//
archives

ΙΣΤΟΡΙΑ

This category contains 143 posts

Πάντα οι μπάλες θα χάνονται πιτσιρίκο

«Τι είναι το αγόρι τώρα που έχασε την μπάλα του. Τι πρέπει να κάνει; Την είδα να κυλά, γκελάροντας χαρωπά, κάτω στο δρόμο, κι έπειτα, χαρωπά ν’ αναπηδά. Να’ τη, μες στο νερό τώρα. Μάταιο να πεις υπάρχουν κι άλλες μπάλες. Μια θλίψη απόλυτη, φοβούμενη, ακινητοποιεί το αγόρι. Έτσι όπως στέκεται άκαμπτο, τρεμάμενο, κοιτώντας κάτω. Όλα τα χρόνια της νεότητάς του μες το λιμάνι, όπου έπεσε η μπάλα του. Μια δεκάρα, μι’ άλλη μπάλα, δεν έχουν σημασία τώρα. Αισθάνεται πρώτη φορά ευθύνη. Μέσα σε ένα κόσμο ιδιοκτησιών, άνθρωποι θα παίρνουν μπάλες. Πάντα οι μπάλες θα χάνονται πιτσιρίκο»

Τα λόγια που μόλις διαβάσατε ανήκουν στον Αμερικάνο ποιητή Τζον Μπέρρυμαν και είναι λόγια απ’ το ποίημα του «Το ποίημα της μπάλας». Γραμμένο τη δεκαετία του ’50, μιλά -για τι άλλο- για την απώλεια μιας μπάλας από κάποιον πιτσιρίκο. Δε νομίζω να υπάρχει άνθρωπος που να έχει παίξει ποδόσφαιρο σε κάποιο δρόμο και να μην έχει χάσει έστω μια μπάλα. Εγώ, απ’ όσο θυμάμαι, είχα χάσει πολλές. Βέβαια δεν είμαι εγώ το κυρίως θέμα, σε αυτό εδώ το κείμενο, αλλά μια χαμένη μπάλα. Όχι δική μου. Ίσως η πιο διάσημη, χαμένη, μπάλα που γνώρισε ποτέ το άθλημα. Πιο διάσημη -για να αστειευτώ κιόλας- ακόμα κι από ‘κείνη που είχε στείλει ο Σέρχιο Ράμος, λογικά, στη στρατόσφαιρα, μετά το χαμένο του πέναλτι, απέναντι στη Μπάγερν Μονάχου, το 2012. H ιστορία που θα διαβάσετε αφορά την μπάλα του τελικού του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1966. Ενός τελικού που είχε βρει την Αγγλία Πρωταθλήτρια κόσμου, τον πιτσιρίκο Τζεφ Χερστ, ήρωα εκείνης της αναμέτρησης και τον Γερμανό Χέλμουτ Χάλερ, βασικό υπαίτιο για την ιστορία που διαβάζετε. Ας τα πάρουμε όμως απ’ την αρχή.

Το τελευταίο σφύριγμα του Ελβετού διαιτητή, Γκότφριντ Ντινστ, είχε βρει νικητές τους Άγγλους, με 4-2, απέναντι στους Γερμανούς, μετά από μια μυθική παράταση που είχε κριθεί σε μεγάλο βαθμό από το πιο αμφιλεγόμενο γκολ που έχει μπει ποτέ σε τελικό. Ο Χερστ είχε σκοράρει χατ-τρικ και, σύμφωνα με την αγγλική παράδοση, έπρεπε να κάνει δική του και την μπάλα της αναμέτρησης. Οι Γερμανοί, σε μια πρωτόγνωρη κίνηση μακριά από κάθε σεβασμό προς τον αντίπαλο και το άθλημα, αποφάσισαν να αρπάξουν την μπάλα και να επιστρέψουν μαζί της στη δική τους χώρα. Ο τυχερός που έκλεψε την μπάλα ήταν ο μεσοεπιθετικός της Μπολόνια, Χέλμουτ Χάλερ, σκόρερ μάλιστα τoυ πρώτου γκολ της αναμέτρησης.

Όπως ο ίδιος έχει παραδεχτεί, η μπάλα του τελικού έφτασε στη Γερμανία το 1973, και όχι το 1966, μιας και τότε αποφάσισε να αφήσει την Ιταλία, για να αγωνιστεί στη χώρα του, μετά το πέρασμά του από Μπολόνια και Γιουβέντους, και η μπάλα δεν τον ενδιέφερε σχεδόν καθόλου ως «σημαντικό τρόπαιο» για να την έχει αφήσει νωρίτερα σε κάποιο ποδοσφαιρικό μουσείο της χώρας του. Ήταν μάλιστα τέτοια η δική του απάθεια για την ιστορική μπάλα, που την είχε χαρίσει στον γιο του. Ο μικρός, με τη σειρά του, έπαιζε ποδόσφαιρο με την μπάλα του τελικού, με τους φίλους του, στον κήπο του σπιτιού του. Όταν τη βαρέθηκε, την πέταξε, ευτυχώς για όλους, σε μια παλιά αποθήκη, δίπλα στο σπίτι τους, στο Άουσμπουργκ. Η Αγγλική ποδοσφαιρική ομοσπονδία δεν είχε ασχοληθεί σοβαρά με το θέμα μέχρι και το 1996. Και δεν θα το έκανε ούτε τότε αν το Ευρωπαϊκό Κύπελλο εθνικών ομάδων δεν διεξαγόταν στην Αγγλία. Τότε ήταν που ξεκίνησε και η μεγάλη μάχη γραφικότητας για να βρεθεί η μπάλα του τελικού και να επιστρέψει στο σπίτι της.

Τα βρετανικά τηλεοπτικά κανάλια και οι πιο γνωστές εφημερίδες της χώρας άρχισαν πόλεμο στον Χάλερ μιας και υπήρχαν φωτογραφίες μετά τη λήξη του Τελικού που τον έδειχναν να κρατά την μπάλα. «Είσαι ένας ανέντιμος κλέφτης, φέρε πίσω την μπάλα μας» άρχισαν να φωνάζουν όλοι μαζί για να σταματήσει αυτή η αδικία 30 ολόκληρων ετών, με τον ίδιο απλά να δηλώνει πως πήρε την μπάλα επειδή δεν το έκανε κάποιος άλλος και πως αν την ήθελαν, θα την έδινε, αν φυσικά έπαιρνε χρήματα γι’ αυτό, μιας και η μπάλα ήταν πλέον δική του και όχι δική τους. Οι Άγγλοι σε μια πρωτόγνωρη κίνηση, ακόμα και γι’ αυτούς, θα στείλουν στη Γερμανία ομάδα ερευνητών για να ψάξουν, και να σιγουρέψουν, πως η μπάλα του Χάλερ ήταν όντως η αυθεντική. Όταν αυτό θα αποδειχτεί, ο πρόεδρος της Virgin, Ρίτσαρντ Μπράνσον, θα δώσει 70.000 λίρες στον Χάλερ και σε συνεργασία με την Mirror η μπάλα θα προγραμματιστεί να επιστρέψει, μετά Βαΐων και Κλάδων, στην Αγγλία, στις 26 Απριλίου για να εκτεθεί στο Λονδίνο καθ’ όλη τη διάρκεια του Γιούρο.

Η Mirror κυκλοφόρησε την επόμενη μέρα, έχοντας στο εξώφυλλό της, τους Χάλερ, Χερστ και Μπράνσον με την ιστορική μπάλα και με τον πικάντικο τίτλο «They think it’s all over, it is now». Μια φράση που θεωρείται θρυλική -και είναι- για τους Άγγλους, μιας και την είχε ξεστομίσει ο εκφωνητής του τελικού του 1966 Κένεθ Γουλστενχόλμ. Η Sun μάλιστα, στο εξώφυλλό της, είχε χλευάσει τους Γερμανούς, και φυσικά τον Χάλερ, για τις 70.000 λίρες και ζητούσε να δοθούν τα χρήματα σε φιλανθρωπικά ιδρύματα. Ο Χάλερ, την ώρα που επικρατούσε ο κακός χαμός με την επιστροφή της μπάλας, είχε βρεθεί να παραπατάει μεθυσμένος σε γνωστό Λονδρέζικο κλαμπ και κάπως έτσι η ιστορία έλαβε τέλος. Το 2012 άφησε την τελευταία του πνοή στο Άουσμπουργκ.

