διότι η κόκκινη γραμμή που ενώνει την αρχική θέση τους με την κατάληξή της είναι μία, η αναζήτηση της εξουσίας. Διότι, προφανώς, στην Κομσομόλ ή την ΚαΓκεΜπέ της δεκαετίας του ’80, δεν ανήκε κάποιος επειδή πίστευε στην παγκόσμια επανάσταση ή στον εξισωτισμό, αλλά, αντίθετα, επειδή επιθυμούσε την κοινωνική και οικονομική του καταξίωση στο κυρίαρχο σύστημα. Κατά συνέπεια, διέθετε την κατάλληλη θέση και την απαιτούμενη ψυχολογική δομή για να εκμεταλλευτεί τις ευκαιρίες που του προσέφερε η ανατροπή του παλαιού συστήματος, ενώ οι παλιοί προλετάριοι, στην πλειοψηφία τους, έμειναν προλετάριοι και στο νέο σύστημα. Δηλαδή, οι πρώτοι, αφεντικά στη μία περίπτωση, αφεντικά και στην άλλη. Κατά τον ίδιο τρόπο που, για τη συντριπτική πλειοψηφία των διανοούμενων στελεχών της ΚΝΕ στη δεκαετία του ’80, η υποστήριξη της μπρεζνιεφικής γραφειοκρατίας βρίσκεται σε ευθεία συνάφεια με τη μετεξέλιξή τους σε στελέχη των ΜΜΕ, των επιχειρήσεων ή των κομμάτων, στην περίοδο μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού. Η πορεία ενός Κατρούγκαλου δεν ενέχει στην πραγματικότητα κάποια ριζική μεταστροφή από την ΚΝΕ μέχρι σήμερα.

Έτσι, λοιπόν, και οι δικές μας επιλογές, από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 και εξής, ενείχαν κάποια στοιχεία τα οποία μπορούν να ερμηνεύσουν και τη σημερινή μας στάση και αντίληψη. Η προσχώρησή μας στον «λαϊκιστικό» ή μάλλον «εργατίστικο», τότε, μαοϊσμό, –πιστεύω, σήμερα, που βλέπω εκ των υστέρων αυτή τη διαδρομή– δεν ήταν τυχαία.

Για όσους αγνοούν τις διαμάχες στο εσωτερικό της Αριστεράς εκείνης της περιόδου, θα πρέπει να υπενθυμίσουμε πως η σύγκρουση Κίνας–Σοβιετικής Ένωσης, στις αρχές της δεκαετίας του ’60, καθώς και η ανάδειξη εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων τα οποία δεν ταυτίζονταν με τη σοβιετική αντίληψη (Κούβα, Αλγερία, Βιετνάμ, κ.λπ.), οδήγησε σε μία πρώτη μεγάλη διαμάχη στο εσωτερικό της Αριστεράς εκείνης της περιόδου, κατά την οποία διαμορφώθηκαν τρία βασικά «στρατόπεδα»: Το πρώτο, πλειοψηφικό αλλά συρρικνούμενο, ταυτιζόταν με τη σοβιετική πολιτική. Ένα δεύτερο, που βαφτίστηκε τότε ευρωκομουνισμός με προεξάρχοντες του Ιταλούς, τον Τολιάτι κ.λπ., ήταν εκείνο που συνηγορούσε σε μια «δεξιά» ευρωπαϊστική κριτική του σοβιετικού μοντέλου, η οποία στην Ελλάδα οδήγησε στη διάσπαση του ΚΚΕ, το 1968, μεταξύ ΚΚΕ Εσωτερικού και ορθόδοξου ΚΚΕ. Η τρίτη πτέρυγα συγκέντρωνε τους αριστερούς επικριτές του σοβιετικού μοντέλου, τροτσκιστές, κινεζόφιλους, μαοϊκούς, γκεβαρικούς, καταστασιακούς κ.λπ. Αυτό το τρίτο ρεύμα  έδωσε στη συνέχεια τον Μάη του ’68, την πολιτιστική επανάσταση στην Κίνα κ.λπ.

