//
archives

ΠΡΟΣΩΠΑ

This category contains 235 posts

Ο ΚΑΛΟΣ ΜΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ…Θανάσης Βέγγος!

του Νίκου Παστελάκου

Σε μια από τις πολύ σπάνιες συνεντεύξεις του, στην εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ», ο Θανάσης Βέγγος διηγήθηκε το εξής περιστατικό: «Κάποιο βράδυ με πλησιάζει έξω από το σινεμά ένας γέρος. “Καλέ μου άνθρωπε”, μου λέει, “είμαι συνταξιούχος και βλέπω με τη γυναίκα μου τις ταινίες σου. Σ’ ευχαριστώ. Μόλις βγαίνω από το σινεμά έχω ξαλαφρώσει για τρεις μέρες». Αυτό το “καλέ μου άνθρωπε” έγινε το σήμα κατατεθέν του Θανάση Βέγγου.

Σαν ένας απλός θεατής ένιωθα ότι τον κάθε ρόλο τον διαμόρφωνε έξω από σενάρια ή σκηνοθετικές οδηγίες με ένα αλάθητο ένστικτο που είχε κι έτσι έκανε τον ήρωα που ενσάρκωνε, συνήθως τον φιλότιμο άνθρωπο που όλοι κυνηγούν, προσωπική του υπόθεση. Δεν υποδυόταν κάποιο χαρακτήρα. Ήταν ο ίδιος ο χαρακτήρας.
Όταν έγινε ο ίδιος παραγωγός των ταινιών του, δεν υπολόγιζε τα χρήματα. Είχε μια τελειομανία και ήταν ικανός να επαναλάβει την κάθε σκηνή πολλές φορές, μέχρι να έλθει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Και όλα αυτά κόστιζαν, με αποτέλεσμα τελικά ο ίδιος, παρότι οι ταινίες του έκαναν ρεκόρ εισιτηρίων, όχι μόνο να μην εισπράττει τίποτε αλλά να οφείλει κιόλας.

Την τελειομανία του αυτή την διαπίστωσα κι εγώ ο ίδιος δυο φορές που έτυχε να βρίσκομαι σε γύρισμα σκηνών ταινιών του. Η πρώτη φορά ήταν το 1968, όταν καθισμένος σε ένα παγκάκι στην πλατεία Αγίου Παύλου, έβλεπα ξανά και ξανά μια σκηνή από ένα γύρισμα της ταινίας της Φίνος Φιλμ «Ποιος Θανάσης». Σύμφωνα με το σενάριο, ο Βέγγος τρέχοντας στο πεζοδρόμιο της οδού Κρήτης, μπροστά από την πολυκατοικία με τον αριθμό 24, έπρεπε να συγκρουστεί με ένα σερβιτόρο που έβγαινε από το ουζερί «Η Φιλόξενη Εύβοια» και να του ρίξει τον δίσκο που εκείνος κρατούσε.

Ούτε θυμάμαι πόσες φορές γυρίστηκε αυτή η τόσο απλή σκηνή μέχρι να ικανοποιηθεί ο μεγάλος αυτός καλλιτέχνης. Η δεύτερη φορά ήταν το 1981, όταν ο Βέγγος σκαρφαλωμένος σε ένα στύλο φωτισμού στη γωνία των οδών Χίου και Αγίου Παύλου από τη μεριά της πλατείας, επί δίωρο(!) τουλάχιστον κρατιόταν μόνο από τα διακοσμητικά μεταλλικά κάγκελα που υπήρχαν στην κορυφή του στύλου. Και όλα αυτά για να γυρίσει μια δίλεπτη, το πολύ, σκηνή της ταινίας «Το μεγάλο κανόνι» όπου με μια σφεντόνα υποτίθεται ότι χτυπάει τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής.

Εκεί όμως που με συγκίνησε με το μεγαλείο της ψυχής του αλλά και την επαγγελματική ευσυνειδησία του, ήταν τον Γενάρη του 1979, στο θέατρο ΒΡΕΤΑΝΙΑ στην οδό Πανεπιστημίου, όπου έπαιζε στο θεατρικό έργο με τίτλο «Τι έκανες στον Τρωικό πόλεμο Θανάση», διασκευή της αντιπολεμικής σάτιρας «Τρωικός Πόλεμος» των Αλέκου Σακελλάριου-Χρήστου Γιαννακόπουλου. Ήταν μια πολύ κρύα νύχτα, εργάσιμη ημέρα και στο θέατρο πήγα με τον Σπύρο, φίλο και συμμαθητή μου. Πριν αρχίσει η παράσταση όταν βρισκόμασταν στο φουαγιέ του θεάτρου, μπήκε φουριόζος ο Θανάσης Βέγγος, μας καλησπέρισε και είπε στον μπουφετζή «κάνει πολύ κρύο απόψε, κέρασε από μένα τα παιδιά ένα τσαγάκι» και έφυγε προς τα παρασκήνια να ετοιμαστεί. Όταν χτύπησε και το τρίτο κουδούνι, στην πλατεία του θεάτρου ήταν, μαζί με εμάς τους δύο, συνολικά έξι (6) θεατές!

Σκέφτηκα ότι μπορεί να μην πραγματοποιηθεί η παράσταση. Κι όμως, ο Θανάσης Βέγγος, αλλά και οι συνεργάτες του, έπαιξαν εκείνο το βράδυ λες και είχαν μπροστά τους εκατοντάδες θεατές, αποδίδοντας το μέγιστο των δυνατοτήτων τους. Και μόνο γι’ αυτή τη βραδιά, που δεν θα ξεχάσω ποτέ, σε ευχαριστώ από καρδιάς Θανάση Βέγγο, καλέ μας άνθρωπε…..

Advertisements

Ο κοινωνικός Φρόυντ και οι ατομιστές της «κοινότητας»…!

Πάνω από 50 χρόνια, «μάθαμε» να «μαθαίνουμε» ότι η φρουδική ψυχανάλυση, εστίαζε στο άτομο και όχι στην κοινότητα και την κοινωνία. Τα χρόνια της αμφισβήτησης του ’60, παράλληλα με την ανάδυση του φρουδισμού ως αντίβαρο στον αφόρητο αστικό θετικισμό και στον μονοκόματο κανονιστικό μαρξισμό, εξαπλώνονται και οι μετα-φρουδικές σχολές ψυχοθεραπείας και ανάλυσης.

Κάλυπταν ένα ευρύ φάσμα προσεγγίσεων που ορθώς συνυπολόγιζαν το ανθρώπινο κοινωνικό σύστημα ως βασική παράμετρο μελέτης και θεραπευτικής ανακούφισης του ανθρώπου. Ταυτόχρονα, εστίαζαν στην «ανθρωπιστική» ματιά του …ανθρώπου και στην εξεύρεση της έμφυτης «επαναστατικής» καλοσύνης που μπορούσαν να την εντοπίσουν παντού, σε έναν κόσμο που κατά βάση, βέβαια δεν άλλαζε την οικονομική δομή και τις ταξικές αναδιπλώσεις του.

Το νέο θεραπευτικό ρεύμα της «κοινωνικής ψυχοθεραπείας», στην καλύτερη έκανε εποικοδομητική κριτική στον Φρουντ και στην χειρότερη λοιδωρούσε τις «ανακαλύψεις» του ως αυστηρές, συντηρητικές και ακραία εξειδικευμένες. Άλλωστε το κοινωνικά γόνιμο ρεύμα της αντιψυχιατρικής, μπόλιασε και τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας, που έτσι θα μετείχαν στον κοινωνικό αναβρασμό της εποχής, αναιρώντας τον … «εξουσιαστικό» πρώην εαυτό τους αλλά όχι το επάγγελμά τους!

Μην ξεχνάμε άλλωστε πως τότε εξαπλωνόταν στις δυτικές κοινωνίες σε τραγικό βαθμό, ο συμβολικός «θάνατος» του Πατέρα,  καθώς ο πατέρας-αφέντης κυριαρχούσε στην περίκλειστη κοινωνική πραγματικότητα της εποχής. Όμως, η αναγκαία τάση απελευθέρωσης από τον αυταρχικό πατέρα, οδήγησε στην ακύρωση του Πατέρα ως συνολικής ύπαρξης, ως οντολογικής αρχετυπικής φιγούρας γέννεσης και κληρονομιάς. Τι καλύτερο, λοιπόν, ο αντιπατερναλιστικός οργασμός της εποχής να ξεκινούσε από το γκρέμισμα του πατέρα-Φρούντ.

Στην υπερνεωτερική και αποδομητική εποχή μας, συνειδητοποιούμε πως τα επαναστατικά προτάγματα της εποχής της αμφισβήτησης και του «εκσυγχρονισμού» που την ακολούθησε, εντέλει έδρασαν ως καταλύτης απελευθέρωσης της προιούσας τάσης του νεοκαπιταλισμού να δημιουργήσει έναν ελάχιστο ατομικιστικό εαυτό. Εκείνο, δηλαδή, το υποκείμενο που θα μπορούσε να αντέξει τη στρέβλωση της ίδιας της οντολογίας του ανθρώπου, αξιοποιώντας το «κοινοτιστικό» πέπλο μιας νομοτελειακής αέναης εξέλιξης και προόδου. Μ’άλλα λόγια, χρησιμοποιήθηκε πολύ «κοινότητα» για να επικρατήσει το ναρκισσιστικό άτομο ως υποκείμενο των σύγχρονων κοινωνιών.

Μια προσεκτικότερη αναθεωρητική ματιά στο έργο του Φρόυντ, τείνει να αναδείξει εντέλει ότι υπήρχε πολύ περισσότερη «κοινωνία», στο έργο του Φρουντ, απ’ότι στα επιστημονικά σχήματα των αποδομητών επιγόνων του. Η έννοια της μετουσίωσης αποτελεί θεμελιώδη όρο για την αναθεώρηση αυτή, εφόσον είναι η κοινωνικοποίηση του ψυχικού υλικού του ανθρώπου και όχι η αναπόφευκτη κατάληξη του στραγγαλισμό των ενορμήσεων, όπως ξεσπάθωναν οι «επαναστάτες» αντι-φρουδικοί! Παράλληλα, όπως σπουδαία ανάλυσε και ο Κορνήλιος Καστοριάδης στο βιβλίο του «Φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας», η φρουδική φράση :«όπου ήταν Αυτό, πρέπει Εγώ να γίνω», αποτελεί την απαρχή της συμβολής του Άλλου, της ετερότητας, της κοινωνίας εντέλει, στην γέννηση της ατομικής και κοινωνικής αυτονομίας του ανθρώπου.