Οι Γερμανοί τελικά πήραν την εκδίκησή τους στον ημιτελικό της διοργάνωσης, αποκλείοντας τους Άγγλους και κατακτώντας το τρόπαιο απέναντι στους Τσέχους, μέσα στο Γουέμπλεϊ. Η μπάλα του ’66, με το τέλος της διοργάνωσης, μπήκε σε περίοπτη θέση στο Μουσείο Ποδοσφαίρου στο Πρέστον με τη μπάλα του τελικού του ’96 να ταξιδεύει, νόμιμα αυτή τη φορά, για τη Γερμανία. Ελπίζω τουλάχιστον να μη βρίσκεται σε καμιά αποθήκη στο Βούπερταλ. Οι μπάλες -όπως είναι εύκολο να γίνει αντιληπτό- θα χάνονται πάντοτε (για τους Άγγλους) πιτσιρίκο.

Πηγή:

Πάντα οι μπάλες θα χάνονται πιτσιρίκο

Advertisements

Λαοί χωρίς ταυτότητα: Οι «φελλάχοι» της μεταμοντέρνας Δύσης

Άρθρο του JMSMITH για την ιστοσελίδα Orthosphere
Απόδοση: Μάριος Νοβακόπουλος, διεθνολόγος

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ

Ο σύγχρονος κόσμος χαρακτηρίζεται ολοένα και περισσότερο από έναν τύπο ανθρώπου ο οποίος ζει μονίμως σε ένα άχρονο παρόν, δίχως συγκεκριμένη και ισχυρή ταυτότητα, ρίζες και αξίες. Αυτό το είδος ατόμου, απολύτως προσηλωμένο στις τρέχουσες ανάγκες και απολαύσεις, αδιάφορο για τη θέση του στην ιστορία, χαρακτηρίστηκε από τον διάσημο Γερμανό ιστορικό Oswald Spengler ως «φελλάχος», από τους χωρικούς της Μέσης Ανατολής. Αυτή η κοσμοθέαση υμνήθηκε ως απελευθερωτική και προϋπόθεση για μία ξέγνοιαστη, εύθυμη ζωή. Αποδείχθηκε όμως ότι αποτελεί μία ζωή χωρίς θεμέλια.

«Το φελλάχικο αίσθημα για την ζωή, αυτή διαχρονική ευθυμία των ανθρώπων που δεν εμπλέκονται σε μεγάλα πολιτισμικά ζητήματα»

Lonesome Traveler (1960)
Jack Kerouac (Αμερικανός λογοτέχνης)

Στα αραβικά, fallaha σημαίνει οργώνω, και fellaheen, φελλάχοι, είναι συνεπώς το συλλογικό όνομα των χωρικών που οργώνουν τη γη της Αιγύπτου και της Ανατολής. Ο φελλάχος είναι ένας υπομονετικός, μονότονος γιος της γης, αντίθετα με τον ταχύ βεδουίνο που τριγυρνά τις σκληρές ερήμους της Αραβίας. Δεν υπάρχει λόγος να υποθέσουμε πως οι φελλάχοι είναι ιδιαίτερα δοσμένοι σε αυτό που ο Kerouac θα αναγνώριζε ως «ευθυμία», καθώς είναι γενικά και εθιμικά ευσεβείς και λιτοί, αλλά εκείνος είπε πως ήταν εύθυμοι γιατί ήταν «διαχρονικοί», και είπες πως ήταν διαχρονικοί γιατί πίστευαν πως είχαν παρατήσει το βαρύ φορτίο του πολιτισμού.

Ο Kerouac δεν ενδιαφερόταν για Ανατολίτες χωρικούς. Ο φελλάχος ήταν, για εκείνον, ένα σύμβολο του να τα παρατάς και να αφήνεσαι. Όργωνε το χωράφι του κάτω από τα ερείπια ενός νεκρού πολιτισμού που δεν καταλάβαινε και δε θρηνούσε, και ήταν συνεπώς (με εξαίρεση το γεγονός ότι δούλευε) μία έμπνευση και παράδειγμα για κάθε beatnik (ΣτΜ: λογοτεχνικό κίνημα του 50-60 το οποίο λάνσαρε ο Kerouac, πρόδρομοι των χίπις), περιθωριακός και ρεμάλι της ετοιμοθάνατης Δύσης. Όπως τον περιέγραψε το 1913 ένας περιηγητής στην Παλαιστίνη:

«Κάτω από την κάλυψη των ερειπίων, τα οποία σκαρφαλωμένα σε ένα λοφίσκο ή μια βουνοκορφή αφηγούνται την αιώνια ιστορία του μεγαλείου και της κατάπτωσης, ο φελλάχος φτιάχνει το σπιτικό του και εγκαθιστά το κοπάδι του»

Αυτό που εννοούσε ο Kerouac με την έκφραση «το φελλάχικο αίσθημα» ήτανε τούτη η φαιδρή αδιαφορία για είτε το μεγαλείο είτε την παρακμή ενός πολιτισμού. Στον μακρό κύκλο της πολιτιστικής εξέλιξης, ο φελλάχος βρίσκεται πολύ πέρα από τον απλώς αντιδραστικό, με τις προειδοποιήσεις του, τους θρήνους και τις ελεγείες του. Ο φελλάχος είναι καθ’ ολοκληρίαν ένας άνθρωπος του μετά. Δεν εμπλέκεται «σε μεγάλα πολιτισμικά ζητήματα».

Επιπλέον, ο Kerouac μας διαβεβαιώνει πως για αυτόν τον λόγο, ενδόμυχα χαίρεται. Διότι, όπως ο Φρόυντ εδίδαξε, είναι δύσκολη δουλειά να κουβαλάς τον πολιτισμό στις πλάτες σου, και πιο συγκεκριμένα στο κεφάλι σου. Ο πολιτισμός είναι ένα δυσκίνητο σακίδιο διογκωμένο από σκληρές απαγορεύσεις, επώδυνες αξιώσεις και θολές αμοιβές. Τι ανακούφιση να τον παρατήσεις! Πόσο εύθυμο και ελαφρύ θα σε κάνει να αισθανθείς! Αυτό ήταν το ευαγγέλιο των beatniks. Αυτή η απελευθέρωση προκάλεσε τη διαχρονική εθυμία των φελλάχων.

Ένας συγγραφέας που βίωσε τη γέννηση του λογοτεχνικού ρεύματος της «γενιάς Beat» έγραψε:

«Ο πολιτισμός όπως τον γνωρίζουμε σήμερα φαίνεται να είναι ένα είδος περίτεχνου… μηχανισμού δια του οποίου η σεξουαλική πείνα επιβάλλεται πάνω στους νέους από τους μίζερους γέρους» (2)

Αυτό ισχύει, όμως το βέλος της αιτιότητας τείνει προς την λάθος κατεύθυνσης. Δεν υπόκειμαι στο να είμαι λεπτός επειδή αυτό είναι το τίμημα της λιμοκτονίας. Υπόκειμαι στην πείνα διότι αυτό είναι το τίμημα του να είμαι λεπτός. Μέχρι να έρθει η μέρα που το τίμημα μοιάζει πολύ υψηλό και μπαίνω στις τάξεις των πνευματικά φελλάχων, εύθυμος και παχύς.

Η σεξουαλική στέρηση είναι, παρομοίως, ένα μέσο για τον στόχο των «υψηλών πεπρωμένων» (κατά την έκφραση του Γερμανού ιστορικού Oswald Spengler), και οι άνθρωποι υπόκεινται κάποιον βαθμό σεξουαλικής στέρησης για να διατηρηθεί η δίψα για αυτό το πεπρωμένο ζωντανή και δυνατή. Αλλά φτάνει η μέρα που το υψηλό πεπρωμένο ξεθωριάζει, το τίμημα της εγκράτειας μοιάζει πολύ υψηλό και οι άνθρωποι θα απελευθερωθούν για να ενωθούν με ρους φελλάχους της ασέλγειας.

Είτε το διαπίστωσε μόνος του είτε το άκουσε, ο Kerouac πήρε το σύμβολο του φελλάχου από τον Oswald Spengler. Στην «Παρακμή της Δύσης» (τόμος 2, κεφ. 6), ο Spengler προέταξε μία «μορφολογία των λαών» στην οποία οι «φελλάχοι» είναι το τρίτο και τελευταίο στάδιο. Πρέπει να έχει κανείς υπ’ όψιν πως ο Spengler χρησιμοποιεί την λέξη μορφολογία με την παλιά έννοια των σταδίων της ανάπτυξης. Όπως εξηγούσε ένας βιολόγος το 1878:

«Η δουλειά του μορφολόγου είναι να εντοπίσει την πορεία από το βακτήριο στον ενήλικο… να χαρτογραφήσει το πως μία μορφή περνά σε διαδοχικές συνέχειες της» (3)

Τα βασικά στάδια στη μορφολογία του Spengler είναι «λαοί πριν, εντός και μετά τον πολιτισμό». Με άλλα λόγια, πρωτόγονοι, πολιτισμένοι και φελλάχοι. Σχετικά με το τελευταίο στάδιο, έγραψε:

«Αυτό το οποίο ακολουθεί έναν πολιτισμό μπορούμε να αποκαλέσουμε, από το πλέον γνωστό παράδειγμα, τους Αιγυπτίους της μεταρωμαικής εποχής, τους ανθρώπους του τύπου των φελλάχων»

Ο φελλάχος είναι, όπως προείπα, ο άνθρωπος του μετέπειτα, που ζει ανάμεσα στα ερείπια δίχως να σκέπτεται.