Αποφασιστικό αφετηριακό στοιχείο αυτού του τρίτου ρεύματος ήταν η κριτική στο γραφειοκρατικό εξουσιαστικό μοντέλο του σοβιετικού σοσιαλισμού. Όμως, οι διαφορές στο εσωτερικό του ήταν πολύ μεγάλες. Οι τροτσκιστές, για παράδειγμα, έφταναν την κριτική τους σε αυτό το μοντέλο μέχρι τη γραφειοκρατικοποίησή του και το χαρακτήριζαν (συνεχίζουν ακόμη να το χαρακτηρίζουν έτσι) «εκφυλισμένο εργατικό κράτος», δηλαδή κατά βάση σοσιαλιστικό. Παράλληλα, επέμεναν ιδιαίτερα στον «διεθνισμό» και αρνούνταν τη σημασία του πατριωτισμού – και μόνο όσοι από αυτούς, όπως ο Μιχάλης Ράπτης (Πάμπλο) ή ο Δημήτρης Λιβιεράτος, συνδέθηκαν με τα αντιαποικιακά κινήματα μπόρεσαν να ξεφύγουν από τον τροτσκιστικό εθνομηδενισμό. Οι λεγόμενοι κινεζόφιλοι («μαρξιστές-λενινιστές») υποστήριζαν πως η απαρχή της αρνητικής μετεξέλιξης των σοσιαλιστικών χωρών υπήρξε η εγκατάλειψη του σταλινισμού, και στην Κίνα δεν έβλεπαν παρά μία δύναμη επιστροφής στη μαρξιστική-λενινιστική ορθοδοξία. Γι’ αυτό εξάλλου, στην Ελλάδα, αφετηρία τους υπήρξαν οι  υποστηρικτές του Ζαχαριάδη.

Τέλος, υπήρχε ένα ακαθόριστο μάγμα μαοϊκών, καταστασιακών, γκεβαριστών, λουξεμπουργκιστών και γενικότερα οπαδών της «Νέας Αριστεράς», που υποστήριζαν τη ρήξη με όλον τον ορθόδοξο μαρξισμό-λενινισμό. Εδώ, θα συναντήσουμε και εκείνα τα ρεύματα, σκέψεις και δράσεις που έφταναν την κριτική τους στη γραφειοκρατία έως την πλήρη απόρριψη του σοβιετικού μοντέλου, ως «κρατικού καπιταλισμού». Επομένως, έτειναν να απορρίψουν εκ προοιμίου ή σταδιακά τον ίδιο τον μαρξισμό-λενινισμό, και κάποιοι ανάμεσά τους άρχιζαν ήδη να κριτικάρουν τον ίδιο τον μαρξισμό. Σε αυτό το ρεύμα εντασσόταν και αυτό που αποκαλούνταν μαοϊσμός (ή μαο-αυθορμητισμός). Εδώ, δηλαδή, η ταύτιση δεν γινόταν με την Κίνα ως καθεστώς, αλλά με τον Μάο τσε Τουνγκ και την Πολιτιστική Επανάσταση ως αντιαυταρχική και αντιγραφειοκρατική επανάσταση που στρεφόταν ενάντια στις διανοούμενες ελίτ και την κομματική γραφειοκρατία. Γι’ αυτό και το συγκεκριμένο ρεύμα, το οποίο έγινε γνωστό στη Γαλλία με την προσχώρηση του Ζαν Πωλ Σαρτρ, παρουσίαζε τη λιγότερη επιμονή στην οργάνωση και τους μηχανισμούς της και πολύ περισσότερο στην προτεραιότητα του λαϊκού και εργατικού στοιχείου απέναντι στους διανοουμένους και την κομματική ιεραρχία. Εξ ου και η καταχώρισή τους ως εργατιστών ή μαο-αυθορμητιστών. Άρα, το κέντρο βάρους της κριτικής στον σοβιετικό σοσιαλισμό μετατοπιζόταν στην αντίθεση χειρωνακτικής–διανοητικής εργασίας και στην αντιπαράθεση του λαϊκού στοιχείου με το λόγιο/ελιτίστικο. Χαρακτηριστικό αυτής της τάσης υπήρξε η θεωρία και η τακτική τού «να υπηρετούμε τον λαό» (από ομώνυμη φράση του Μάο), που έφθανε στην εγκατάλειψη των πανεπιστημίων και των πτυχίων από τους νεαρούς διανοουμένους και την εγκατάστασή τους σε εργοστάσια και λαϊκές γειτονιές.