Πλήθος ευκαιριών να αποδομήσετε με στοργή – κρατώντας τα θετικά τους συμπεράσματα – τους υποκειμενιστές «κοινοτιστές» αντιφρουδικούς, θα βρείτε στο εκπληκτικό βιβλίο του Μάσσιμο Ρεκαλκάτι: «Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου – Γονείς και παιδιά μετά τη δύση του πατέρα», στο έργο του Βίλχελμ Ράιχ, στον Ράσελ Τζάκομπυ και στο εύστοχο βιβλίο του «Κοινωνική αμνησία: Κριτική της αντικομφορμιστικής ψυχολογίας από τον Άντλερ στον Λαίνγκ» και στον υπέροχο Κριστοφερ Λάς και στο μνημειώδες έργο του:«Η κουλτούρα του ναρκισσισμού».

Εις το επανειδείν…!

 

 

 

Μπερδεμένες σκέψεις και μνήμες από αγαπημένους ανθρώπους που έχουν φύγει. (ειδικά της οδού Αγαθουπόλεως).

του Νίκου Παστελάκου

(Γράφτηκε πολλά χρόνια πριν)

Γλυκιά βραδιά του Φλεβάρη και είπε να περπατήσει προς την παλιά του γειτονιά. Τη γειτονιά που πέρασε τα παιδικά του χρόνια, στα Θυμαράκια, στην οδό Ρόδου. Ήταν χωρισμένος πρόσφατα, χωρίς παιδί και έμενε, μετά το θάνατο του πατέρα του, με τη μητέρα του σε ένα τριάρι με θέα το Πεδίο του Άρεως. Έκλεισε ήσυχα την πόρτα πίσω του και άφησε τη μητέρα του να δει το «Φως του Αυγερινού», το σήριαλ που παρακολουθούσε ανελλιπώς. Πάντα όταν είχε κακή διάθεση ή ήταν πιεσμένος, κυρίως από εκείνο τον φασίστα προϊστάμενο στην Τράπεζα, έβγαινε για περπάτημα μέχρι την παλιά του γειτονιά. Βαδίζοντας απόψε σκεφτόταν ότι θα έλθουν επιτέλους οι εκλογές το φθινόπωρο και θα ξεβρομίσει ο τόπος από δαύτους. Θα έλθει η αλλαγή που χρειάζεται ο τόπος. Με αυτές τις σκέψεις περπατούσε κάνοντας ζιγκ ζαγκ μέσα από στενάκια κυρίως.

Τα αυτοκίνητα λιγοστά στους δρόμους και οι διαβάτες ελάχιστοι. Κοίταξε το ρολόι του. Ήταν περασμένες 10.30 όταν μπήκε στην οδό Παμίσου με κατεύθυνση προς Αγαθουπόλεως. Αυτόν το δρόμο με τα νεοκλασικά και μεσοπολεμικά διώροφα που στέκονταν αγέρωχα στο πέρασμα του χρόνου, σε πείσμα της αντιπαροχής, του άρεσε πολύ να τον περπατάει. Ήταν έρημος και μόλις προχώρησε στο δεξί πεζοδρόμιο γύρω στα δέκα μέτρα από τη γωνία με την οδό Αγίου Μελετίου, η λάμπα του δήμου στο κέντρο της οδού έσβησε απότομα κι ο δρόμος τυλίχτηκε στο σκοτάδι. Κοντοστάθηκε, μέχρι να συνηθίσουν τα μάτια του, όταν από το βάθος του δρόμου ακούστηκαν ποδοβολητά ανακατεμένα με φωνές ανθρώπων. Την ίδια στιγμή είδε μια ανθρώπινη μορφή να τρέχει προς το μέρος του με μεγάλη ταχύτητα, να τον προσπερνά και να χάνεται πίσω του. Ενστικτωδώς έκανε κι αυτός πίσω κι απομακρύνθηκε προς την οδό Αγίου Μελετίου με γοργό βήμα. Μόλις έφτασε στη γωνία ακούστηκε ένα μεγάλο βουητό, οι πολυκατοικίες της οδού άρχισαν να χορεύουν αγκαλιασμένες, η γη κάτω από τα πόδια του έτρεμε. Μεγάλος σεισμός, σκέφτηκε ταραγμένος και τότε ένα από τα παλιά σπίτια της οδού Παμίσου, πίσω του, κατέρρευσε σε συντρίμμια στο δρόμο. Ήταν το σπίτι που πριν από ελάχιστα λεπτά εκείνος στεκόταν μπροστά του.

Εκεί που πέρασε τρέχοντας, σαν κυνηγημένος, εκείνος ο αλλόκοτος άνθρωπος. Ο νυχτερινός ουρανός είχε γίνει κατακόκκινος και η ατμόσφαιρα είχε γεμίσει σκόνη. Σε λίγο άνθρωποι έβγαιναν έντρομοι από τις πολυκατοικίες ντυμένοι όπως -όπως, αυτοκίνητα κόρναραν, σειρήνες ασθενοφόρων και πυροσβεστικών οχημάτων ούρλιαζαν δαιμονιωδώς. Με ταχύ βήμα κατευθύνθηκε προς το σπίτι του, ανησυχώντας για την κατάσταση της υγείας της μητέρας του που υπέφερε από την καρδιά της. Ευτυχώς την βρήκε καλά. Καθόταν μαζί με άλλες γειτόνισσες σε ένα παγκάκι στην είσοδο του Πεδίου του Άρεως. Ανακουφίστηκε.

Αρκετές μέρες μετά και αφού είχε περάσει το σοκ του σεισμού, διηγήθηκε στη μητέρα του για την ανθρώπινη σκιά που είχε δει να τρέχει περνώντας μπροστά του και η οποία τον έκανε να αλλάξει κατεύθυνση, λίγο πριν το σεισμό, στην οδό Παμίσου. Τότε είδε τη μητέρα του, πρώτα να μένει αποσβολωμένη και ύστερα να ξεσπά σε γοερό κλάμα, αγκαλιάζοντάς τον σφιχτά. Αμήχανος και ξαφνιασμένος αυτός δεν έλεγε τίποτε μέχρι εκείνη να συνέλθει. Όταν ηρέμησε του διηγήθηκε, ότι στην οδό Παμίσου, στην Κατοχή, οι Γερμανοί είχαν εγκαταστήσει την Ειδική Ασφάλεια των Ες-Ες και αλίμονο στον δύστυχο που θα συνελάμβαναν. Μετά τα φριχτά βασανιστήρια τον πήγαιναν για εκτέλεση. Είχαν συλλάβει και τον μακαρίτη τον πατέρα του. Θα είχε την ίδια τύχη κι αυτός, αν δεν τα έπαιζε όλα για όλα και την ώρα που τους φόρτωναν στα καμιόνια, αυτός ξέφυγε από την προσοχή τους και τρέχοντας προς την Αγίου Μελετίου μπόρεσε να σωθεί…..

Η σκιά που τον έσωσε, σκέφτηκε ταραγμένος….. Και κατάλαβε…… Έμειναν εκεί αγκαλιασμένοι και συγκινημένοι για πολλή ώρα κρατώντας σφιχτά ο ένας το χέρι του άλλου. Όπως θα ήθελε κι ο πατέρας……

Των Αφανών…! (video)

Η μοντέρνα «απελευθέρωση» ως εμπόρευμα σύγχρονης «εκπαίδευσης»

Ο συγγραφέας Ντόναλντ Μπαρτέλμ, στο σύντομο μυθιστόρημά του, η Χιονάτη (Snow White), το 1967, παρωδούσε την ανώτερη μάθηση του νέου μοντέρνου πνεύματος όταν το κεντρικό πρόσωπο του κειμενου παρουσιαζόταν ως μια συνηθισμένη νεαρά που διψά για εμπειρίες. Εμπειρίες ανάλογες με αυτές που θα τύχαιναν σε μια πριγκίπισσα του παραμυθιού:

Η εκπαίδευση της «αμερικανίδας» Snow White:

«Απέκτησε τα μόρφωσή της στο κολέγιο Μπήβερ. Σπούδασε Η μοντέρνα γυναίκα, τα προνόμια και οι ευθύνες της: η φύση και η τροφή των γυναικών και το τι αντιπροσωπεύουν, στην εξέλιξη και στην ιστορία, μαζί και οικοκυρικά, ανατροφή παιδιών, ειρηνοποιοί ρόλοι, θεραπεία και αφοσίωση, και το πως αυτά συντελούν στον επανεξανθρωπισμό του σημερινού κόσμου. Κατόπιν σπούδασε Κλασική κιθάρα Ι, χρησιμοποιώντας τις μεθόδους και τεχνικές των Σορ, Ταρέγγα, Σεγκόβια, κ.α. Κατόπιν σπούδασε Άγγλους ρομαντικούς ποιητές ΙΙ: Σέλευ, Μπαύρον, Κήτς. Κατόπιν σπούδασε Θεωρητικά θεμέλια της ψυχολογίας: νους, συνείδηση, ασυνείδητο, προσωπικότητα, ο εαυτός, διαροσωπικές σχέσεις, ψυχοσεξουαλικές νόρμες, κοινωνικά παιχνίδια, ομάδες, προσαρμογή, σύγκρουση, εξουσία, εξατομίκευση, ενσωμάτωση και ψυχική υγεία. Κατόπιν σπούδασε Ελαιογραφία Ι, έχοντας στο πρώτο μάθημα, όπως της ζητήθηκε, Ανοιχτό κίτρινο καδμίου, Μεσαίο κίτρινο καδμίου, Ανοιχτό κόκκινο καδμίου, Αλιζαρίν κρεμεζί, μπλέ ουλτραμαρίν, Μπλέ κοβαλτίου, Βιριντιάν, Μαύρο ελεφαντοστού, Ακατέργαστη όμπρα, κίτρινη ώχρα, καμένη σιένα, λευκό. Κατόπιν σπούδασε Προσωπικοί πόροι Ι και ΙΙ: αυτοαξιολόγηση, ανάπτυξη του θάρρους να αποκρινόμαστε στο περιβάλλον, άνοιγμα και χρήση του νου, ατομική εμπειρία, εκγύμναση, η χρήση του χρόνου, ώριμος επανορισμός των στόχων, σχέδια δράσης. Κατόπιν σπούδασε Ρεαλισμό και ιδεαλισμό στο σύγχρονο ιταλικό μυθιστόρημα: Παλατσέσι, Μπρανκάτι, Μπιλέντσι, Πρατολίνι, Μοράβια, Παβέζε, Λέβι, Σιλόνε, Μπέρτο, Κασόλα, Γκίνσμπουργκ, Μαλαπάρτε, Καλβίνο, Γκάντα, Μπασάνι, Λαντόλφι. Κατόπιν σπούδασε…-»

Ο κοινωνιολόγος Κρίστοφερ Λας, βλέπει στην παρωδία του Μπαρτέλμ, την ίδια την παρωδία της σύγχρονης καταναλωτικής εκπαίδευσης. Η οποία προσφέρει την ψευδαίσθηση ότι τη βαθιά κατανόηση και την πρακτική γνώση της ζωής που παλιότερα μεταδίδονταν οργανικά στα μέλη της κοινότητας, θα μπορούσε τώρα να προσφέρει το σωστό εκπαιδευτικό εμπόρευμα.