Το μεσαίο στάδιο του πολιτισμού κατά τον Σπένγκλερ χωρίζεται σε τέσσερα υπο-στάδια τα οποία παρομοιάζει με τις εποχές, άνοιξη, θέρος, φθινόπωρο και χειμώνας. Στο τελευταίο από αυτά, η άψυχη μορφή του πολιτισμού συντηρείται άκαμπτη και απολιθωμένη. Το στάδιο του φελλάχου έρχεται μετά. Ο φελλάχος δεν κατέχει κάποιον πολιτισμό υπό παρακμή. Αντίθετα, είναι το υπόλειμμα αφού ο πολιτισμός έχει πλήρως αποσυντεθεί.

Για αυτό ο Spengler λέει πως οι φελλάχοι έχουν «βγει έξω» από την ιστορία και επιστρέψει στο «ζωολογικό επίπεδο» του βίου. Στο επίπεδο αυτό είναι, όπως οι πρωτόγονοι προπάτορες τους, ικανοποιημένοι με το να τρέφονται, να κοιμούνται, να βαδίζουν και να ηδονιστούν, όπου τους πάει η διάθεση τους. Ζουν ένα βίο τον οποίο μπορούμε να αποκαλέσουμε «κατωτέρου πεπρωμένου»

«Η ζωή, όπως τη βιώνουν οι πρωτόγονοι και φελλάχικοι πληθυσμοί είναι πλήρως ζωολογική, ένα συμβάν ασχεδίαστο και δίχως στόχο… όπου τα γεγονότα είναι πολλά αλλά, στο κάτω-κάτω της γραφής, κενά σημασίας»

Με το «πλήρως ζωολογική» ο Spengler εννοεί τη σπασμωδική επιδίωξη των κατωτέρων πεπρωμένων προς την οποία ωθούν οι ζωώδεις ορέξεις, οι μονότονοι κύκλοι της πείνας και του κορεσμού. Μια τέτοια ζωή δεν είναι εντελώς χωρίς σχεδιασμό και χωρίς στόχους, αλλά τα σχέδια της είναι μικροπρεπή και οι στόχοι της χαμηλοί. Οι άνθρωποι εγείρονται από αυτό το «ζωολογικό επίπεδο» όταν τους δίνεται η «προσμονή για υψηλότερα πεπρωμένα», όταν αποκτούν την πεποίθηση ότι έχουν τοποθετηθεί σε αυτήν τη γη για να κάνουν κάτι παραπάνω από το να τραφούν και να κοιμηθούν και να βαδίσουν και να ηδονιστούν.

Στην μορφολογία του Spengler, ο πολιτισμός είναι η πνευματική ενότητα ενός σώματος ανθρώπων που μοιράζονται την πεποίθηση ενός «υψηλοτέρου πεπρωμένου». Κινούνται από κάτι μείζον των ζωοολογικών τάσεων. Με αυτόν τον τρόπο τούτοι οι «άνθρωποι του πεπρωμένου» υπερβαίνουν την ζωολογία και εισέρχονται στην ιστορία. Και παραμένουν στην ιστορία μέχρι η πεποίθηση τους στο υψηλό πεπρωμένο να πεθάνει, μέσα στις άκαμπτες φόρμουλες ενός απολιθωμένου πολιτισμού, από όπου ξανά βυθίζονται στο ζωολογικό επίπεδο και γίνονται φελλάχοι.

Ο γερμανικός τίτλος του βιβλίου του Spengler «Η Παρακμή της Δύσης» είναι Der Untergang des Abendlandes, και η λέξη Untergang σημαίνει βύθιση όσο και πτώση. Το κεντρικό του επιχείρημα ήταν, πράγματι, πως οι άνθρωποι της Δύσης βυθίζονταν πίσω στο ζωολογικό επίπεδο του φελλάχου.

Και ένας beatnik σαν τον Jack Kerouac πίστευε πως τούτη η βύθιση έπρεπε να επέλθει όσο πιο γρήγορα γίνεται.

Η «προσμονή για υψηλότερα πεπρωμένα» δεν καταστρέφει την προσμονή για τα κατώτερα – την επιθυμία να ζήσει κανείς, όπως το έλεγε ο Απόστολος Παύλος, «εν σαρκί». Σε μετέπειτα εποχές αυτή η επιθυμία αποκλήθηκε nostalgie de la boue, ή «νοσταλγία για την λάσπη», και το να υποκύψει κανείς σε αυτήν τη νοσταλγία προκαλούσε την τελική βύθιση των πολιτισμένων ανθρώπων στο ζωολογικό επίπεδο της σαρκικής ζωής. Όπως το έθεσε ο μέγας μελετητής της αρχαιοελληνικής ιστορίας, Gilbert Murray:

«Φαίνεται να υπάρχει ένα κάποιο επίπεδο πρωτόγονης αδράνεις στην ανθρώπινη ζωή, λίγο πολύ όμοιο ανά την υφήλιο… ένα είδος οικουμενικού έλους πάνω από το οποίο λίγα έθνη έχουν κτίσει μόνιμα και καλοδιατηρημένα οικοδομήματα. Άλλα φτιάχνουν προσωρινά καταφύγια που βυθίζονται ξανά μέσα στον βούρκο. Η νοσταλγία για την λάσπη είναι ένα ισχυρό αίσθημα της ανθρώπινης φυλής. (4)

Όταν ο Murray τα έγραφε αυτά το 1907, ο Δυτικός πολιτισμός έμοιαζε με ένα «μόνιμο και καλοδιατηρημένο οικοδόμημα», Επτά χρόνια αργότερα, έδωσε κάθε σημάδι πως ήταν ένα «προσωρινό καταφύγιο» που βυθιζόταν ταχύτατα πίσω μέσα στον βούρκο. Τέσσερα χρόνια ύστερα (1918) ο Spengler εξέδωσε την «Παρακμή της Δύσης».

Στο έργο του αυτό, ο Spengler είπε ωπς δεν υφίστανται μόνιμα οικοδομήματα, αφού «η σαρξ είναι αδύναμη» και το κάλεσμα της λάσπης ισχυρό. Ακόμη και στο υψηλότερο σημείο του «θέρους» ενός πολιτισμού, όταν η προσμονή για το υψηλό πεπρωμένο που προβάλει είναι διαδεδομένη, πάντα θα υπάρχει μία μάζα θυμωμένων untermenschen (υπανθρώπων) που είναι γοητευμένοι από τη νοσταλγία της λάσπης.

«Αυτό που θέλει ο υπάνθρωπος δεν είναι η πρόοδος αλλά η οπισθοδρόμηση – οπισθοδρόμηση προς πιο πρωτόγονε συνθήκες στις οποίες θα νιώθει άνετα…» (5)

Στο μυαλό του υπανθρώπου, μία τέτοια οπισθοδρόμηση σε πρωτόγονες συνθήκες δεν συνεπάγεται υλικές στερήσεις, γιατί δεν βρίσκει τον λόγο που οι κάτοικου του έλους δεν μπορούν να απολαμβάνουν τα αναισθητικά τους, video streaming και λουκούλειους μπουφέδες. Όπως λέει ο Spengler, δεν θεωρεί πως δεν μπορούν να υπάρξουν «άρτος και θεάματα» στον βούρκο.

Ο Spengler λέει πως οι κοσμοπολίτες και οι πασιφιστές είναι «οι πνευματικοί ηγέτες των φελλάχων». Σήμερα τους αποκαλούμε οπαδούς της «πολυπολιτισμικής παγκοσμιοποίησης». Θέλουν να οδηγήσουν τους ανθρώπους, όπως ο Μωυσής, μακριά από τα δεσμά του πολιτισμού προς την λασπωμένη γη της επαγγελίας. Ο κοσμοπολίτης τους λέει πως δεν έχουν υψηλότερο πεπρωμένο, εκτός από τη διασφάλιση πως όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι στην απόλαυση των κατωτέρων πεπρωμένων του ζωολογικού κορεσμού. Ο πασιφιστής τους λέει πως δεν αξίζει να παλέψουν για τίποτα, εκτός από το να καταστρέψουν κάθε άνθρωπο που λέει πως τοποθετηθήκαμε σε αυτήν τη γη για κάτι παραπάνω από το να τραφούμε, να κοιμηθούμς, να βαδίσουμε και να ηδονιστούμε.