Θυμάμαι ήδη, στην Ελλάδα, την ύπαρξη μιας ομάδας με μια ιδιαίτερη «λουξεμπουργκο-μαοϊκή» ιδεολογία στην οποία ανήκε και ο Σωτήρης Πέτρουλας και η οποία, μετά τον θάνατό του, ίδρυσε την Πανδημοκρατική Κίνηση Σωτήρης Πέτρουλας (ΠΑΝΔΗΚ), που αποτελούνταν κατεξοχήν από εργαζόμενους φοιτητές και έθετε ως πρώτη προτεραιότητα την εργασία στα εργοστάσια και τα γιαπιά. Εκείνη την εποχή, αφού είχα ήδη εγκαταλείψει τους Λαμπράκηδες και είχα έρθει σε αντίθεση και με τη μαρξιστική-λενινιστική ΠΠΣΠ, έκανα την πρώτη μου «βουτιά» στον κόσμο της μισθωτής χειρωνακτικής εργασίας, εγκαταλείποντας την Ιατρική και εργαζόμενος, έστω και για λίγο, για πρώτη φορά, στην οικοδομή. Την ίδια στιγμή, στο θεωρητικό πεδίο, στις αρχές του 1967, επηρεασμένος και από τον Κορνήλιο Καστοριάδη, αλλά πηγαίνοντας πιο πέρα από το τότε σχήμα του, της «γραφειοκρατικής κοινωνίας», έγραψα το πρώτο μου θεωρητικό κείμενο για τη φύση της σοβιετικής κοινωνίας ως κρατικού καπιταλισμού.

Επρόκειτο για μια πρώτη ρήξη, εν τοις πράγμασι, με τον μαρξισμό-λενινισμό, που ανήγε τους διανοουμένους σε ηγετική πρωτοπορία του προλεταριάτου (μια και, σύμφωνα με το μαρξιστικό- λενινιστικό σχήμα, η εργατική τάξη και ο λαός γενικότερα δεν μπορούν να έχουν οι ίδιοι επαναστατική συνείδηση αλλά αυτή πρέπει να εισαχθεί «από τα έξω», από ένα κόμμα επαναστατών διανοουμένων). Επρόκειτο για την αφετηρία μιας μακράς πορείας που, το 1985, θα με οδηγήσει στην απόρριψη του ίδιου του μαρξισμού ως αποκλειστικού «κλειδιού» για την ερμηνεία της κοινωνίας και της ιστορίας.

Σε αυτά τα είκοσι χρόνια, αυτός ο αρχικός πυρήνας των απόψεών μας, γιατί ήδη από το 1968 αρχίζει να συγκροτείται μια ομάδα ανθρώπων με ανάλογες απόψεις, ακολουθήσαμε μία πορεία που εμβάθυνε όλο και περισσότερο σε αυτή την αρχική κατεύθυνση. Τόσο στο πρακτικό επίπεδο, ήδη από την περίοδο της δικτατορίας, με την επαφή με τους Έλληνες εργάτες στη Γαλλία και τη Γερμανία, και την αντίστοιχη εμπειρία μας με την εργασία στα εργοστάσια, καθώς και την άρνηση των πανεπιστημιακών τίτλων.

Μετά την πτώση της δικτατορίας, την ίδια πρακτική θα ακολουθήσουμε σε ακόμα μεγαλύτερη κλίμακα – κάποιοι μάλιστα ανάμεσά μας συστηματικά, ξεκινώντας μάλιστα και τις πρώτες απεργίες στα εργοστάσια, το φθινόπωρο του 1974, και άλλοι περιστασιακά για πολλά χρόνια. (Στην περίπτωσή μου, ενώ είχα ολοκληρώσει την παρακολούθηση της οικονομικής σχολής, θα εγκαταλείψω το πτυχίο μου, το οποίο και θα παραλάβω μόλις το 1990, όταν πραγματοποίησα μια μεταπτυχιακή εργασία για την ελληνική οικονομία στο Παρίσι. Στο μεταξύ θα δουλέψω σε μια σειρά από χειρωνακτικές εργασίες, στην οικοδομή ως υδραυλικός και σιδεράς, σε εργοστάσια, ακόμα και σε ταξί.  Άλλοι φίλοι εγκατέλειψαν τα πτυχία τους για να γίνουν εργάτες σε εργοστάσια και οικοδομές, για μεγάλο χρονικό διάστημα, και κάποιοι οριστικά.)