Για τον Λας, «ο άμυαλος εκλεκτισμός της εκπαίδευσης της Χιονάτης, αντανακλά το χάος της σημερινής ζωής και την ανορθολογική προσδοκία ότι οι φοιτητές θα κατακτήσουν μόνοι τους τη διανοητική συνοχή που δεν μπορούν πια να τους δώσουν οι καθηγητές τους». Ως απάντηση για την αδυναμία διδασκαλικής μύησης στα μυστικά της πραγματικής ζωής, το πανεπιστήμιο «έχει κόψει όλη την εμπειρία σε μερίδες, σε κύκλους μαθημάτων -μια μαγειρική εικόνα κατάλληλη για το υποβαστάζον ιδεώδες της διαφωτισμένης κατανάλωσης».

Και έτσι η «ανώτερη εκπαίδευση», «το μόνο που αφήνει στην τύχη είναι η ανώτερη γνώση». 

Δημήτρης Ναπ.Γ

 

«Όμορφος νέος κόσμος» της εργασίας

 του Βασίλη Στοιλόπουλου

Υπολογιστές, ρομπότ, δίκτυα, αλγόριθμοι εμφανίζονται παντού και επιβεβαιώνουν ότι το αποτέλεσμα της, εν εξελίξει, ταχύτατης «ψηφιακής επανάστασης», αποτελεί βόμβα μεγατόνων στο όποιο κοινωνικό κράτος απέμεινε.

Ενδεικτικό το παράδειγμα της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας: 9.000 νέες θέσεις εργασίας στην ψηφιακή διαχείριση, αλλά και απώλεια 23.000 «άχρηστων».

Επιπλέον, «η ψηφιοποίηση των πάντων» προκαλεί αύξηση στις ψυχικές ασθένειες (κατάθλιψη, φοβίες, Burn-Out) εξαιτίας των αλλαγών στον χώρο εργασίας, καθώς η τεχνολογία γίνεται όλο και πιο σύνθετη, εκτελείται από λιγότερους με περισσότερες ευθύνες και σε συνεχώς μειούμενους χρόνους.

Βεβαίως, οι οπαδοί του τεχνολογικού εκσυγχρονισμού και της «αόρατης» οικονομίας του αέναου κέρδους επιχαίρουν, καθώς μια σειρά από μελέτες (π.χ. της ING-DiBa-Bank) προβλέπουν ότι, την επόμενη δεκαετία περίπου τα μισά επαγγέλματα θα είναι πλέον αυτοματοποιημένα.

Μαζί τους πανηγυρίζει και σύμπας ο πολιτικός κόσμος, που ενώ ψευδολογεί ανερυθρίαστα για «ίσες ευκαιρίες» και «χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας», ουσιαστικά έχει αποδεχτεί «χωρίς εναλλακτική» το νέο εργασιακό «πνεύμα εποχής» και τον νέο μεσαίωνα στις εργασιακές σχέσεις.

Πηγή: εφημερίδα Ρήξη, φύλλο 138 -Νοέμβριος 2017

Ο μετάνθρωπος ξαναχτυπά!

αναδημοσίευση από: https://katavasis.wordpress.com/2017/10/07/trashuman-comes-again/

Ετοίμαζα ένα άλλο κείμενο για να δημοσιευθεί σήμερα στο μπλογκ, όταν είδα σε εφημερίδα την είδηση: “Θα ζούμε για πάντα μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή! Δήλωση κορυφαίου Βρετανού φυσικού” (“Δημοκρατία”, Σάββατο 7 Οκτωβρίου 2017). Και το κείμενο που ακολουθούσε ήταν μια κακοχωνεμένη περίληψη των τρανσουμανιστικών θεωριών για τον “μετάνθρωπο”. Αλλά, σύμφωνα με το ειδησάριο, δήλωσε και άλλα χαριτωμένα ο κορυφαίος αυτός κύριος στην αγγλική φυλλάδα “The Sun”:

Η αθανασία μπορεί σύντομα να αποτελέσει πραγματικότητα για τον άνθρωπο με ένα… απλό “ανέβασμα” των δεδομένων του ανθρώπινου εγκεφάλου σε ένα ηλεκτρονικό υπολογιστή[…] Ο Κοξ εξήγησε ότι δεν βρίσκει “απολύτως κανένα λόγο” για τον οποίο η ανθρώπινη νοημοσύνη να μην μπορεί να προσομοιωθεί από υπολογιστές[…] Μια τέτοια εξέλιξη θα μας επέτρεπε να ζούμε σ’ ένα κόσμο απεριόριστων εικονικών εμπειριών και τελικά να πετύχουμε την αθανασία. “Δεν νομίζω ότι τα μυαλά των ανθρώπων διαφέρουν από τους υπολογιστές”, πρόσθεσε ο καθηγητής.

Όταν ακούς από τέτοιες φιλοσοφικές αυθεντίες ότι “τα μυαλά των ανθρώπων (δεν) διαφέρουν από τους υπολογιστές”, τότε βεβαιώνεσαι πως κάτι δεν πάει καλά με τα μυαλά των καθηγητάδων. Η άγνοια, η αμορφωσιά, η αλαζονεία και το απροσμέτρητο θράσος των ακαδημαϊκών ηρώων του μοντερνισμού διαγράφει με μια περιφρονητική μονοκοντυλιά ολόκληρες φιλοσοφίες και μεταφυσικά συστήματα μόνο και μόνο επειδή αναπτύχθηκαν στο παρελθόν και όχι στο… θριαμβευτικό σήμερα. Μίλησε η αυθεντία! Τί να πεις; Το θέμα δεν είναι βεβαίως καινούργιο και το βλέπουμε να επανέρχεται κάθε τόσο, παράλληλα με την άλλη αφήγηση περί της συνεχώς επικείμενης οριστικής λύσης στο ενεργειακό πρόβλημα του βιομηχανισμού (βλ. το κείμενό μου Λες και δεν υπάρχει αύριο…). Πρόκειται δηλαδή για μια ακόμα σωτηριολογική ιστορία του μοντερνισμού, που αυτή τη φορά όμως δεν αναφέρεται στις “υλικές” προϋποθέσεις του βιομηχανικού πολιτισμού, αλλά φιλοδοξεί να αποκαλύψει και ένα “νοητικό” μεταβιομηχανικό επέκεινα. Και το μόνο που κατορθώνει είναι να αποκαλύψει τη φιλοσοφική και μεταφυσική ρηχότητα του μοντερνισμού.

Ο τρανσουμανισμός και ο “μετάνθρωπος” με είχαν απασχολήσει πριν μια εικοσαετία και το 1999 δημοσίευσα το κείμενο Ο νέος μύθος για τον μετάνθρωπο [1] στο ηλεκτρονικό περιοδικό “Μετα-θέσεις” που συνεξέδιδα τότε με τον μακαρίτη σήμερα Σπύρο Γεωργαντά και τον Κώστα Σοφιανό. Το περιοδικό σταμάτησε να εκδίδεται το 2003 και πραγματικά ήταν πολύ ευχάριστη η έκπληξή μου όταν χρόνια αργότερα ανακάλυψα πως κάποιοι καλοί άνθρωποι το είχαν περισώσει εξολοκλήρου σε έναν αρχειακό server, απ’ όπου και ο παραπάνω σύνδεσμος[2]. Αν μη τι άλλο, έχω την εντύπωση πως το κείμενο αυτό αποτελεί μια ενδελεχή και τεκμηριωμένη παρουσίαση του τρανσουμανισμού και του “μετανθρώπου”. Και για κάποιο δυσεξήγητο για μένα λόγο, κίνησε το ενδιαφέρον (και υποκίνησε συζητήσεις) αρκετών παλαιών φίλων, καθώς και του εκδότη του “Άρδην”, Γιώργου Καραμπελιά, ο οποίος το αναδημοσίευσε στο τεύχος 24, Απρίλιος 2000, του περιοδικού του. Αλλά υπάρχει και μια ενδιαφέρουσα συνέχεια: Το “Άρδην” μου ζήτησε και ένα σχετικό κείμενο στο αφιέρωμά του για τον μεσσιανισμό, όπου βρήκα την ευκαιρία να γράψω with-tongue-in-cheek (στα μισοσοβαρά) το κείμενο “Τεχνο-μεσσιανισμός και τεχνο-χιλιασμός”, που δημοσιεύθηκε στο τεύχος 35 του περιοδικού[3]. Και με αληθινή έκπληξη είδα αργότερα πως το αρχικό κείμενο για τον τρανσουμανισμό απασχόλησε αρκετές σελίδες του βιβλίου Η θεμελιώδης παρέκκλιση του Γιώργου Καραμπελιά, όπου ο συγγραφέας μου ανέθετε τον ρόλο σημαιοφόρου του τρανσουμανισμού. Αλλά δεν ήμουν.