Σύνθημα τους είναι:

«Πίσω στην λάσπη, άνθρωποι! Πίσω στην λάσπη!»

Ενώ οι άλλοι κοιτούν το μελαγχολικό θέαμα και λένε:

«Κοίτα τούτους τους φελλάχους
ανθρώπινες στάχτες, κακόμοιρα παραψημένα πουλιά του βάλτου
Καύσιμα για τους χοντρούς αφεντάδες τους» (6)

  1. Philip Baldensperger, The Immovable East: Studies of the People and Customs of Palestine (1913).
  2. “The New Cult of Sex and Anarchy,” Harper’s Magazine (1947)
  3. “Morphology,”British Medical Journal (1878)
  4. Gilbert Murray, The Rise of the Greek Epic (1907).
  5. Lothrop Stoddard, The Revolt Against Civilization: The Menace of the Under-Man (1922).
  6. Selden Rodman, Lawrence, the Last Crusade (1937)
Πηγή: https://cognoscoteam.gr/%ce%bb%ce%b1%ce%bf%ce%af-%cf%87%cf%89%cf%81%ce%af%cf%82-%cf%84%ce%b1%cf%85%cf%84%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1-%ce%bf%ce%b9-%cf%86%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%ac%cf%87%ce%bf%ce%b9-%cf%84%ce%b7%cf%82/

Ο ιστορικός Νίκος Ψυρρούκης για το εθνικό ζήτημα

[…] Μὲ τσακισμένα ἔθνη ἀφανίζονται οἱ μεγάλες ἀξίες τῆς ἀνθρωπότητας, ἡ παραγωγικὴ αὐθυπαρξία κάθε ξέχωρης ἐθνικῆς ὀντότητας (ὁ πατριωτισμός της, ἡ ἀντίληψη τῆς ἐλευθερίας, ὁ κοινὸς ψυχισμός, ὁ πολιτισμός της). Καὶ χωρὶς τὶς ἀξίες αὐτὲς οἱ ἄνθρωποι ἐξανδραποδίζονται, μεταπλάθονται σὲ μοιρολατρικοὺς σκλάβους τοῦ σάπιου συστήματος. Γίνονται μουνοῦχοι. […]

Καὶ χωρὶς τὴ δική τους ἰδιομορφία-προσωπικότητα ἔθνη καὶ ἄνθρωποι ἀποτελοῦν ἄμορφη μάζα (λ.χ. οἱ σύγχρονοι μαζάνθρωποι). Ἡ καταπολέμηση τῆς μιᾶς τέτοιας συμφορᾶς, στὴν ἐποχή μας, κατακτιέται μὲ τὴν ἐθνικὴ ἀνεξαρτησία καὶ τὴ χειραφέτηση τῶν καταπιεσμένων. […]

Καὶ τὶ σημαίνει ἐθνικὸ ζήτημα; Τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιάθεσης κάθε ἔθνους, δηλαδὴ ἐλεύθερα νὰ καθορίζει τὴν πορεία του καὶ τὴν τύχη του, τὸ δικαίωμα νὰ ἔχει ἴσες δυνατότητες, ἴσα δικαιώματα ὁλόπλευρης ἀνάπτυξης (μὲ ὅλα τὰ ἄλλα ἔθνη τοῦ κόσμου), χωρὶς τὸ ἴδιο νὰ βλάπτει τὴν αὐθυπαρξία καὶ τὴν ἀνεμπόδιστη προαγωγὴ τῶν ἄλλων ἐθνῶν. […]

Γενικὰ διαπιστώνουμε ὅτι ἐνὼ ὁ ἐθνισμὸς συμβαδίζει καὶ δὲν ἔρχεται σὲ ἀντίθεση μὲ τὸν διεθνισμὸ (γιατὶ δὲν παροπλίζει τὰ ἔθνη, δὲν τὰ ἀπαλλοτριώνει ἀπὸ τὴν ἐθνική τους αὐτοσυνείδηση), ὁ ἐθνικισμός, ἔκφραση τῆς καπιταλιστικῆς ἰδεολογίας, παραμορφώνει τὰ ἔθνη καὶ τὰ κάνει ἀνταγωνιστικὰ ἀνάμεσά τους καὶ τὰ προσαρμόζει στὸν ἀμείλικτο καπιταλιστικὸ ἀνταγωνισμὸ γιὰ τὸ κυνηγητὸ τοῦ καπιταλιστικοῦ κέρδους (ἰδιαίτερα τοῦ ἀποικιοκρατικοῦ ὑπερκέρδους). […]

Στὴν ἀρχή, ὁ κοσμοπολιτισμός, ποὺ ἔχει γιὰ θεμέλιό του τὸν ἐθνικὸ νιχιλισμὸ καὶ ποὺ προσπαθεῖ νὰ ξεριζώσει τὴν ἐθνικὴ συνείδηση, βασιζόταν κυρίως σὲ δῆθεν ὑπερεθνικές, πανανθρώπινες, κλπ, ἀξίες, σὲ οὐτοπιστικὰ νεφελώματα ἀστῶν καὶ μικροαστῶν διανοουμένων. Μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου, συστηματοποιήθηκε ὡς ἰδεολογία καὶ προσπάθησε νὰ ἀποκτήσει καὶ κάποιο δῆθεν ἐπιστημονικὸ μανδύα μὲ τὴ θεωρία τοῦ γκλομπαλισμοῦ. Σύμφωνα μὲ τοὺς γκλομπαλιστές, τὸ ἔθνος ἀποτελεῖ ἄμεσο κίνδυνο γιὰ τὴν ἐπιβίωση τῆς ἀνθρωπότητας. […]

Νίκος Ψυρούκης, Τὸ ἐθνικὸ ζήτημα, ἐκδ. Αἰγαῖον-Κουκίδα, Λευκωσία 2003

Η συναδελφική Εκκλησία της Ευαγγελίστριας-Αγ. Δημητρίου στην Κεφαλλονιά κινδυνεύει-όλοι ενάντια στην προτεσταντική υποταγή!

Το Ν.Π.Δ.Δ. «Εκκλησία της Ελλάδας», ζητά την κατάργηση του αυτοδιοίκητου της  συναδελφικής εκκλησίας Ευαγγελίστριας-Αγ. Δημητρίου, στα Φαρακλάτα της Κεφαλλονιάς και στην ουσία την «κρατικοποίησή» της.

«Οι Συναδελφικοί Ι. Ναοί, λόγω των πολλών ιδρυτικών οικογενειών, ξεπερνούσαν την έννοια μιας ιδιοκτησίας ή κτητορικής χρήσης και είχαν κάτι από την έννοια της Εκκλησίας του Δήμου της Αρχαίας Ελλάδας, αφού τα πάντα περιεστρέφονταν γύρω από αυτούς όπως κοινωνικές ανάγκες, αλληλεγγύη, φιλανθρωπίες, εορτές, σε συνάξεις-συνελεύσεις για όλα τα θέματα που αντιμετώπιζαν οι κάτοικοι των χωριών και πόλεων στις καθημερινές τους ανάγκες. Η συζήτηση και οι αποφάσεις των Συναδελφών κατά τις συναθροίσεις των, καθόριζαν και την πορεία αυτών των μικρών Εκκλησιών του Δήμου. Για λόγους καθαρά λοιπόν ένταξης σε Νομικό Δίκαιο (αφού στην Ενετοκρατία δεν υπήρχε η έννοια της Εκκλησίας του Δήμου), υπήχθησαν στο Δίκαιο των “εταιρειών”. Με αυτή τους την ιδιότητα ως εταιρεία υιοθετήθηκαν στο τότε  Αστικό Δίκαιο (Ενετικό Αστικό Δίκαιο) και με αυτήν την εταιρική ιδιότητα πέρασαν με την Συνθήκη του Λονδίνου στο Ελληνικό Κράτος και στο Αστικό του Δίκαιο». (πηγή: https://www.ithacanet.gr).

Στην βίαιη αυτή πράξη, βλέπουμε την πάλη του κρατικιστικού ατομικισμού ενάντια στην κοινότητα των προσώπων. Μα η ελληνική εκκλησία δεν εκφράζει έναν κοινοτισμό, θα ρωτούσε κάποιος; Η Ορθοδοξία, θα λέγαμε πως ναι, διαπερνάται από αυτό το προσωποκεντρικό κοινοτικό πνεύμα. Η Ελλαδική εκκλησία, όμως διαμόρφωσε μια «δυτική» κουλτούρα επηρεασμένη – επιβεβλημένη, θα λέγαμε καλύτερα, από την δυτική  «προστασία», μετά την επανάσταση του 1821.