Στη μεταπολιτευτική περίοδο, θα αναπτυχθεί ακόμα βαθύτερα η ιδιαιτερότητά μας σε σχέση με την υπόλοιπη εξωκοινοβουλευτική Αριστερά. Η δική μας πολιτική ομάδα η οποία, μερικά χρόνια αργότερα, θα ονομασθεί Ρήξη, από το ομώνυμο περιοδικό που εκδίδαμε όλη αυτή την περίοδο, αρνείται τη λογική του οργανωτικού «φουσκώματος», που οδηγούσε στην οικοδόμηση νέων γραφειοκρατιών, αλλά επέμενε κυρίως στην υποβοήθηση της οργάνωσης των εργατών σε σωματεία. Όταν όλα τα γκρουπούσκουλα και τα κόμματα της Αριστεράς προσπαθούσαν να «στρατολογήσουν» εργάτες για τις οργανώσεις τους, εμείς επιμέναμε στην ανάγκη οργάνωσης των εργατών ή των αγροτών στις δικές τους οργανώσεις. Εξ ου και οι Αριστεριστές μας είχαν δώσει και το προσωνύμιο του «Πρώτων  Βοηθειών του κινήματος». Αυτή μας η άποψη στηριζόταν στην πεποίθηση πως το γρήγορο «καπέλωμα» των εργατικών και λαϊκών εξεγερμένων στοιχείων, από τα διάφορα αριστερά γκρουπούσκουλα και κόμματα, οδηγούσε σε μια ψευδοπολιτικοποίηση και διαιώνιζε την κυριαρχία αυτών των οργανώσεων επάνω τους. Γι’ αυτό και στο θεωρητικό πεδίο, την ίδια εποχή, τραβώντας στα άκρα τη σταδιακή αποστασιοποίησή μας από τα γκρουπούσκουλα, οδηγηθήκαμε στην αντίληψη της «αυτονομίας» των κοινωνικών υποκειμένων απέναντι στα πολιτικά κόμματα.

Σταδιακώς, λοιπόν, γίναμε «αυτόνομοι» και πάψαμε πλέον να αναφερόμαστε αποκλειστικά στον μαρξισμό ακόμα και τον μαοϊσμό. Την ίδια εποχή, ερχόμαστε σε αυξανόμενη αντίθεση και με τα τρομοκρατικά γκρουπούσκουλα, τα οποία επίσης, παρεμβαίνοντας στις λαϊκές γειτονιές και τα εργοστάσια, προσπαθούσαν  να εντάξουν τους πιο εξεγερμένους εργάτες στη δική τους παράνοια του «ένοπλου αγώνα», έξω και πέρα από τις πραγματικές συνθήκες των πολιτικών και κοινωνικών συγκρούσεων στη μεταπολιτευτική Ελλάδα.

Αυτή η σταδιακή απομάκρυνση από τον μονοδιάστατο μαρξισμό μας οδήγησε, στα τέλη της δεκαετίας του ’70, να συνειδητοποιήσουμε τη σημασία της αντίθεσης ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση και κατά συνέπεια τη σημασία του οικολογικού παράγοντα. Αν αυτό συνδυαστεί με τη μόνιμη μέριμνά μας για τα εθνικά ζητήματακαι την Κύπρο, που μας οδηγούσε σε διαρκείς συγκρούσεις με τον «χώρο», θα δούμε ήδη να διαμορφώνεται ένας βασικός πυρήνας του ιδεολογικού μας προσώπου.

Έτσι, από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, έχουμε ήδη διαμορφώσει την αντίληψη ενός πολλαπλού συστήματος αντιθέσεων (εθνικές αντιθέσεις, ταξικές, αντίθεση ανθρώπου-φύσης, άνδρα-γυναίκας και ατόμου-συλλογικών ταυτοτήτων), γι’ αυτό εξάλλου αυτοχαρακτηριζόμαστε πλέον ως «Εναλλακτικοί».

Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, με την πρώτη μεγάλη κρίση της μεταπολίτευσης, την κρίση «Κοσκωτά», συμμετέχουμε για πρώτη φορά και σε ένα πολιτικό σχήμα που επιθυμεί να παρέμβει στο κεντρικό πολιτικό πεδίο, με τους Οικολόγους-Εναλλακτικούς. Και εδώ συνεχίζουμε, σε ένα άλλο πεδίο, τη γραμμή που είχαμε εγκαινιάσει από παλαιότερα. Τη συνάντηση δηλαδή πολλών ομάδων, κυρίως τοπικών, που διατηρούσαν την αυτονομία τους, σε ένα ενιαίο πολιτικό σχήμα. Αυτό το σχήμα μας έδινε μία μορφή της σχέσης πολιτικού υποκειμένου και λαϊκού σώματος, που θεωρούσαμε πιο κοντά στην αντιγραφειοκρατική και «λαϊκίστικη» παράδοσή μας.

Τα υπόλοιπα είναι πιο γνωστά και ευκολα κατανοητά (βλεπε αναλυτικότερα στο βιβλίο μου Ένα πρόταγμα για τον 21ο αι): Δηλαδή, μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού, η ανάδειξη των εθνικών και των θρησκευτικοπολιτισμικών συγκρούσεων ως κύριας αντίθεσης, στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης.

Πάντως, όλα αυτά τα χρόνια, εκείνο που μας είχε εντυπωσιάσει ήταν πως, στην Ελλάδα, η πραγματική απήχηση των απόψεων της κριτικής ενάντια στην γραφειοκρατία και τις ελίτ ήταν εξαιρετικά ασθενής. Γι’ αυτό εξάλλου και το κίνημα της «εγκατάστασης» διανοουμένων στα εργοστάσια και τους χώρους εργασίας ήταν ασθενέστερο από οπουδήποτε αλλού στην Ευρώπη,  παρ’ ότι,  στο επίπεδο της κοινωνικής πραγματικότητας, οι κοινωνικές διαφορές στην Ελλάδα ήταν πολύ μικρότερες απ’ ό,τι αλλού. Και το ίδιο συνέβαινε σε σχέση με την κριτική στον μαρξισμό ή τη Σοβιετία: και αυτή παρέμενε εξαιρετικά μειοψηφική και ελάχιστοι, όπως εμείς, εκδίδουμε τα βιβλία του Κώστα Παπαϊωάννου και δημοσιεύουμε πληθώρα από σχετικά δοκίμια. Αυτή τη θεωρητική και πρακτική απορία μας θα αρχίσουμε να την λύνουμε μόλις στη δεκαετία του 1990 και 2000. Δηλαδή, κατανοήσαμε πως, στην Ελλάδα, δεν υπήρχε μόνο η γενική ιδεολογική αντίθεση διανοητικής/διευθυντικής εργασίας και χειρωνακτικής/εκτελεστικής, όπως συμβαίνει σε όλο τον κόσμο και σε όλες τις κοινωνίες, αλλά ενυπάρχει και μια ιδιαίτερη –ειδικά ελληνική– αντίθεση. Το γεγονός, δηλαδή, ότι η διανόηση και οι πολιτικές ελίτ της χώρας ανήκαν –ως παράρτημα και απόφυση– σε έναν άλλο κόσμο, εκείνον της Δύσης, σε αντίθεση με το λαϊκό σώμα που ανήκε στον χώρο της ελληνικής καθ’ ημάς Ανατολής. Κατά συνέπεια, η αντίθεση των πολιτικών και διανοούμενων ελίτ με το λαϊκό σώμα είναι πολύ βαθύτερη από αλλού, εξ ου και η δυσκολία των διανοουμένων να συναντήσουν αυτό το λαϊκό σώμα. Και  αυτό συμβαίνει κατ’ εξοχήν στο πεδίο του μαρξισμού, ακριβώς γιατί αυτός αποτελεί μια δυτικοκεντρική ιδεολογία, δημιουργημένη στην αποικιοκρατική Δύση. Αποτέλεσμα μια εγγενής αντίφαση ανάμεσα στη λαϊκή αριστερά –ακόμα και τον Βελουχιώτη– και το «κόμμα» ή τους διανοουμένους του. Έτσι θα περάσουμε από την κριτική του μαρξισμού και της ηγεμονίας των διανοουμένων πάνω στους εργάτες, ως πυρήνα του σοβιετικού πειράματος, στην κριτική της ιδιαίτερης ελληνικής διχοτόμησης ανάμεσα στο λόγιο και το λαϊκό στοιχείο και την έκφρασή του στην ελληνική αριστερά.