Ομολογώ πως την εποχή που με απασχόλησε ο τρανσουμανισμός η κοσμοθεώρηση του μοντερνισμού λίγο-πολύ αντιστοιχούσε στη μέχρι τότε δική μου κοσμοθεώρηση (κι αυτό νομίζω πως φαίνεται αρκετά στο κείμενο). Γράφοντάς το όμως και αναλύοντας κατ’ ανάγκη τη βαθύτερη σημασία των τρανσουμανιστικών ιδεών, άρχισα να συνειδητοποιώ πως μπροστά μου απλωνόταν ο απόλυτος πνευματικός, κοινωνικός και πολιτικός εφιάλτης – “θεμελιώδη παρέκκλιση”, δηλαδή απόλυτη διαστροφή, το ονόμασε αργότερα ο Γιώργος Καραμπελιάς (ένα εφιαλτικό παράδειγμα είναι, λόγο χάρη, το κείμενο Κυβέρνια: Το κάλεσμα του μέλλοντος, που δημοσίευσα λίγο αργότερα στις “Μετα-θέσεις”[4]). Και το χειρότερο, όλα αυτά είναι η απολύτως λογική συνέπεια του ορθολογισμού και των βασικών παραδοχών του μοντερνισμού: Κονιορτοποίηση της ανθρώπινης κοινωνίας σε αμέτρητους ιδιοτελείς ατομικισμούς, οικονομικοποίηση κάθε έκφρασης της ζωής, θεοποίηση της τεχνολογίας και απόλυτη αγνόηση της φύσης, συγκεντρωτισμός της εξουσίας μέσω του κεφαλαίου (ιδιωτικού και κρατικού), εκθετική “ανάπτυξη” επ’ άπειρον, απώλεια της αίσθησης του μέτρου και των ορίων. Ο “μετάνθρωπος” που αναδύεται απ’ αυτό τον τραγικό χορό των παραισθήσεων και οι “προσομοιώσεις” του καλού καθηγητή που έδωσε το ερέθισμα για το παρόν κείμενο, δεν είναι βέβαια ούτε άνθρωπος ούτε μετάνθρωπος. Είναι το απόλυτο simulacrum (ομοίωμα, κούκλα, προσποίηση), το τελικό παραλήρημα, ένα γιγάντιο ανεγκέφαλο Γκόλεμ, το τέρας του Φρανκενστάιν, ο Terminator, το κύκνειο και παράφωνο άσμα ενός θνήσκοντος πολιτισμού.  Αν αυτό δεν είναι ύβρις με την πιο τραγική έννοια, τότε τί είναι η ύβρις;

Τελικά είχε ένα καλό η ενασχόλησή μου μ’ αυτό το θέμα. Όλη αυτή η ύλη για τον τρανσουμανισμό και τον “μετάνθρωπο” (δική μου και άλλων) στάθηκε χρήσιμη για τη διαμόρφωση της εικόνας που έχω σήμερα για τον μοντερνισμό και τον βιομηχανισμό. Όχι και πολύ κολακευτικής εικόνας…

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] Μπορείτε αν θέλετε να κατεβάσετε το κείμενο “Ο νέος μύθος για τον μετάνθρωπο” σε μορφή PDF στο υπολογιστή σας κάνοντας κλικ εδώ.

[2] Το περιοδικό είναι ακόμα επισκέψιμο από οιονδήποτε αναγνώστη χωρίς κάποια τεχνικής φύσεως προαπαιτούμενα. Και τούτο οφείλεται στο γεγονός ότι έχει συνταχθεί στην αρχική και απλούστατη γλώσσα του Ίντερνετ, την HTML, πριν γίνουν μόδα οι σημερινές πολύπλοκες πλατφόρμες (π.χ. WordPress, Typepad κ.ά.), που απαιτούν βάσεις δεδομένων, σύνθετες προγραμματιστικές γλώσσες και ειδικευμένους servers. Δεν χωράει αμφιβολία ότι οι πλατφόρμες αυτές μπορούν να κάνουν πράγματα που είναι αδύνατο να γίνουν με την απλή HTML, κυρίως για μεγάλα σάιτ και on-line καταστήματα. Αλλά, όπως διαπιστώνει κανείς εκ των υστέρων, για ένα εκδοτικό εγχείρημα όπως οι “Μετα-θέσεις” η HTML ήταν υπεραρκετή. Και το κυριότερο, επιτρέπει ακόμα και σήμερα να είναι προσβάσιμο το περιοδικό χωρίς απαιτητικές τεχνολογικές διαμεσολαβήσεις (βάσεις δεδομένων και servers). Νομίζω πως το παράδειγμα αυτό εικονογραφεί πολύ ωραία τη σύγκριση απλότητας και πολυπλοκότητας και αμφισβητεί τη χωρίς περίσκεψη και προοπτική υιοθέτηση ολοένα και πιο πολύπλοκων λύσεων ακόμα και εκεί που τελικά δεν χρειάζονται.

[3] Για να κατεβάσετε το κείμενο “Τεχνο-μεσσιανισμός και τεχνο-χιλιασμός” σε μορφή PDF, κάντε κλικ εδώ.

[4] Και το κείμενο “Κυβέρνια: Το κάλεσμα του μέλλοντος” σε μορφή PDF μπορεί επίσης να κατεβεί στον υπολογιστή σας με ένα απλό κλικ εδώ.

Κυκλοφορεί το νέο τεύχος του Άρδην (τ. 109 ) με αφιέρωμα στην Οκτωβριανή Επανάσταση

Κυκλοφορεί σε βιβλιοπωλεία και περίπτερα όλης της χώρας 

τεύχος 109, Ιούλιος – Σεπτέμβριος 2017

Περιεχόμενα 

Κίνημα Άρδην, Ένας πρώτος απολογισμός
Το οργανωτικό ζήτημα
Για την «οργάνωση της οργάνωσης»
Άρδην Πειραιά, Η κηλίδα που δε βγαίνει με τίποτα
Γιώργος Ρακκάς, Σημειώσεις πάνω στην ισπανική κρίση
Γιώργος Καραμπελιάς, Οι γερμανικές εκλογές, η Ευρώπη, η Ελλάδα
Γιώργος Ρακκάς, Η «αιώνια λιακάδα» του γερμανικού κατεστημένου σκοτεινιάζει
Αλβάρο Λινέρα, Η παγκοσμιοποίηση απεβίωσε

Αφιέρωμα: 1917-2017, 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση

Της Σύνταξης, 100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση 
Κώστας Παπαϊωάννου, Η Ολοκληρωτική εξουσία
Αλ. Σκιρντά, Από τον Μίχελς στον Λένιν
Ιντελιγκέντσια και εργάτες μετά τον Οκτώβρη
Ζακ Σαπίρ, εργάτες και εργασιακές σχέσεις στην ΕΣΣΔ
Γιώργος Καραμπελιάς, Η απόπειρα μιας αντιγραφειοκρατικής επανάστασης
Γιώργος Καραμπελιάς, Μια ριζωμένη προκατάληψη κατά των Ελλήνων
Γιάννης Ξένος, Οι Γερμανοί μαρξιστές και το Ανατολικό Ζήτημα
Γ. Καραμπελιάς, Άγγελος ή διάβολος, Ο Οκτώβρης, ο Στάλιν και η Ελλάδα

Διεθνή, Πολιτισμός, Ιδέες
Ευάγγελος Κοροβίνης, Ρατσισμός και πολυπολιτισμικότητα
Aditya Chakrabortty, Οικονομοκρατία
Μάικ Γκονζάλες, Βενεζουέλα
Δ. Ν. Γιαννάτος, Μπαλίτσα όπως παλιά
Γιάννης Τσέγκος, Συλλείτουργο στον Υμηττό
Γιώργος Ρακκάς, Μετουσιωμένος άνθρωπος
Μιχάλης Μερακλής, Γ. Καραμπελιάς, Το Δημοτικό Τραγούδι

Βιβλιοπαρουσιάσεις
Βλάσης Αγτζίδης, Μικρά Ασία
Οντέτ Βαρών – Βασάρ, Η Ενηλικίωση μιας γενιάς

Διαβάστε και διαδώστε το Άρδην, το περιοδικό του δημοκρατικού πατριωτικού εναλλακτικού χώρου.

To Άρδην μπορείτε να το βρείτε στα εξής βιβλιοπωλεία:

Αθήνα:

Χώρος πολιτισμού και πολιτικής του Άρδην, Ξενοφώντος 4, Σύνταγμα

Εναλλακτικό Βιβλιοπωλείο, Θεμιστοκλέους 37, Αθήνα, τηλ.: 210 38.02.644

Βιβλιοπωλείο Πολιτεία, Ασκληπιού 1, 210-3600235

Αθ. Χριστάκης, Ιπποκράτους 10, τηλ.: 210 36.07.876

 Βιβλιοπωλείο Ιανός, Σταδίου 24

 Βιβλιοπωλείο Πρωτοπορία, Γραβιάς 3-5

Ναυτίλος, Χαρ. Τρικούπη 28, 210 3616204

Εν Αθήναις – Σίμος Αχιλλέας, Μαυροκορδάτου 9, 2103830491

Ευριπίδης, Αν. Παπανδρέου 11, Χαλάνδρι

Βιβλιοπωλείο Άπειρος Χώρα, Σισμανογλείου 10, Βριλήσσια, 211-41-09-989

Θεσσαλονίκη:

Πολυχώρος Άρδην Θεσ/κης, Βαλαωρίτου 1 & Δωδεκανήσου, τηλ.: 2310 543751

 Κέντρο Βιβλίου, Λασσάνη 3, τηλ.: 2310 237463

 Βιβλιοπωλείο Ιανός, Αριστοτέλους 7

Πάτρα:

Στέκι Κοινοτικόν, Ηφαίστου 50

Βιβλιοπωλείο Πρωτοπορία, Γεροκωστοπούλου 31

Jean Claude Michéa – Για να τελειώνουμε με την Αριστερά/Δεξιά

Συνέντευξη του Γάλλου φιλόσοφου Jean Claude Michéa στο περιοδικό Les Inrocks  (Ιανουάριος 2017). Δημοσίευση στα ιταλικά: Nazione Indiana 

Την αναδημοσιεύουμε από την ιστοσελίδα www.respublica.gr

Μτφρ.: Γιώργος Κουτσαντώνης

Στο βιβλίο σας Notre ennemi, le capital (Ο εχθρός μας, το κεφάλαιο), προαναγγέλλετε μια «σκέψη με την Αριστερά κατά της Αριστεράς.» Ωστόσο, πολλοί αριστεροί διανοούμενοι εξακολουθούν να είναι αδιαπέραστοι, για να μην πω σε πλήρη αντίθεση με τα γραπτά σας. Πρόκειται για την τελική ρήξη ενός πιθανού διαλόγου;

Εάν ισχύει κάτι τέτοιο, σίγουρα δεν οφείλεται σε δικό μου σφάλμα! Προφανώς, δεν αρνούμαι να συζητήσω με κάποιον μόνο και μόνο γιατί «δεν συμφωνεί με τα γραπτά μου.» Αλλά θα πρέπει να πρόκειται για έναν γνήσιο διάλογο και όχι για μια αστυνομική έφοδο. Το πρόβλημα αυτό –που ο André Perrin το έχει δείξει έξοχα στο Scènes de la vie intellectuelle en France– είναι ότι η αρχαία κουλτούρα του διαλόγου είναι πλέον έτοιμη να δώσει οριστικά τη θέση της στον εκφοβισμό και στο κυνήγι μαγισσών. Στο εξής ένας συγγραφέας δεν κρίνεται γι’ αυτό που πραγματικά έχει γράψει (ακόμα και όταν πρόκειται για έναν μυθιστοριογράφο όπως ο Michel Houellebecq), αλλά βάσει των σκοτεινών προθέσεων που του αποδίδονται, είτε διαμέσου της «αηδιαστικά» εργαλειακής χρήσης των έργων του. Αυτές οι ανησυχητικές τάσεις -οι οποίες δείχνουν πολλά, για να παραμείνουμε εντός θέματος, για το συναίσθημα του πανικού που έχει καταβάλει τμήμα των πανεπιστημιακών και μιντιακών βαρόνων- δεν μπορεί παρά να οδηγήσουν στο να δικαιολογούνται «διανοητικά» χονδροειδέστατες παραποιήσεις καθώς και υπεραπλουστεύσεις. Και σας το λέω αυτό επειδή κάτι γνωρίζω σχετικά.