Το Ελλαδικό κράτος και η Εκκλησία…

Το «εκκλησιαστικό» ζήτημα ήταν παράγωγο των εγγενών αντιφάσεων του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων, το 1821. Η απελευθερωμένη Ελλάδα ήταν ένα μόνο μικρό τμήμα του ευρύτερου ελληνισμού. Επίσης, οι ξένοι προστάτες, έβαλαν το χέρι τους, ώστε τα ξενοκίνητα κόμματα (Αγγλικό, Γαλλικό, Ρωσικό) να μοχλεύουν τις εξελίξεις στο νεοσύστατο κράτος, εξαργυρώνοντας την συμβολή τους στη σωτηρία και την «ολοκλήρωση» της επανάστασης.

20b

Έτσι, το νεοσύστατο ελληνικό Πρότυπον Βασίλειον (όπως μας το θυμίζει η πρόωρα χαμένη ιστορικός Έλλη Σκοπετέα, στο βιβλίο της, ««Το πρότυπο Βασίλειο»και η Μεγάλη Ιδέα»), με την περιορισμένη εδαφική επικράτειά του, «επικράτησε» έναντι της Μεγάλης Ιδέας.  Μια μεγάλη ιδέα, η οποία στην ουσία αποτελούσε την απελευθέρωση σχεδόν του συνόλου του οικουμενικού ελληνικού κόσμου. Η λαϊκή παράδοση, βέβαια, συνέχιζε να εμποτίζεται από την διαχρονία της Μεγάλης ιδέας. Η οποία, αποτέλεσε πεδίο αντιπαραθέσεων, πολλών αναλύσεων, διαφορετικών αναγνώσεων και εκμετάλλευσης.

Στο εκκλησιαστικό πεδίο, αυτή η πολιτική ιδιομορφία του ελληνικού κράτους-προτεκτοράτου, εκδηλώθηκε με την «αντίθεση», ανάμεσα στην ιστορική θεμελίωση του αυτοκέφαλου της ελλαδικής εκκλησίας και του Πατριαρχείου. Καθώς, η πολιτική αυτονομία του νεοσύστατου ελλαδικού κράτους σήμαινε και εκκλησιαστική ανεξαρτησία. Κάτι που ήθελαν τόσο οι ξένοι πολιτικοί και διπλωμάτες, όσο και οι ντόπιοι πολιτικοί «υπάλληλοί» τους.

Η διάσταση αυτή συνεπάγεται και μια άλλη παράμετρο. Τη δυτικοευρωπαική αντίληψη για το έθνος και την ανατολική-βυζαντινή, οικουμενική. Η πρώτη, εξέφραζε την πεποίθηση ότι : «δεν είναι  δυνατόν, να υπάρξει θρησκεία, άνευ έθνους (κράτους)», ενώ η δεύτερη, ότι : «χωρίς τη θρησκεία, δεν υπάρχει εθνισμός».

Το Πατριαρχείο, βέβαια, κατά την άφιξη του Όθωνα, εξακολουθούσε να βρίσκεται υπό οθωμανική αρχή, οπότε αναγκαστικά δεν θα μπορούσε να προσφέρει την ανεξάρτητη εκκλησιαστική ηγεσία του, στο νεοσύστατο εθνικό κράτος . Αντίθετα, ο «ξένος» και ετερόδοξος Όθωνας, ενσάρκωνε το έθνος-κράτος και την συνακόλουθη διαμόρφωση των θεσμών της ελλαδικής πια εκκλησίας.

Georg_Ludwig_von_Maurer_(1836).jpg

Ο Μάουρερ με τη βία επιλήφθηκε του εκκλησιαστικού ζητήματος και ισοπέδωσε κάθε μορφή που παρέπεμπε στην προεπαναστατική περίοδο. Ακόμα και η αναπόφευκτη ανακήρυξη του αυτοκέφαλου της εκκλησίας πραγματοποιήθηκε με αυθαίρετο τρόπο. Από κει και πέρα, οι αντιβασιλείς έμενε να συμβιβάσουν αν όχι να καλουπώσουν το προτεσταντικό-βαυαρικό μοντέλο του καταστατικού της ελληνικής εκκλησίας, με την ελληνική ιστορική παράδοση και όλα μαζί με το πνεύμα του «Διαφωτισμού» του 19ου αιώνα. Αυτή την «σύμπραξη» επεξεργάστηκε ο Θεόκλητος Φαρμακίδης, ο οποίος διεκδικεί την «ελληνική» πατέντα της προσαρμογής του διοικητικού καθεστώτος της ελλαδικής εκκλησίας, σε αντιπαράθεση με την βυζαντινή θεσμική παράδοση.

Η Ελλαδική εκκλησία, αποτελεί δημιούργημα και κυριαρχία της προτεσταντικής Βαυαροκρατίας. Πολλές παθογένειες και στρεβλώσεις επιζούν και τη σημερινή εποχή και μια ιδεολογική παράμετρο, βρίσκουμε και στην απαλλοτρίωση της Συναδελφικής Κεφαλλονίτικης εκκλησίας, από το ευρωκρατικό εκκλησιαστικό ιερατείο!

DSC03355

 

Κι αν αυτή η πάλη των ιδεών, δεν λέει κάτι σε πολλούς συμπατριώτες μας, καθώς δυσκολευόμαστε πολύ να θέλουμε να γίνουμε συναδελφοί, τουλάχιστον ας συντρέξουμε στη διάσωση μιας μικρής  κοινοτικής φωλιάς που δίνει και υλική βοήθεια στους χωριανούς. Που παραχωρεί γη για καλλιέργεια και άθληση της νεολαίας, που συνενώνει συνεργατικές και αλληλέγγυες πρωτοβουλίες, που συνδράμει τον αδύναμο και τον παρατημένο από το κρατικό τέρας.

Αξίζει!!!

Δημήτρης Ναπ.Γ

Διαβάστε οπωσδήποτε:

https://www.ithacanet.gr/article/%CE%B5%CE%BA%CE%BA%CE%BB%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%83-%CE%B4%CF%85%CE%BF-%CF%83%CF%85%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%87%CE%BD%CE%B9%CE%B5%CF%83-%CF%83%CE%B5-%CE%BE%CE%B5%CE%BD%CE%BF-%CE%B1%CF%87%CF%85%CF%81%CF%89%CE%BD%CE%B1
https://www.ithacanet.gr/article/%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%84%CE%B1-%CE%BA%CE%B5%CF%86%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%B1%CF%83-%CE%B7-%CF%84%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B1%CE%B9%CE%B1-%CF%80%CF%81%CF%89%CF%84%CE%BF%CF%87%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%B7-%CE%B5%CE%BA%CE%BA%CE%BB%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%B1-%CE%B1%CF%80%CE%B5%CE%B9%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%84%CE%B1%CE%B9
https://www.ithacanet.gr/article/%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%BF%CF%83-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%B4%CE%B5%CE%BB%CF%86%CE%B9%CE%BA%CF%89%CE%BD-%CE%B5%CE%BA%CE%BA%CE%BB%CE%B7%CF%83%CE%B9%CF%89%CE%BD-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%BA%CE%B5%CF%86%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%B1-1857
https://www.ithacanet.gr/article/%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CF%83%CE%BC%CE%B1-%CE%BC%CE%B7-%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%84%CE%B1%CE%B3%CE%B7%CF%83-%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%BB%CE%BF%CE%AF-%CE%BA%CE%B5%CF%86%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B5%CF%83-%CF%8C%CF%80%CE%BF%CF%85-%CE%B3%CE%B7%CF%82
https://www.ithacanet.gr/article/%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CF%86%CF%85%CE%B3%CE%AE-%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CF%89%CE%BD-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%B4%CE%B5%CE%BB%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82-%CE%B5%CE%BA%CE%BA%CE%BB%CE%B7%CF%83%CE%AF%CE%B1

Από το Κυπριακό του ’52-’58 έως το Μακεδονικό τού σήμερα: Οι ανυπότακτοι νεολαίοι και ο αγώνας τους ενάντια στην εξουσία.

Το άρθρο που ακολουθεί αφιερώνεται στη μνήμη του Νίκου Νικολαΐδη και των ανυπότακτων νεολαίων της δεκαετίας του ’50.