Έκφραση αυτής της αντίθεσης, ιδιαίτερα στη μεταπολιτευτική περίοδο, είναι η διαφοροποίηση της αριστεράς, ή τουλάχιστον των διανοουμένων της, με την ορθόδοξη και τη λαϊκή παράδοση παράδοση γενικώτερα, την οποία θεωρεί υποδεέστερη και καθυστερημένη έναντι της ανώτερης δυτικής ή σοβιετίζουσας παράδοσης, υποτίμηση που, μετά το 1990, θα προσλάβει παροξυστικές διαστάσεις. Και όμως, γνωρίζαμε πως ό,τι μεγάλο και σπουδαίο έχει δώσει η λόγια παράδοσή μας πραγματώθηκε όταν δοκίμασε να έρθει σε επαφή με αυτή την παραγνωρισμένη λαϊκή ταυτότητα: ο Κοσμάς Αιτωλός, ο Διονύσιος Σολωμός, ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος, οι Ριζοσπάστες των Επτανήσων, η γενιά του ’30, ο Σεφέρης και ο Ρίτσος, ο Χατζηδάκις και Θεοδωράκης.

Σε αυτή ακριβώς την περίοδο, λοιπόν, θα ολοκληρώσουμε έναν κύκλο, κατανοώντας πως το εγχείρημα του Σολωμού θα πρέπει να επαναληφθεί. Όπως δεν μπορεί η λόγια παράδοση να εκφράσει το λαϊκό σώμα, έτσι και δεν αρκεί να μένουμε στο επίπεδο του λαϊκού αυθόρμητου, αλλά θα πρέπει επιτέλους να ενώσουμε αυτές τις δύο παραδόσεις, δηλαδή να επιχειρήσουμε τον «εκσυγχρονισμό της παράδοσης», ανυψώνοντας το λόγιο πεδίο πάνω σε αυτή την παράδοση ως προέκτασή της. Αυτό σημαίνει και μια νέα αξιολόγηση της σχέσης κοινωνικού και πολιτικού στοιχείου, της φύσης του ανθρώπου και των κοινωνικών αλλαγών κ.λπ. κ.λπ.

Για να κλείνουμε, λοιπόν, στα πλαίσια ενός άρθρου, δεν θεωρώ πως η σημερινή ιδεολογική μου ταυτότητα –και πιστεύω πως το ίδιο ισχύει και για όσους, λίγους πια, συνεχίζουμε μαζί από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 ή τους κάπως περισσότερους που συνεχίζουμε από τις αρχές του 1980–  συνιστά μία ριζική απόρριψητου βαθύτερου φιλοσοφικού/υπαρξιακού πυρήνα της. Και τούτο, παρ’ ότι και βαθύτατες αναθεωρήσεις έχουν πραγματοποιηθεί και απόρριψη πολλών ξεπερασμένων στοιχείων, και αυτοκριτική για εξωπραγματικές ιδεολογίες και πρακτικές – όπως, π.χ., την αντίφαση ανάμεσα στον μαοϊσμό ως «φιλολαϊκή» ιδεολογία και την βολονταριστική καταπιεστική δομή της Πολιτιστικής Επανάστασης και του μαρξιστικού μονοφυσιτισμού, που οδηγεί αναπόφευκτα σε ολοκληρωτικές παρεκβάσεις. Παραμένει η κόκκινη γραμμή που μας έφερε από αυτή τη βαθύτατη ανάγκη να «υπηρετούμε» τον λαό, της δεκαετίας του 1960, στο σημερινό πρόταγμα του εκσυγχρονισμού της παράδοσης και της ένωσης του λόγιου με το λαϊκό στοιχείο. Προφανώς δε, όχι μέσω της υποταγής στον λαϊκισμό, που οδηγεί σε νέες απολυταρχίες, όπως συνέβη και στην Κίνα, αλλά μέσω της αναβάθμισης του λαϊκού σε ένα, επιτέλους, δεμένο με την ίδια του παράδοση φιλοσοφικο-ιδεολογικό πρόταγμα.