Γιατί οι «συντηρητικοί» διανοούμενοι είναι περισσότερο συντονισμένοι με τα έργα σας σε σχέση με αυτούς που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε της «Αριστεράς»;

Για τον ίδιο λόγο, υποθέτω, που ένας θαυμαστής του Chesterton ή του Bernanos συμμερίζεται πιο εύκολα ένα κείμενο του Proudhon, του William Morris και του Guy Debord απ’ ότι ένα δοκίμιο του Bernard Henry Lévy, του Raphael Glucksmann και του Alain Minc. Εδώ όμως στην ουσία τίθεται το παλαιάς κοπής ερώτημα που αφορά την ιστορική σχέση της «Αριστεράς» με το σοσιαλιστικό κίνημα. Η Αριστερά, πράγματι, πάντα καθοριζόταν ως «το κόμμα του κινήματος», «της προόδου» και της «πρωτοπορίας» σε όλα. Κόμμα του οποίου πρώτος εχθρός δεν μπορεί παρά να είναι, εξ ορισμού, η «αντίδραση» ή ο «παλαιός κόσμος». Ωστόσο, εάν αντιθέτως η αρχική σοσιαλιστική κριτική επανατοποθετούσε στο λογαριασμό της τις περισσότερες καταγγελίες του παλαιού καθεστώτος (Ancien Régime) ή της δύναμης της Εκκλησίας, θα οδηγούνταν, πριν από όλα, σε αυτό που ο Μαρξ αποκαλούσε «οικονομικό νόμο κίνησης της σύγχρονης κοινωνίας».

Απέχοντας κατά πολύ από το να αποδεχτούν τις αυταπάτες της Αριστεράς του δέκατου ένατου αιώνα, σχετικά με τα οφέλη της νέας βιομηχανικής κοινωνίας και του Αφηρημένου Δικαίου, οι πλέον ριζοσπάστες σοσιαλιστές στοχαστές είχαν καταλάβει, εξ αρχής, την θεμελιωδώς ασαφή και αμφίσημη φύση της ιδέας της «Προόδου». Σκεφτείτε για παράδειγμα το μέλλον που μας επιφυλάσσει αυτές τις μέρες, η Silicon Valley ή η γεωργία βιομηχανικής κλίμακας. Γι’ αυτό, κάθε σκέψη που εξακολουθεί να είναι της «Αριστεράς», και μόνο της Αριστεράς, αναπόφευκτα εκτίθεται σε μια σειρά από αυτοκτονικές τάσεις. Στην πραγματικότητα, παρά είναι εύκολη η σύγχυση της ιδέας ότι «δεν μπορεί να διακοπεί η πρόοδος», με την ιδέα ότι «δεν μπορεί να αναχαιτιστεί ο καπιταλισμός». Αυτή, κατά τη γνώμη μου, είναι η πιο σταθερή φιλοσοφική ρίζα όλων των κακοτυχιών της σύγχρονης Αριστεράς.

Ο δημοσιογράφος Alexandre Devecchio (Le Figaro) αφιερώνει ένα κεφάλαιο στο τελευταίο του βιβλίο, «Τα νέα παιδιά του αιώνα«, στη «γενιά Michéa», στην οποία τοποθετεί τους: François Xavier Bellamy, Madeleine Bazin de Jessey, Mathieu Bock-Côté ή Eugénie Bastié. Τι πιστεύετε πάνω σε αυτό; Θεωρείτε ότι έχετε επηρεάσει μια νέα γενιά διανοουμένων ή πολιτικών ακτιβιστών;

Εάν υποθέσουμε ότι η ανάλυση του Devecchio είναι ορθή, αυτό θα σήμαινε ότι ένας συγγραφέας ο οποίος πάντα αρνιόταν να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε τηλεοπτική εκπομπή, τα βιβλία του οποίου πωλούν μόνο μερικές χιλιάδες αντίγραφα -και όχι «δεκάδες χιλιάδες» όπως ισχυρίζονται προσωπικότητες αλά Jean-Loup Amselle- ο οποίος αποστάζει τις συνεντεύξεις με το σταγονόμετρο, έχει την ικανότητα και την δύναμη να επηρεάσει μια ολόκληρη «γενιά»! Ομολογώ ότι είμαι ιδιαίτερα σκεπτικιστής πάνω σε αυτό. Αλλά αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, θα ήταν μάλλον παρήγορο. Γιατί θα έδειχνε τουλάχιστον ένα πράγμα, ότι δηλαδή είναι ακόμη δυνατό να περάσει κανείς από το πλέγμα του σουρωτηριού.

Κατά τη γνώμη σας, οι λαϊκές τάξεις έχουν καταλάβει ότι τα δύο μεγάλα κόμματα του φιλελεύθερου μπλοκ καταστρέφουν σταδιακά τα κοινωνικά κεκτημένα, αλλά ταυτόχρονα καταφεύγουν στην αποχή ή σε μια ψήφο διαμαρτυρίας (εθνικισμός + κοινωνικά μέτρα). Πώς μπορεί να αξιοποιηθεί αυτή η πραγματικότητα για μια αριστερή εναλλακτική λύση;

Οι λαϊκές τάξεις είναι αυτές που, εξ ορισμού, σηκώνουν το βάρος όλων των στρεβλώσεων του καπιταλιστικού συστήματος. Ωστόσο, αυτό το σύστημα, σε αντίθεση με τις κοινωνίες του παρελθόντος, χαρακτηρίζεται κυρίως από το γεγονός -όπως έγραψε ο Μαρξ- ότι οι σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων εκφράζονται ουσιαστικά υπό τη μορφή μιας σχέσης μεταξύ πραγμάτων (ο «φετιχισμός του εμπορεύματος» ήταν μόνο η πιο ορατή καθημερινή εκδήλωση αυτής της «αποκάλυψης»). Με άλλα λόγια, η κυριαρχία του Κεφαλαίου είναι κατά κύριο λόγο αυτή μιας ανώνυμης και απρόσωπης λογικής που επιβάλλεται σε όλους, ακόμα και στις ίδιες τις ελίτ –ανεξάρτητα, εκτός των άλλων, από την πραγματική απληστία και την απεριόριστη ματαιοδοξία αυτών των ελίτ. Έχοντας λοιπόν η Αριστερά απαρνηθεί πλήρως, στα τέλη της δεκαετίας του εβδομήντα, αυτή τη σοσιαλιστική ερμηνεία –πράγμα που έδειξε για μια ακόμη φορά σε μεγάλο βαθμό και η πιο κοντινή στο σήμερα κρίση του 2008 – δεν θα μπορούσε να αφήσει στα λαϊκά στρώματα παρά μόνον μια πολιτική διέξοδο: να εξατομικεύσουν δηλαδή στο έπακρο την συστημική προέλευση των καθημερινών τους δεινών και την αυξανόμενη εξαθλίωση τους, αποδίδοντάς την στην απλή ύπαρξη μεταναστών, εβραίων ή της φορολογίας. Σε αυτή την παραίτηση από κάθε ριζοσπαστική κριτική της εξαθλιωτικής και οικολογικώς καταστροφικής δυναμικής του καπιταλισμού, βρίσκεται η συνεχής εξέλιξη της αντισυστημικής ψήφου. Ο καπιταλισμός στην πραγματικότητα άκμασε, λόγω αυτού που ο Renaud Garcia έχει τόσο ορθά ορίσει ως «έρημο της κριτικής.» Και ασφαλώς δεν θα έρθει η οποιαδήποτε αλλαγή από τα ηθικολογικά κηρύγματα της πνευματικής ελίτ και των μέσων μαζικής ενημέρωσης.