«Η Κυβέρνησις είναι αποφασισμένη να πατάξη πάσαν αναρχικήν εκδήλωσιν, η οποία υπό το πρόσχημα του πατριωτισμού αποβλέπει ευθέως εις αντεθνικούς σκοπούς». Κωνσταντίνος Καραμανλής (πρωθυπουργός) 9/5/1956

«Εκείνο το βράδυ διώξαμε νωρίς τα κορίτσια από το Στέκι και συναντηθήκαμε για πρώτη φορά με κάτι άλλα παιδιά από τα γύρω δημόσια σχολεία κι αποφασίσαμε την άλλη μέρα στη διαδήλωση να φτιάξουμε μια σφιχτή ομάδα καμιά σαρανταριά να ήμαστε όλοι μαζί μακρυά από τους άλλους – όχι σαν τα πρόβατα και να την πέφτουμε πίσω από τους μπάτσους εκεί που δεν περίμεναν θα είχαμε μαζί μας ξυραφάκια και σουγιάδες μα κάτι τύποι πιο μεγάλοι από εμάς δεκαοχτάρηδες και βάλε δεν γουστάραν τέτοιο σκηνικό και είπαν ότι έπρεπε να πάμε όλοι μαζί με τους άλλους και να είμαστε ήσυχοι γιατί αν τους χτυπούσαμε τους μπάτσους θα παίζαμε λέει το παιχνίδι τους…». Νίκος Νικολαΐδης, Μια στεκιά στο μάτι του Μοντεζούμα

Οι ιστορίες που δεν είναι Ιστορία

Θηριωδίες των Άγγλων κατακτητών

Λέγεται πως την Ιστορία την κατασκευάζουν οι νικητές. Οι κάθε είδους νικητές που ενσαρκώνουν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, την εξουσία διαχρονικά. Νικητές που, συχνά πυκνά, εκκινούν από το μετερίζι των καταπιεσμένων, για να καταλήξουν, ανερυθρίαστα, καταπιεστές, συνήθως χαρακτηριστικά σκληρότεροι από αυτούς που μέχρι πρότινος μέμφονταν. Αυτοί «γράφουν» την Ιστορία, με κεφαλαίο, αυτοί ορίζουν με ακρίβεια το «αληθές», αυτοί διαχειρίζονται την προκρούστεια κλίνη του damnati memoriae, άλλοτε με επιτυχία κι άλλοτε όχι.

Αν το καλοσκεφτούμε, οι ανωτέρω βίαια κατακτημένες δυνατότητες δίνουν στους εξουσιαστές, παράλληλα, και το «δικαίωμα» να δομήσουν το παρελθόν, αυτό που ονομάζουμε μνήμη, κατά το κέφι τους. Και είναι σαφές πως όποιος δύναται σε μεγάλο βαθμό να ελέγξει τη μνήμη του παρελθόντος, μπορεί να κάνει το ίδιο και για το παρόν, αλλά και να διαμορφώσει κατά το δοκούν το μέλλον. Με άλλα λόγια, αυτό που καταφανώς αδόκιμα και αφηρημένα αποκαλούμε «πραγματικότητα» είναι αποτέλεσμα συστηματικής στρέβλωσης, μεγέθυνσης και, κυρίως, αφαίρεσης.

Ωστόσο, πέρα από την Ιστορία ή, πιο εύστοχα, έξω από αυτήν, ζουν και αναπνέουν οι ιστορίες, οι κάθε είδους αφηγήσεις, μικρές και μεγάλες, που σπανίως συναντάς σε βιβλία, άρθρα, έντυπα ή ηλεκτρονικά μέσα εν γένει. Οι ιστορίες που δεν είναι Ιστορία, που τις γεννά η κοινωνία και όχι η εξουσία, γιατί ενώ αποτελούν ανθρώπινο κεφάλαιο δεν διαθέτουν κεφαλαίο γράμμα. Οι ιστορίες που περνούν από στόμα σε αυτί, από τότε που υπάρχει λόγος, λογική, συναίσθημα και ανθρώπινη ομάδα, που υπάρχουν για να υπάρχουν, για να εισπράττει ο καθείς τα νομιζόμενα όπως αυτοβούλως κρίνει κι όχι για να αποτελέσουν εκμαγείο για ανδράποδα.

Ας επιτρέψουμε, λοιπόν, και πάλι στην Ιστορία να βυθιστεί αναπαυτικά στις «αλήθειες» της και ας μείνουμε στις ιστορίες του καθένα μας, που γίνεται ταυτοχρόνως όλοι και κανένας, μέσα από την αφήγηση. Αυτές για τις οποίες οι αφηγητές τους, είτε υπήρξαν πρωταγωνιστές είτε όχι, δεν έχουν υστερόβουλα συναισθήματα και διαθέσεις, παρά μόνον την ανάγκη να εκφράσουν, προφορικά ή γραπτά, όσα βίωσαν, ένιωσαν, μοιράστηκαν, σκέφτηκαν.

«Αθήνα, Σεπτέμβριος του ’56, οι μπάτσοι μπουκάρουν στο Μαξίμ…»

Πρόκειται για τον κινηματογράφο Μαξίμ στο κέντρο της Αθήνας, το μετέπειτα θέατρο «Αλίκη», που βρίσκεται Αμερικής με Πανεπιστημίου γωνία. Οι συγκρούσεις, που μας περιγράφει ο Νίκος Νικολαΐδης, στο εν λόγω απόσπασμα από την ταινία του Τα κουρέλια τραγουδούν ακόμα, συνέβησαν με αφορμή τις διαδηλώσεις για το Κυπριακό, μεταξύ των ετών 1952-58, και κατέληγαν σχεδόν πάντοτε σε άγριες οδομαχίες στο κέντρο της Αθήνας, με τραυματίες ακόμη και νεκρούς. Οδομαχίες που συνέβαιναν για πρώτη φορά μετά το τέλος του Εμφυλίου.

Ασφαλώς, η Ιστορία προσπαθούσε διακαώς να μας πείσει, σε σχολικές αίθουσες, τηλεοπτικές εκπομπές και πανεπιστημιακά αμφιθέατρα, ότι όλα αυτά τα έκαναν καλοί «εθνικόφρονες», που κάπου «εξετράπησαν» της στόχευσής τους, μα διέθεταν «αγνά» κίνητρα και «χρηστές» προθέσεις. Αυτά βεβαίως, στο εν Ελλάδι κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι, μέχρι της αφίξεως των «εκσυχρονιστών» (της πολιτικής συμμορίας Σημίτη) οπότε αλλάζει εκατόν οδόντα μοίρες «πλεύση» η Ιστορία και φθάνει στο σήμερα να ωρύεται πως όλοι εκείνοι ήταν «κρυφοφασίστες», «χίτες» άντε, στην καλύτερη, «εθνικιστές». Κι όλο αυτό διότι ο «εθνικός κορμός» δεν εξυπηρετεί πλέον τους επί Γης (πραγματικούς) εξουσιαστές, για αυτό το πλέον ισχυρό τους όπλο, αυτό της Ιστορίας, έρχεται να μας «διδάξει» ότι λάθος καταλαβαίναμε, εδώ και δεκαετίες, μιας και η επιβολή της «πολυπολιτισμικότητας» και ο επιθετικός διεθνισμός είναι εκ του ων ουκ άνευ δομικά στοιχεία της ενοποιημένης κυριαρχίας.

Ωστόσο, η αλήθεια, όπως ήδη ανεφέρθη, δεν εμπεριέχεται στην Ιστορία, αλλά στις ιστορίες, όταν αυτές καταφέρνουν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, να διασωθούν. Στις αρχές, λοιπόν, της δεκαετίας του ’50, στο κέντρο της Αθήνας, έκανε την εμφάνιση του ένα πολύ ιδιαίτερο κοινωνικό επί μέρους, ολιγάριθμο, νεολαιίστικο, διψασμένο για ζωή, που πίστευε στην φιλία και τον έρωτα, όχι στην πολιτική, που αρνήθηκε να ενταχθεί στις κομματικές νεολαίες είτε τις αριστεράς είτε τις δεξιάς, που ανέπτυξε, ενδεχομένως και δίχως να το αντιλαμβάνεται στο εκεί και στο τότε, μια ιδιαίτερη υποκουλτούρα, που εναρμόνιζε τις αμερικάνικες πολιτισμικές επιρροές του ροκ εντ ρολ και των φιλμ νουάρ, με τη εμβριθή μελέτη του Καβάφη, του Καρυωτάκη και του Καββαδία. Νεολαίοι που προσπάθησαν με ειλικρίνεια και ανυστεροβουλία να αυτοπροσδιοριστούν μέσα από τις άπειρες αντιφάσεις της εποχής τους, όπως και των αιώνων μιας εν τέλει απροσδιόριστης και κακοποιημένης από τους εξουσιαστές ελληνικότητας.