Γι’ αυτούς τους λόγους ήταν δυστυχώς αδύνατο οι περισσότεροι Έλληνες αριστεροί –ακόμα και της πατριωτικής αριστεράς– να κατανοήσουν τη ριζική αντίθεσή μας στον ΣΥΡΙΖΑ και το ρεσάλτο του στην εξουσία. Διότι δεν έχουν πραγματοποιήσει, και συχνά δεν υποπτεύονται καν, αυτή την «πορεία προς τον λαό» ως αντίθεση με τα βαθιά ριζωμένα στον μαρξισμό στοιχεία μεσσιανικού ελιτισμού – θα σας «επιβάλουμε» τον παράδεισο θέλετε/δεν θέλετε, διότι ο μαρξισμός είναι «επιστήμη» και γνωρίζει το συμφέρον σας καλύτερα από εσάς. Γι’ αυτό και ακόμα πολύ δύσκολα μπορούν να κατανοήσουν τονν ρόλο της ορθοδοξίας, π.χ., ως βασικής συνιστώσας της λαϊκής παράδοσης και ότι η απόρριψη της σημασίας της σημαίνει απόρριψη του λαϊκού σώματος κατά βάθος. Γι’ αυτό, εξάλλου, εμείς, ακόμα και οι αγνωστικιστές ανάμεσά μας, φθάσαμε να κατανοήσουμε τη σημασία της ως οργανικού και συστατικού στοιχείου της ελληνικής ιδιοπροσωπίας. Όπως συχνά επαναλαμβάνουμε, δύο είναι τα καθοριστικά ιδεολογικά στοιχεία που αποτελούν προϋπόθεση για την υπέρβαση της ιστορικής αριστεράς στην Ελλάδα: η αναγνώριση της Μεγάλης Ιδέας ως της εθνικοαπελευθερωτικής ιδεολογίας ενός έθνους που αναζητούσε την κρατική του ολοκλήρωση και η αναγνώριση της Ορθοδοξίας ως καθοριστιικού στοιχείου της παράδοσής μας, πάνω στην οποία παραδοση συνολικότερα μπορεί να στηριχθεί ένας αυθεντικός εκσυγχρονισμός μας.

Για τους νεότερους όλα αυτά ίσως έχουν μικρή σημασία, μια και το ουσιώδες είναι πάντα το τί πράττουμε σήμερα. Εξάλλου, αυτή η διαδρομή δεν αφορά, ευτυχώς πλέον, ούτε τα περισσότερα μέλη του Άρδην ούτε, κυρίως, τους περισσότερους φίλους και αναγνώστες μας. Και αυτό διότι πολλοί άνθρωποι, από διαφορετικές αφετηρίες, πραγματοποίησαν ένα κομμάτι του δρόμου που μας έφερε εδώ σήμερα. Ήδη, στοΆρδην συμμετέχουν άνθρωποι προερχόμενοι από την αριστερά, αλλά κάποτε και τη δεξιά, θρησκευόμενοι και αγνωστικιστές. Εμείς την έχουμε πραγματοποιήσει τη δική μας σύνθεση. Και έχουμε εκτενώς περιγράψει, στο παρελθόν, τη σημασία που είχε για τη χώρα αλλά και για μας, το σημερινό Άρδην, η πορεία άλλων συνιστωσών, όπως εκείνης που έρχεται από τον χώρο της ορθοδοξίας ή του κοινωνικού χριστιανισμού – αρκεί να δει κανείς βιβλία μου, όπως Το 1922, όπου αναφέρομαι αναλυτικά μόνο στο ρεύμα της νεο-ορθοδοξίας, ενώ στην αριστερά μάλλον αρνητικά. Σε δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες, κείμενά μου, έχω αναφερθεί σε ρεύματα και συνιστώσες του δημοκρατικού πατριωτικού χώρου –ακόμα και του «πατριωτικού ΠΑΣΟΚ»– και ελάχιστα στην πορεία μιας μικρής ομάδας της αριστεράς στην οποία και ανήκα κάποτε. Σήμερα, όμως, όπως προείπα και στο Γ΄ Μέρος του κειμένου μου (Pro domo sua), στρεφόμαστε και σε όσους πραγματοποίησαν την πορεία από την αριστερά στην υπέρβασή της, διότι ο χώρος της αριστεράς έχει εισέλθει σε καθολική κρίση, σε πανεθνική κλίμακα. Κατά συνέπεια, οι άνθρωποι που προέρχονται από αυτήν πρέπει να ξεπεράσουν τις αγκυλώσεις τους και πιστεύω πως και η δική μας εμπειρία, όσων έφθασαν στον πατριωτικό δημοκρατισμό από την αριστερά, αξίζει τον κόπο να μελετηθεί. Έστω και για λίγο.