Υποστηρίζετε ότι ακόμη και μια ανανέωση της αρχικής ριζοσπαστικότητας της Αριστεράς δεν θα αρκούσε ώστε αυτή να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των λαϊκών τάξεων. Ωστόσο, η θέση «ούτε Αριστερά ούτε Δεξιά» καταλαμβάνεται από την Marine Le Pen και τον Emmanuel Macron. Μιλάμε για αδιέξοδο;

Το 1874, οι εξόριστοι της Κομμούνας που βρήκαν καταφύγιο στο Λονδίνο υπενθύμιζαν σε όλους τους τόνους και σε όσους «μπορούσαν να μπουν στον πειρασμό να ξεχάσουν» ότι οι Δεξιοί Βερσαλλιέζοι και οι Αριστεροί Βερσαλλιέζοι πρέπει να είναι ίσοι και όμοιοι μπροστά στο μίσος του λαού. Αυτή ήταν στην πραγματικότητα, μέχρι την υπόθεση Dreyfus, η κυρίαρχη θέση του σοσιαλιστικού κινήματος (το 1893, ο Jules Guesde και ο Paul Lafargue έκαναν έκκληση στους εργάτες: «κυνηγήστε τους κλέφτες και από τα δεξιά και από τα αριστερά»). Ριζοσπαστική θέση η οποία εκφράζεται με τον ίδιο τρόπο σήμερα, στο διάσημο σύνθημα των Podemos: «εμείς δεν είμαστε ούτε Αριστεροί ούτε Δεξιοί, είμαστε οι από τα κάτω ενάντια στους από τα πάνω». Ο λόγος που η Le pen κατάφερε τόσο εύκολα να μετατρέψει αυτό το παλιό σοσιαλιστικό μότο προς όφελός της -ενώ ταυτόχρονα εξασφάλισε και την αποφυγή των πιο ριζοσπαστικών συνεπειών- είναι ακριβώς επειδή η Αριστερά, μόλις μετασχηματίστηκε από την οικονομία της αγοράς, παραχώρησε απλόχερα το μονοπώλιο της καταγγελίας των ανθρωπολογικά και κοινωνικά καταστρεπτικών οικονομικών και πολιτιστικών επιδράσεων της δυναμικής της κεφαλαίου. Και αυτό χωρίς το Εθνικό Μέτωπο να χρειαστεί να παραιτηθεί και τόσο από τον μύθο της «μεγέθυνσης». Ενώ παράλληλα η Αριστερά καταγγέλλει, με τρόπο άβολο και αντιφατικό φυσικά, γιατί, η «εθνική ενότητα» με την «ταξική πάλη» δεν μπορούν να γιορτάζουν ταυτόχρονα. Όσον αφορά το ούτε Δεξιά, ούτε Αριστερά του Macron θα ήταν σκόπιμο να εισάγουμε την διαφορά μεταξύ του ούτε Δεξιά, ούτε Αριστερά, αλλά από τα πάνω, και του ούτε Δεξιά, ούτε Αριστερά, αλλά από τα κάτω. Έτσι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα. Στην πραγματικότητα -και έχετε απόλυτο δίκιο σε αυτό το σημείο- αυτό είναι το σημερινό αδιέξοδο!

Γιατί για εσάς αποτελεί πολιτική προτεραιότητα, για την καταπολέμηση του καπιταλισμού, να ξεπεραστεί το χάσμα μεταξύ Δεξιάς/Αριστεράς;

Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι. Από τη μια πλευρά ο διαχωρισμός Αριστερά/Δεξιά, όπως τον βλέπουμε σήμερα, μας οδηγεί πάντα να αντιτάξουμε έναν «Αριστερό λαό» απέναντι σε έναν «Δεξιό λαό» (εδώ, βρίσκεται το νόημα της πρόσφατης εισαγωγής των εκλογικών «Primary Results» από το σύστημα των ΗΠΑ). Στην πραγματικότητα, η μόνη πολιτικά γόνιμη διαχωριστική γραμμή είναι εκείνη που αντιθέτως θα καλούσε για ένωση των λαϊκών τάξεων εναντίον αυτής της φιλελεύθερης ολιγαρχίας η οποία δεν φαίνεται ότι έχει καμία διάθεση να σταματήσει το έργο της διάλυσης του συγκεκριμένου τρόπου ζωής στα «παγωμένα νερά του εγωιστικού λογισμού». Επιπλέον, το νόημα αυτής της διαίρεσης έχει σχεδόν αλλάξει πλήρως. Σήμερα δεν βρίσκονται πλέον σε αντίθεση, όπως τον 19ο αιώνα, από την μια οι υποστηρικτές της θείας τάξης με την αγιαστική της εκ γενετής ανισότητας και από την άλλη οι κληρονόμοι του Διαφωτισμού. Αντ’ αυτού η τωρινή διαίρεση οδηγεί σε δύο επισήμως αντιφατικά πεδία. Από τη μία πλευρά βρίσκονται εκείνοι που, με την παράδοση του Adam Smith και του Turgot, βλέπουν το πρώτο θεμέλιο της ατομικής ελευθερίας στη συνεχή επέκταση της αγοράς. Και από την άλλη πλευρά, όποιος πιστεύει ότι είναι μάλλον η αόριστη επέκταση των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» το κύριο ζήτημα.

Όμως από τη στιγμή που ο οικονομικός φιλελευθερισμός της σύγχρονης «Δεξιάς» πρέπει να ορίζεται σύμφωνα με τον τρόπο του Hayek, δηλαδή ως το απόλυτο δικαίωμα «να παράγεις, να πουλάς και να αγοράζεις ό,τι μπορεί να παραχθεί ή να πωληθεί» (ανεξάρτητα από το εάν πρόκειται για ρολόι που συνδέεται στο ίντερνετ, μια δόση κοκαΐνης ή την μήτρα μιας παρένθετης μητέρας), είναι σαφές ότι κάποιος δεν πρόκειται ποτέ να σταθεί και να αναπτυχθεί δίχως, αργά ή γρήγορα, να ακουμπήσει στον πολιτιστικό φιλελευθερισμό της «Αριστεράς» (αποκρύπτοντας, σε αυτή την περίπτωση για καθαρά εκλογική χρήση, μια ορισμένη Δεξιά «συντηρητική» ρητορική). Με άλλα λόγια, ο Hayek θέτει υπό αμφισβήτηση τον Foucault και ο Foucault τον Hayek. Αρκεί να πούμε ότι θα έχουμε όλο και περισσότερο να κάνουμε -αν δεν αλλάξει κάτι- με αυτούς που ο Guy Debord ονόμαζε «ψεύτικους θεαματικούς αγώνες μεταξύ των αντίπαλων μορφών διαχωρισμένης εξουσίας». Αγώνες, των οποίων ο μόνος αληθινός νικητής -το Podemos αυτό το έχει καταλάβει πολύ καλά – μπορεί να είναι μόνο το Κεφάλαιο και η «αέναη κίνηση, του πάντα ανανεωμένου κέρδους» (Μαρξ).

Γιατί κοροϊδεύετε τους διανοούμενους αλά François Cusset, υποστηρικτές της υπόθεσης ότι ολόκληρη η κοινωνία κατευθύνεται προς τα δεξιά; Η υπόθεση αυτή σας φαίνεται αβάσιμη;

Η χρήση αυτής της μιντιατικής άποψης πάσχει από δύο βασικά ελαττώματα που της στερούν οποιοδήποτε νόημα. Πρώτον, μας καλεί να θεωρήσουμε την «Κοινωνία» ως ένα ομοιογενές μπλοκ. Αυτό οδηγεί στην απόκρυψη του διαζυγίου, που βρίσκεται σε εξέλιξη, ανάμεσα στoν εκσυγχρονιστικό λόγο των ελίτ του συστήματος -των οποίων το βλέμμα δείχνει στραμμένο ολοένα και περισσότερο προς την Silicon Valley- και την σταδιακά αυξανόμενη απόρριψη αυτού του συστήματος από τις λαϊκές τάξεις. Από την άλλη πλευρά, τείνει επίσης να ομογενοποιήσει την έννοια της «Δεξιάς». Στην πραγματικότητα, αυτή είναι, εξ ορισμού, πλουραλιστική. Η δεξιά μπορεί εξίσου εύκολα να οδηγήσει τόσο στη νομιμοποίηση της πλήρους ουμπεροποίησης (ubérisation) της ζωής, κατά την επιθυμία των φιλελεύθερων, όσο στη χρήση του ολοκληρωτικού κράτους, όπως στην περίπτωση του φασισμού. Αλλά ίσως, τελικά, η υπόθεση του «δεξιού προσανατολισμού», να αποσκοπεί στην εκ νέου ανακάλυψη των επονομαζόμενων «παραδοσιακών» αξιών -όπως η αίσθηση του ανήκειν, η ανάγκη για την κουλτούρα και την αίσθηση πληρότητας του παρελθόντος, που πάντα λειτουργούν ως φρένο, για τις λαϊκές τάξεις, κατά της ατομοποίησης του κόσμου, της οποίας ο καπιταλισμός είναι ο δομικός πρωταγωνιστής. Σε αυτή την περίπτωση αυτός δεν θα ήταν παρά ένας από τους πολλούς τρόπους με τους οποίους οι φιλελεύθερες ελίτ συνηθίζουν να στιγματίζουν αυτές τις «υποδεέστερες» τάξεις για «αναδίπλωση στον εαυτό τους» και τάση προς «παραδοσιοκρατία». Ωστόσο, ο G. Debord είχε ανταποκριθεί, εκ των προτέρων, σε αυτό το είδος κριτικής. «Όταν το να είσαι απολύτως μοντέρνος επιβληθεί με ειδικό νόμο και διακηρυχθεί από τον τύραννο, αυτό που θα φοβάται κάθε έντιμος σκλάβος, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, είναι ότι μπορεί να κατηγορηθεί για παραδοσιοκρατία».

Πιστεύετε ότι η αριστερά έχει χάσει την ψυχή της εγκαταλείποντας τον ταξικό αγώνα υπέρ της υπεράσπισης των μειονοτήτων. Οι εν λόγω αγώνες σας μοιάζουν ανταγωνιστικοί; Πιστεύετε πραγματικά ότι κάποιοι αγώνες έχουν προτεραιότητα σε σχέση με άλλους;

Δεν πρόκειται για προτεραιότητες. Το πραγματικό ερώτημα είναι, πάνω απ’ όλα, η οικοδόμηση μιας διαλεκτικής σχέσης μεταξύ του αγώνα κατά του κεφαλαίου και της «προστασίας των μειονοτήτων». Όμως, καθώς η σύγχρονη Αριστερά έχει καταστεί ανίκανη να προτείνει και να αρθρώσει έναν τέτοιο λόγο, μπορεί απλώς να συνοδεύσει την ιστορική διαδικασία που οδηγεί, σύμφωνα με τη φόρμουλα του Wolfgang Streeck, στον «τερματισμό της δημοκρατικής διάστασης του καπιταλισμού με τη διαγραφή οποιασδήποτε οικονομικής διάστασης της δημοκρατίας». Γι’ αυτό στο βιβλίο μου δίνω τόσο μεγάλη σημασία στα πολιτικά μαθήματα, της υπέροχης ταινίας του Matthew Warchus με τίτλο Pride. Σε αυτή φαίνεται, στην πραγματικότητα πολύ ξεκάθαρα, ότι η καταπολέμηση της ομοφοβίας, για να αναφέρουμε ένα μόνο παράδειγμα, ποτέ δεν είναι τόσο αποτελεσματική όσο όταν καταφέρει να βρει τη θέση της στο πλαίσιο των λαϊκών αγώνων ενάντια στην καπιταλιστική κυριαρχία. Το αντίθετο, εν συντομία, της καθαρά φιλελεύθερης προσέγγισης της Christiane Taubira και των καλλιτεχνών της «cyoyens».