Και φυσικά πλήρωσαν, ως σύνολο, το τίμημα των επιλογών τους, καθώς η Ιστορία τούς καταδίκασε στη λήθη. Δεν είναι τυχαίο ότι για τα έργα και ημέραι της συγκεκριμένης γενιάς, πέρα από το πλούσιο και εξαίρετο καλλιτεχνικό έργο του Νίκου Νικολαΐδη, έχουμε μόνον ένα μικρό διήγημα του Τάσου Φαληρέα. Είναι, βεβαίως, αυτονόητο ότι αν δεν προσχωρήσεις, είτε με πράξεις είτε με παθητικότητα και απραξία, στο πολιτικό «παίγνιον», η Ιστορία θα προσπαθήσει με όλα τα μέσα να σβήσει τα ίχνη σου. Ασφαλώς, όπως έλεγε και ο Αλμπέρ Καμύ, οι άνθρωποι που έχουν μεγαλείο μέσα τους δεν ασχολούνται με την πολιτική. Και ναι, όσοι έχουν ως αξίες τις ειλικρινείς ανθρώπινες σχέσεις, το δικαίωμα στη διαφορετικότητα (όχι βέβαια μέσα από νταραβέρια με το κράτος, τους θεσμούς και τις ΜΚΟ), τη φιλία, την αλληλεγγύη (που οι ασεβείς αργυρώνητοι της αριστεράς έχουν τόσο στρεβλώσει), είναι άξιοι και οι άξιοι «πρέπει» να κονιορτοποιούνται και να καταδικάζονται στη λήθη. Damnatio memoriae (καταδίκη της μνήμης).

Όμως είναι φορές που οι ιστορίες, ενωμένες κι αποφασισμένες, έρχονται να συντρίψουν την Ιστορία, τοποθετώντας την, ακόμη και στα μάτια των πολλών, εκεί που της αξίζει, ήτοι στα δεξιά (κι ασφαλώς στα αριστερά…) του κράτους. Οι ιστορίες αυτές λοιπόν μάς δίδαξαν ότι «μια φορά κι έναν καιρό», σε μια Ελλάδα που έβγαινε από τα συντρίμμια μιας δεκαετίας Κατοχής, Εμφυλίου κι ανείπωτων ανθρωποσφαγών, σε μια Αθήνα που προσπαθούσε να συλλέξει, όπως όπως, τα κομμάτια της, ΔΕΝ βρίσκονταν όλοι και όλα ανάμεσα στη διελκυστίνδα «νικήτριας» δεξιάς-«ηττημένης» αριστεράς. Υπήρχαν και άνθρωποι, κυρίως νέοι, που ένιωθαν και συγκινούνταν έξω από ιδεολογίες και κομματικές γραμμές, «ήταν δεκάξι χρονών και ήταν όλα υπέροχα», όπως μας πληροφορεί και ο Ν.Ν, γιατί δεν ήταν ανάμεσα στα νεκρά από ασιτία παιδιά της κατοχής ή σε αυτά που άρπαξαν στα παιδομαζώματα οι εγκληματίες του ΔΣΕ, ήταν όλα υπέροχα γιατί ήταν ακόμη εν ζωή και μπορούσαν να χορεύουν, να ονειρεύονται, να αγαπάνε, να απαγγέλλουν αγαπημένους στίχους. Ήταν επίσης όλα υπέροχα όταν τους δινόταν η ευκαιρία να επιστρέψουν στο κράτος ένα μικρό ποσό από τη βία που καθημερινά δέχονταν. Και όταν η ευκαιρία αυτή παρουσιαζόταν δεν την άφηναν ποτέ αναξιοποίητη.

 

Τα γεγονότα του ’57 στην Κύπρο και ο αντίκτυπος αυτών στους ανυπότακτους νεολαίους της Αθήνας

Τον έκαψαν σε μια σπηλιά κάτω στην Κύπρο και πρώτη φορά την είδαμε τόσο βεγγαλικό. Ήταν που έφυγε μόνος του μα κατάφερε και πήρε μαζί του σαράντα παλιόσκυλα ο δικός μας κ’ ειπαμε κάτι να κάνουμε –για τη μαγκιά του δηλαδή γιατί από Κυπριακό και τέτοια στα παπάρια μας. […] Ήτανε που τον κάψανε ζωντανό κομματιασμένο από τις χειροβομβίδες οι πούστρες οι Εγγλέζοι μα πήρε τα σαράντα παλιόσκυλα μαζί του πριν τον κάψουν με τα φλογοβόλα λένε πως είχε και κάποιους άλλους μαζί αλλά τους έδιωξε και έμεινε μόνος[…] στην υγειά του είπε ο Μάνος και σήκωσε το ποτήρι του –δικός μας. Του ρίξαμε για πάρτη του στο τζιουκ μποξ της Λήθης κάτι καινούργια του Φατς Ντομινο και του Τζέρυ Λη Λιούις. (Νίκος Νικολαΐδης, Μια στεκιά στο μάτι του Μοντεζούμα)

Κύπρος 1957

Στις 3 Μαρτίου 1957, ύστερα από προδοσία, ο Γρηγόρης Πιέρης Αυξεντίου, υπαρχηγός της ΕΟΚΑ, δολοφονείται ύστερα από μάχη ενάντια σε τμήμα ειδικών δυνάμεων του βρετανικού στρατού κατοχής, που κράτησε δίχως διακοπή σχεδόν εικοσιτέσσερις ώρες. Μόνος του, ταμπουρωμένος σε μια σπηλιά, οπλισμένος με ένα αγγλικό πολυβόλο τύπου bren και μερικές χειρομβομβίδες, σκοτώνει στη μάχη 47 Βρετανούς προτού, παντελώς άνανδρα, τον κάψουν ζωντανό, ρίχνοντας βενζίνη.

Αυτό συγκινεί τον δεκαεπτάχρονο Νικολαΐδη, συγκινεί τους «παρεπιδημούντες» εφήβους του Green Park, τους ροκ εντ ρολάδες, τους σουινγκάδες, ακόμη κι αυτούς τους ελάχιστους εξ αυτών «εγκληματίες», που έκλεβαν πότε πότε κάποιο ακριβό αυτοκίνητο κι αφού το επέστρεφαν (έπειτα από μια σύντομη βόλτα) όπως το είχαν «παραλάβει», έγραφαν στη σκόνη του καπό «συγνώμη». Συγκινεί γιατί είναι ηρωικό. Κάθε άνθρωπος που δίνει με τέτοια αυταπάρνηση τη ζωή του για έναν σκοπό, ανυστερόβουλα, είναι ήρωας. Ακόμη και αν πολλά από όσα πιστεύει δεν μας εκφράζουν, ακόμη κι αν διαφωνούμε με όλες τις ιδεολογίες, πολιτικές ή θρησκευτικές. Είναι μικροψυχία να μην αναγνωρίζεις, ακόμη και σε αυτόν που διαφωνείς, κάτι που κατέκτησε θυσιάζοντας τα πάντα. Και η μικροψυχία είναι συστατικό της πολιτικής, όχι των αναρχικών.

Και έτσι βγαίνουν στους δρόμους, με αφορμή τις διαδηλώσεις για το Κυπριακό, για να συγκρουστούν με το κράτος, όχι υπέρ της ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα, αλλά ενάντια σε ό,τι τους καταπιέζει καθημερινά. Ο Αυξεντίου τους εμπνέει, ο Καραολής και ο Δημητρίου, ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης το ίδιο, γιατί φεύγουν «ελεύθεροι και καθαροί», όχι για το κέρδος, όχι για τις «καρέκλες», αλλά για κάτι που πιστεύουν. Και ας μην εκφράζει τους ίδιους, ας τους αφήνει αδιάφορους τόσο ο εθνικισμός, όσο και ο διεθνισμός, αλλά και η πολιτική εν γένει. Συμμετέχουν στις διαδηλώσεις με πάθος, επιλέγουν τον δρόμο της σύγκρουσης, αποτελούν τον «πυροκροτητή» στην κοινωνική «βόμβα», που εκρήγνυται με αφορμή τα εγκλήματα της βρετανικής αποικιοκρατίας στην Κύπρο. Και έπειτα επιστρέφουν στον «κόσμο τους», στη δική τους καθημερινότητα, δίχως καν να σκεφτούν να κεφαλαιοποιήσουν και να ρευστοποιήσουν τους αγώνες τους, σε μικρά ή μεγάλα πολιτικά οφίκια. Ζουν για το αυθόρμητο, το απροσχημάτιστο, το ανεξέλεγκτο, ήτοι το ζωντανό, αυτό που αναπνέει ελεύθερα.