Επειδή δε το «σήμερα» έχει πάντοτε ως σπονδυλική του στήλη τη μνήμη, αξίζει και οι νεότεροι να γνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο μια άποψη της αυτόνομης Αριστεράς οδηγήθηκε στην αυτο-υπέρβασή της. Μπορεί να τους βοηθήσει να κατανοήσουν όχι μόνο τη συγκεκριμένη πορεία αλλά κυρίως τους μηχανισμούς του μετασχηματισμού ανθρώπων και ταυτοτήτων. Στη δε χειρότερη περίπτωση, μπορεί να τους βοηθήσει να κατανοήσουν και γιατί είναι τόσο δύσκολος ο μετασχηματισμός της ελληνικής αριστεράς!

 

Στατιστικά

  • 61.954 επισκέψεις

"Παραμένω αναρχικός για να μπορώ να δοξολογώ την Παράδοση. Χωρίς την Παράδοση δεν μπορείς να κάνεις ούτε βήμα. Δεν την αντιμετωπίζω, όμως σαν αγία των αγίων. Πολλά πράγματα της παράδοσής μας έχουν πεθάνει για πάντα. Άλλα πάλι επιζήσανε με διαφορετική μορφή. Οι νέοι μας για παράδειγμα, δεν καταλαβαίνουν ότι το τσίπουρο είναι καλύτερο απο το ουίσκι. Κατά τον ίδιο τρόπο, οι γέροι φαντάζονται ότι προπολεμικώς ζούσαμε καλύτερα. Εξετάζω την Παράδοση σημαίνει προσπαθώ να κατανοήσω το Σήμερα" - Ηλίας Πετρόπουλος.

Όλες οι επαναστάσεις καταλήγουν στην κατάκτηση της ανεγκέφαλης Κυρίας. Της Εξουσίας. Αυτή η κατάκτηση, ως γνωστόν, δημιουργεί Δίκαιον, μακράν των ονειρικών στόχων μιας επανάστασης. Οι άνθρωποι που προκύπτουν από μία επανάσταση, περιέχουν τα ίδια συστατικά με τους αποχωρήσαντες ή τους ηττηθέντες (...). Χρειάζεται ισχυρή παιδεία για ν' ανθέξει κανείς στην έννοια της Εξουσίας και της επιτυχίας. - Mάνος Χατζιδάκις

Αύγουστος 2019
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Ιολ.    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Τζιμάκο, τρέλλανε τους «μεταμοντέρνους»…

Τζιμάκος και μετα-νεωτερικότητα

…που χει λεβέντες νέους, αναρχικούς κι ωραίους!!!

Πατήστε την εικόνα για περισσότερα...

Περισσότερα...

ΑΙ ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΟ ΜΟΥ…

ΜΙΚΕΛΗΣ ΑΒΛΙΧΟΣ

Μπακουνικός και Κεφαλλονίτης

O ΔΡΑΚΟΣ…

ΑΙΜΙΛΙΑΝΟ…

Τhe Monty Pythons

Τhe Monty Pythons

ΜΑΡΙΝΟΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

ΜΑΡΙΝΟΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

ΓΚΥ ΝΤΕΜΠΟΡ…

"...το θέαμα είναι το κεφάλαιο σε τέτοιο βαθμό συσσώρευσης που μεταβάλλεται σε εικόνα."

ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ: ΟΤΑΝ Ο ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΗΝ ΑΕΚ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ.

Για το όνειρο των συνοικιών μας…!

Eλευθερία ανάπηρη πάλι σου τάζουν…

Advertisements