Όταν παραιτήθηκε από την υποψηφιότητα για τις προεδρικές εκλογές, ο Francois Hollande δήλωσε ότι «ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ο προστατευτισμός», εξισώνοντάς τον έτσι με τον εθνικισμό. Πιστεύετε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι εξακολουθούν να είναι ευαίσθητοι σε μια τέτοια προειδοποίηση;

Το καπιταλιστικό σύστημα βασίζεται, αξιωματικά, στην αύξηση της παραγωγής των αγαθών, τα οποία προορίζονται κυρίως προς πώληση σε μια αγορά, όπου θεωρητικά ο ανταγωνισμός πρέπει να είναι «ελεύθερος και ανόθευτος.» Στο φιλελεύθερο όραμα, όλα τα «προστατευτικά» μέτρα μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την εκτεταμένη αναπαραγωγή του κεφαλαίου. Δεδομένου ότι έχει γίνει πιο δύσκολο σήμερα -λόγω του διάσημου «δεξιού προσανατολισμού της κοινωνίας»- να παρουσιαστεί αυτός ο ελεύθερος καπιταλιστικός ανταγωνισμός ως μια «αριστερή αξία» (ωστόσο, αυτό ακριβώς πρότεινε το 1985 ο Francois Hollande με το La gauche Bouge), σήμερα φαίνεται πολύ πιο προσοδοφόρο για μια φιλελεύθερη Αριστερά, να υποστηρίξει ότι οποιαδήποτε κριτική του παγκοσμιοποιημένου ελεύθερου εμπορίου, στην πραγματικότητα, εκπορεύεται από ένα «εθνικιστικό» ή «εκφασιστικό» πνεύμα. Εδώ βρίσκουμε, με άλλα λόγια, το παλιό σόφισμα που έγινε δημοφιλές χάρη στον Bernard Henry Lévy στο Idéologie française: Όταν η ακροδεξιά καταγγέλλει τον καπιταλισμό, αυτή είναι η απόδειξη ότι οποιαδήποτε κριτική του καπιταλισμού προέρχεται από την ακροδεξιά.

Αν και αρχικά συμμετείχαν κυρίως τα μεσαία στρώματα των μεγάλων πόλεων, το κίνημα Nuit Debout δεν θα μπορούσε να είναι ένα σημείο σύγκλισης με τις λαϊκές τάξεις;

Το πρόβλημα είναι ότι αυτό κίνημα, πράγματι πολύ ελπιδοφόρο στην αρχή, καταπνίγηκε σχεδόν αμέσως από τις πλέον αλλόκοτες καρικατούρες της «ριζοσπαστικής» Αριστεράς του Παρισιού (θυμηθείτε τις περίφημες «μη-μικτές συναντήσεις»!). Και, ξαφνικά παρουσιάστηκε με την μεγαλύτερη δυνατή εύνοια από τα περισσότερα μεγάλα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Πράγμα που ασφαλώς αποδείχθηκε ότι δεν είναι ο καλύτερος τρόπος ώστε να διευρυνθεί γρήγορα η κοινωνική βάση του κινήματος και επομένως να ανταποκριθεί στην ενθουσιώδη ηχώ της Γαλλίας των προαστίων!

Βλέπετε θετικά τον απολογισμό του Podemos καθώς το θεωρείτε «το μοναδικό ριζοσπαστικό ευρωπαϊκό κίνημα» που έχει κατανοήσει την επιτακτική ανάγκη να ξεπεραστούν οι παραδοσιακές διαιρέσεις. Γιατί δεν αναπτύχθηκε αυτό το μοντέλο σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες; Η αποτυχία του ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα οφείλεται στην αγκίστρωσή του προς τα αριστερά;

Η επιτυχία του Podemos οφείλεται κυρίως σε τρεις παράγοντες: την έκταση της ισπανικής οικονομικής κρίσης, την ύπαρξη μιας ομάδας διανοουμένων, του Pablo Iglesias ή του Juan Carlos Monedero, που τράφηκαν με τις αναγνώσεις του Gramsci και τις γνώσεις των επαναστατικών αγώνων της Λατινικής Αμερικής και την αντίστοιχη ικανότητα αυτών των διανοουμένων να συντονιστούν με τις λαϊκές τάξεις. Προφανώς, άλλες ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν ακόμη φθάσει εκεί. Όσο για τον ΣΥΡΙΖΑ, αρχικά ξεκίνησε με παραπλήσιες πολιτικές βάσεις, η αποτυχία του μπορεί να εξηγηθεί με τον θρίαμβο της γραμμής Τσίπρα γραμμή απέναντι στη γραμμή Βαρουφάκη. Με άλλα λόγια, η αποτυχία του σηματοδοτήθηκε από την ψευδαίσθηση ότι η ολιγαρχία των Βρυξελλών θα μπορούσε να εξυπηρετήσει άλλα συμφέροντα, πέρα από εκείνα των διεθνών χρηματοπιστωτικών αγορών. Πραγματικά αυτό πάει να πει ότι στο ΣΥΡΙΖΑ γνώριζαν ελάχιστα την Angela Merkel.

Πολλοί γράφουν ότι το φιλελεύθερο σύστημα «μπάζει από παντού» και ότι η εξαφάνισή του είναι «αναπόφευκτη». Βρισκόμαστε σε μια προ-επαναστατική κατάσταση; Ποια πολιτική εναλλακτική λύση θα μπορούσε να το αντικαταστήσει;

Η μετα-δημοκρατική πορεία του καπιταλισμού έχει ήδη αρχίσει να έρχεται αντιμέτωπη με τρεις σημαντικούς περιορισμούς. Έναν ηθικό γιατί καταστρέφει σταδιακά την ανθρωπολογική βάση όλης της ζωής. Έναν οικολογικό, δεδομένου ότι η επ’αόριστον μεγέθυνση είναι προφανώς αδύνατη σε ένα πεπερασμένο υλικό κόσμο. Και έναν συστημικό, γιατί με την είσοδό του στη σφαίρα του «πλασματικού κεφαλαίου» – όπως έδειξαν οι Lohoff και Trenkle στο έργο του με γαλλικό τίτλο «La grande dévalorisation»- ο καπιταλισμός οδηγείται στην τελική του φάση. Το σύγχρονο βασίλειο του πλασματικού κεφαλαίου και η διευρυμένη αναπαραγωγή του κεφαλαίου -λόγω της ατελείωτης τεχνολογικής καινοτομίας- βασίζεται όλο και λιγότερο στην εργασία των ανθρώπων, αλλά περισσότερο σε μια πυραμίδα χρεών που δεν θα μπορέσουν να αποπληρωθούν ποτέ. Όμως τίποτε δεν μας εγγυάται ότι -σε αυτό το πεδίο με τα ερείπια που η Αριστερά έχει αφήσει πίσω της- ότι η περίοδος των καταστροφών θα έχει ένα αίσιο τέλος. Θα μπορούσε εξίσου εύκολα να οδηγήσει στην εμφάνιση ενός μετα-καπιταλιστικού κόσμου που θα θυμίζει, με πρωτοφανή τρόπο, κάτι από την ταινία «Μπραζίλ» του Τέρρυ Γκίλλιαμ με στοιχεία Mad Max. Αυτή άλλωστε ήταν  και η ζοφερή προειδοποίηση που έκανε η Ρόζα Λούξεμπουργκ, πριν από σχεδόν έναν αιώνα.

Ο Βαρουφάκης, ο Γαβράς και η παρακμή- ελληνική και ευρωπαϊκή

Του Γιώργου Καραμπελιά 

Ο Κώστας Γαβράς, σε παρουσίαση του νέου ογκώδους πονήματος του Γιάνη Βαρουφάκη, δήλωσε πως θα γυρίσει σε κινηματογραφικό έργο τον αγώνα του Γιάνη «ενάντια στο παγκόσμιο σύστημα», συνεπικουρούμενος και από τον Βασίλη Βασιλικό, ο οποίος επίσης συμμετείχε στη συγκεκριμένη εκδήλωση.

Ο Βασίλης Βασιλικός έγινε γνωστός στην Ελλάδα και στο εξωτερικό για το βιβλίο του, «Ζ», που κυκλοφόρησε το 1966 και περιέγραφε τα γεγονότα της δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη και την αποκάλυψη των ηθικών και φυσικών αυτουργών της, εξαιτίας και της επιμονής ενός νέου τότε ανακριτή, του Χρήστου Σαρτζετάκη. Αμέσως μετά, το 1969, στη διάρκεια της δικτατορίας, ο Κώστας Γαβράς μετέβαλε σε κινηματογραφικό έργο, με τεράστια κινηματογραφική επιτυχία, λόγω της δικτατορίας στην Ελλάδα, το βιβλίο του Βασιλικού. Ο Βασιλικός, ο Γαβράς και ο Σαρτζετάκης, εκείνη την εποχή, είχαν πραγματοποιήσει ένα σημαντικό έργο. Στη συνέχεια –όπως πάντα συμβαίνει στον κόσμο που ζούμε–, έδρεψαν από αυτήν τους τη στάση ως καρπούς, αναγνώριση και χρήμα. Ο ένας ανακηρύχθηκε και πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας και δεν ήταν καθόλου χειρότερος, παρά τα αντιθέτως λεγόμενα, από αυτούς που ακολούθησαν.

Οι άλλοι δύο, σε πολύ προχωρημένη ηλικία πλέον –έχουν περάσει πάνω από πενήντα χρόνια από την υπόθεση Λαμπράκη και το βιβλίο του Βασιλικού–, επανέρχονται με ένα νέο «αφήγημα». Τότε, περιέγραψαν τον αγώνα του Λαμπράκη, τον τραγικό του θάνατο και τις προσπάθειες να αποκαλυφθούν οι συνθήκες της δολοφονίας του, σε μια χώρα που αγωνιζόταν να κατακτήσει στοιχειώδεις πολιτικές και κοινωνικές ελευθερίες, και σύντομα θα έπεφτε κάτω από τη μπότα της δικτατορίας. Σήμερα, πενήντα χρόνια μετά, έρχονται να περιγράψουν έναν άλλο «ηρωικό αγώνα», τον «αγώνα» ενός διεθνούς καμποτίνου να καταστρέψει τη χώρα του, πράγμα το οποίο κατόρθωσε να επιτύχει μέσα σε έξι μήνες!

Εξ ου, ίσως, και το αξιοσημείωτο του θέματος και της προσωπικότητας. Ποιος άλλος θα κατόρθωνε να αναδειχθεί, μέσα σε δύο ή τρία χρόνια, σε εθνική και διεθνή προσωπικότητα, έστω και αμφιλεγόμενη; Ποιος άλλος θα κατόρθωνε να φεσώσει εκατό δισεκατομμύρια ευρώ μια χειμαζόμενη χώρα; Ίσως, γι’ αυτόν τον λόγο, και ο Costas Gavras – παρ’ ολίγον πρόεδρος της Δημοκρατίας με τις ευλογίες του Τσίπρα, εάν δεν βαριόταν να ζει στην επαρχιακή Αθήνα– αποφάσισε πως αξίζει τον κόπο για μια ακόμα παγκόσμια επιτυχία!

Ο Γαβράς, πριν μερικά χρόνια, το 2005, γύρισε ένα όντως ωραίο έργο, Το τσεκούρι, όπου περιγράφει πώς ένας γιάπης, που κινδυνεύει η σταδιοδρομία του, εξοντώνει με ένα τσεκούρι όλους τους δυνητικούς ανταγωνιστές του! Πόσω μάλλον ο Γιάνης που εξόντωσε 10 εκατομμύρια Έλληνες, ενώ επιπλέον τον ζητωκραύγαζαν και τον είχαν εκλέξει και πρώτο βουλευτή.

Η πρώτη μου και μοναδική γνωριμία με τον περιβόητο Γιάνη έγινε στην Ξενοφώντος 4, στην Αθήνα, στον χώρο Πολιτικής και Πολιτισμού Ρήγας Βελεστινλής, όπου ήταν ομιλητής σε εκδήλωση που είχε πραγματοποιηθεί το 2013. Σε αυτή, ανάμεσα σε άλλα αξιοσημείωτα τα οποία δήλωσε –κορδακιζόμενος και ναρκισσευόμενος όπως πάντα–, υποστήριξε πως, εάν «ήταν για μία εβδομάδα υπεύθυνος της Κομισιόν για την ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική, θα “έλυνε” το οικονομικό πρόβλημα της Ευρώπης» – διότι προφανώς, η Ελλάδα ήταν πολύ μικρή για τα μεγέθη του. Μέχρι τότε, ένιωθα μία αυθόρμητη απώθηση γι’ αυτόν τον άνθρωπο, εξαιτίας της συμπεριφοράς του και του έντονου ναρκισσισμού του. Ωστόσο, επειδή είχα ακούσει τόσα και τόσα από τις χιλιάδες των θαυμαστών του, είχα αποφασίσει να παρακολουθήσω με προσοχή τα λεγόμενά του. Άρκεσε λοιπόν αυτή η απόφανσή του για να τον κατατάξω οριστικά στους αθεράπευτους ντενεκέδες που περιφέρονταν ανά τις πλατείες και τα κανάλια, κάνοντας κουρκούτι τα μυαλά των παραζαλισμένων από την απρόκλητη καταιγίδα των μνημονίων Ελλήνων. Την καταιγίδα που είχε πυροδοτήσει ο Γιωργάκης Παπανδρέου – έχοντας βεβαίως ως σύμβουλό του και τον Βαρουφάκη!

 

Βασίλης Βασιλικός και Γ. Βαρουφάκης, από την πρόσφατη παρουσίαση του νέου βιβλίου του Γ. Βαρουφάκη

Τώρα πλέον, σε έναν νέο ρόλο, μεταβλήθηκε σε επαναστάτη: ικανός σε μία εβδομάδα να… απαντήσει στο ζήτημα της ανάδυσης της Κίνας ως νέου παγκόσμιου οικονομικού πόλου, ανάδυση η οποία και προκαλεί την κρίση της Δύσης! Ο Γιάνης θα το έλυνε και αυτό σε μία εβδομάδα!

Προφανώς, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι ο ίδιος, ούτε τα άθλια κανάλια τα οποία τον επεδείκνυαν καθημερινά, μαζί με άλλους ήρωες αντίστοιχου διαμετρήματος –Κατρούγκαλους και κομπανία–, ούτε βέβαια ο αγράμματος νεαρός που γοητεύτηκε  από την ευφράδειά του και τον ανακήρυξε Τσάρο της Οικονομίας. Δυστυχώς, το ζήτημα αφορά την παρακμή των Ελλήνων που ήταν ενθουσιασμένοι με τον Βαρουφάκη και τις τεράστιες ικανότητές του!

Μετά από τόσα παθήματα, με τις καταστροφές που έχει επισωρεύσει ένας άνθρωπος σαν τον Βαρουφάκη, θα έπρεπε να κρύβεται και να αποφεύγει να κυκλοφορεί στην Ελλάδα, όπου εξάλλου θα έπρεπε τον περιμένει το ειδικό δικαστήριο και η φυλακή. Και όμως, εμφανίζεται και ως πολιτική προσωπικότητα, η οποία πιθανώς θέλει να διεκδικήσει και την ψήφο των πολιτών, επιθυμώντας να εξοντώσει και τον «ευεργέτη» του, πρωθυπουργό, που τον ανέδειξε – εμφανιζόμενος πια ως ο ανένδοτος απέναντι στον «προσκυνημένο» Τσίπρα.

Το δε κερασάκι στην τούρτα είναι η μεταβολή, από τον Γαβρά –με την συνεπικουρία του Βασιλικού– «του ταγκό ενός γελοίου» σε κινηματογραφικό έργο… μετά το «Ζ»!

Καθώς τα τελευταία χρόνια επαναλαμβάνω μονόχορδα και κατ’ εξακολούθηση πως οι Έλληνες βρίσκονται σε παρακμή, και σε αυτήν πρωτοπορούν όλες οι ελίτ της χώρας –εκτός από τις ελάχιστες περιπτώσεις όσων έχουν αποσυρθεί από τον δημόσιο βίο–, πολλοί φίλοι θεωρούν πως πρόκειται για υπερβολή και εμμονή του γράφοντος. Δυστυχώς, όμως, η πένα μου κοκκινίζει ήδη γι’ αυτά που είναι υποχρεωμένη να γράψει, πόσο μάλλον εάν τολμούσε να γράψει όλα όσα θα έπρεπε. Και μόνη μας παρηγοριά είναι πως μια ανάλογη αθλιότητα χαρακτηρίζει όλες τις ελίτ της Δύσης:  έχουν σαν πρόεδρο τον Τραμπ και θαυμάζουν, μαζί με τον Κώστα Γαβρά και τον Αντόνιο Νέγκρι, τον Γιάνη Βαρουφάκη.

Το δυστύχημα, πάντως, είναι πως όσα είπε ο Σόιμπλε για τον Βαρουφάκη, ότι «δεν μπορεί να τον πάρει στα σοβαρά», αντανακλούν πάνω στη σύγχρονη Ελλάδα που έγινε για άλλη μια φορά καταγέλαστη. Στην Ισπανία, εξάλλου, η El Pais εισήγαγε τη λέξη kolotumba για να χαρακτηρίσει τη στάση του προέδρου της Καταλονίας μετά το πρόσφατο δημοψήφισμα, λέγοντας πως εμπνέεται από το παράδειγμα του Τσίπρα.

Αν κάποτε ο Τσόρτσιλ έλεγε πως «οι ήρωες πολεμούν ως Έλληνες», σήμερα οι Ευρωπαίοι θα μπορούσαν να εισαγάγουν μια νέα λέξη στο λεξιλόγιό τους, το varoufakis ως συνώνυμο του γελοίου – κάτι που, ευτυχώς για μας και δυστυχώς γι’ αυτούς, αφορά και τους ίδιους!

Πηγή: http://ardin-rixi.gr/archives/205689

Στατιστικά

  • 37,446 επισκέψεις

"Παραμένω αναρχικός για να μπορώ να δοξολογώ την Παράδοση. Χωρίς την Παράδοση δεν μπορείς να κάνεις ούτε βήμα. Δεν την αντιμετωπίζω, όμως σαν αγία των αγίων. Πολλά πράγματα της παράδοσής μας έχουν πεθάνει για πάντα. Άλλα πάλι επιζήσανε με διαφορετική μορφή. Οι νέοι μας για παράδειγμα, δεν καταλαβαίνουν ότι το τσίπουρο είναι καλύτερο απο το ουίσκι. Κατά τον ίδιο τρόπο, οι γέροι φαντάζονται ότι προπολεμικώς ζούσαμε καλύτερα. Εξετάζω την Παράδοση σημαίνει προσπαθώ να κατανοήσω το Σήμερα" - Ηλίας Πετρόπουλος.

Όλες οι επαναστάσεις καταλήγουν στην κατάκτηση της ανεγκέφαλης Κυρίας. Της Εξουσίας. Αυτή η κατάκτηση, ως γνωστόν, δημιουργεί Δίκαιον, μακράν των ονειρικών στόχων μιας επανάστασης. Οι άνθρωποι που προκύπτουν από μία επανάσταση, περιέχουν τα ίδια συστατικά με τους αποχωρήσαντες ή τους ηττηθέντες (...). Χρειάζεται ισχυρή παιδεία για ν' ανθέξει κανείς στην έννοια της Εξουσίας και της επιτυχίας. - Mάνος Χατζιδάκις

Δεκέμβριος 2017
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Νοέ.    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
Πατήστε την εικόνα για περισσότερα...

ΑΙ ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΟ ΜΟΥ…

ΜΙΚΕΛΗΣ ΑΒΛΙΧΟΣ

Μπακουνικός και Κεφαλλονίτης

O ΔΡΑΚΟΣ…

ΑΙΜΙΛΙΑΝΟ…

Τhe Monty Pythons

Τhe Monty Pythons

ΜΑΡΙΝΟΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

ΜΑΡΙΝΟΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

Τζιμάκο, τρέλλανε τους «μεταμοντέρνους»…

Τζιμάκος και μετα-νεωτερικότητα

ΓΚΥ ΝΤΕΜΠΟΡ…

"...το θέαμα είναι το κεφάλαιο σε τέτοιο βαθμό συσσώρευσης που μεταβάλλεται σε εικόνα."

ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ: ΟΤΑΝ Ο ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΗΝ ΑΕΚ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ.

Eλευθερία ανάπηρη πάλι σου τάζουν…

Για το όνειρο των συνοικιών μας…!