Όσοι συνομήλικοι τους, αλλά και μεγαλύτεροι, είναι οργανωμένοι στις κομματικές συμμορίες, είτε δεξιές είτε αριστερές, τους βλέπουν εχθρικά. Δεν θέλουν ασφαλώς «αποκλίνουσες συμπεριφορές» στις διαδηλώσεις, θέλουν όλα να κυλάνε «ήρεμα και ομαλά». Άλλως τε η «ησυχία, τάξη και ασφάλεια» εκφράζει άπαντες τους κομματικούς, ένθεν κι ένθεν, την (επίσης) ταραγμένη δεκαετία του ’50, καθώς η διατήρηση της «κοινωνικής ειρήνης» τους εξυπηρετούσε ομοίως. Ως εκ τούτου, δεν μας ξενίζει πως όταν κάτι πήγαινε να ξεφύγει του ελέγχου της αριστεράς χαρακτηριζόταν αμέσως ως «προβοκάτσια παρακρατικών» κι όταν το ίδιο συνέβαινε σε διαδηλώσεις με εθνικά αιτήματα, όπως αυτές για το Κυπριακό, οι «προβοκάτσιες» ήταν «έργα κομμουνιστών με αντεθνικά αισθήματα». Ασφαλώς η εν λόγω παρωδία συνεχίζεται ανελλιπώς μέχρι και σήμερα.

Ωστόσο, όσο κι αν ακούγεται περίεργο, ένας νεολαίος της δεκαετίας του ’50, με μαλλί «κοκοράκι», που του άρεσε ο Μπιλ Χάλλεϋ, ο Έντι Κόχραν κι ο Χάμφρεϋ Μπόγκαρτ κινδύνευε ομοίως να αρπάξει ένα γερό χέρι ξύλο τόσο από τους χωροφύλακες, όσο κι από τους οικοδόμους του ΚΚΕ. Τα πρωτοσέλιδα της αριστερής Αυγής ενάντια στο ροκ εντ ρολ και την «εισροή καπιταλιστικών προτύπων που διαφθείρουν τους νεολαίους» αποτελούν αδιάψευστα ντοκουμέντα της απόλυτης συμφωνίας δεξιών και αριστερών, σε ό,τι αφορά την άγρια καταστολή όσων δεν μετέχουν της πολιτικής. Διότι τα μη «πολιτικά όντα» μπορούν να γίνουν ιδιαιτέρως επικίνδυνα για την εξουσία, καθώς δεν αντιπροσωπεύονται, άρα και είναι δύσκολο να ελεγχθούν.

Όσο η πολιτισμική νεωτερικότητα της Δύσης, (και κυρίως τα στοιχεία αυτής που δεν ελέγχονταν πλήρως από τους κρατούντες) για τον έναν ή τον άλλον λόγο, δεν μπορούσε να χωρέσει στο κυρίαρχο αφήγημα του «πατρίς-θρησκεία-οικογένεια», αλλά και στο έτερο εξουσιαστικό αφήγημα «τρώγε το φαΐ σου, αγάπα το κελλί σου, διάβαζε πολύ», πολεμήθηκε ανηλεώς. Όταν ωστόσο κατόρθωσαν τόσο οι δεξιοί, όσο και οι αριστεροί να αφομοιώσουν το σύνολο της νεωτερικότητας, μετασχηματίζοντας, ακόμη και τα πλέον επικίνδυνα για την εξουσία στοιχεία της σε «άκαπνες» ασκήσεις ύφους κι εναλλακτικού lifestyle, όλα έγιναν αποδεκτά, ακριβώς γιατί είναι πλέον ακίνδυνα.

Οι ανυπάκουοι «τραγουδούν ακόμα»

Κι όμως αυτοί οι νεολαίοι της δεκαετίας του ’50, που «έριχναν πατάτες με ξυράφια» στους «μαύρους» της αστυνομίας, δεν μεγάλωσαν ποτέ. Ως προς τον αντιπολιτικό τους αυθορμητισμό, παρέμειναν οι ίδιοι, ωραίοι κι αειθαλείς, το ’65, το ’73, το ’85 στο Χημείο, το ’91 στα μαθητικά, το ’95, το ’03 στη Θεσσαλονίκη, το ’08 στην εξέγερση του Δεκέμβρη. Είναι οι ίδιοι και σήμερα, εν έτει 2019, στις διαδηλώσεις για το μακεδονικό, καθώς μεγάλο κομμάτι  των νεολαίων που συμμετέχουν σε αυτές δεν έχουν σχέσεις με τα κόμματα και την πολιτική, αλλά νιώθουν κάτι ουσιαστικό μέσα τους να θίγεται, ότι η Ιστορία επιχειρεί απροκάλυπτα να ισοπεδώσει τις ιστορίες τους. Λέγοντας αυτό, δεν επιθυμούμε να εξομοιώσουμε διαφορετικές καταστάσεις διαφορετικών εποχών. Το πνεύμα κάθε εποχής είναι διαφορετικό. Εμείς μιλάμε για εκείνο το συναίσθημα, που θέλει να αντισταθεί στην υποκρισία και στην προβατοποίηση· που εμπνέεται από κάτι που όποιος το βιώνει μπορεί να το θεωρήσει ανώτερο από τον ίδιο του τον εαυτό. Αυτό είναι το κοινό χαρακτηριστικό που μπορούμε να δούμε και αυτό το συναίσθημα δεν χωράει σε καμμιά Ιστορία

Και με ουσιαστική αφορμή τα ανωτέρω, επιστρέφουν ένα ελάχιστο ποσό βίας σε αυτούς που αποφασίζουν για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον τους δίχως να τους ρωτούν. Διότι το αυθόρμητο κι ανεξέλεγκτο, ακόμη κι αν το τραυματίζουν σκοπίμως καθημερινά, δεν είναι νεκρό. Αναπνέει, ζει και δρα, όπως πάντοτε, σε αγνούς ανθρώπους με ανυστερόβουλες προθέσεις. Και οι αγνοί άνθρωποι, όσοι απορρίπτουν στο σύνολο της την πολιτική, πάντοτε θα ακολουθούν την καρδιά. Και θα εμπνέονται από την αυτοθυσία και τον ηρωισμό, όταν είναι αυθεντικά και γνήσια, από όπου κι αν προέρχονται, είτε αυτό αρέσει σε κάποιους είτε όχι.

Θέλει αρετή και τόλμη η αλήθεια. Και η μικροψυχία και τα πολιτικά «γυαλιά» δεν είναι αρετή κανενός, ακόμη κι αν προσποιείται ότι είναι. Το να χαίρεσαι γιατί τα κτήνη του αλβανικού κράτους δολοφόνησαν τον Κατσίφα, ενώ μάλιστα τελούσε σιδεροδέσμιος, σε κάνει χειρότερο από αυτά. Το να στήνεις ενέδρες στα στενά των Εξαρχείων σε ανθρώπους που πριν λίγο συγκρούονταν με την αστυνομία, ακόμη κι αν ένα κομμάτι εξ αυτών ανήκει στην ακροδεξιά, σε κάνει όμοιο με παρακρατικό, εφ’ όσον συμπλέεις πλήρως με την κρατική βούληση, βοηθώντας την να υλοποιηθεί. Και μάλιστα αμισθί παρακρατικό, φανατικό, παραβαλάνο της «αντιεξουσίας».

Αναρχική συλλογικότητα Πυργῖται

Πηγή: https://anarchypress.wordpress.com/2019/03/13/%ce%b1%cf%80%cf%8c-%cf%84%ce%bf-%ce%ba%cf%85%cf%80%cf%81%ce%b9%ce%b1%ce%ba%cf%8c-%cf%84%ce%bf%cf%85-52-58-%ce%ad%cf%89%cf%82-%cf%84%ce%bf-%ce%bc%ce%b1%ce%ba%ce%b5%ce%b4%ce%bf%ce%bd/#more-31535

Ποιος σκότωσε τον Μαρίνο Αντύπα;

[Γιώργος Χ. Παπασωτηρίου – 10.03.19 ]

Ο Μαρίνος Αντύπας γεννήθηκε το 1872 στο χωριό Φερεντινάτα της Κεφαλονιάς. Ο πατέρας του ήταν μαρμαροτεχνίτης. Τελείωσε το Ελληνικό Σχολείο και το Γυμνάσιο στο Αργοστόλι και το 1890 εγγράφεται στη Νομική σχολή της Αθήνας. Εκεί έρχεται σε επαφή με τον «Κεντρικό Σοσιαλιστικό Σύλλογο» που ίδρυσε την ίδια χρονιά ο Σταύρος Καλλέργης. Ο Αντύπας αναλαμβάνει την οργανωτική δουλειά του Συλλόγου και προσπαθεί να οργανώσει τους υπαλλήλους των οινοπαντοπωλείων. Συγκεκριμένα, όπως διαβάζουμε σε «πρόσκληση» που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΣΚΡΙΠ», την Δευτέρα 25η Δεκεμβρίου 1895, «Προσκαλούνται άπαντες οι υπηρέται των Οινοπαντοπωλών μικροί τε και μεγάλοι, όπως παρευρεθώσιν εις την πλατείαν του Θησείου ημέραν Δευτέραν 25 Δεκεμβρίου και ώραν 3ην μ.μ. όπως συσκεφθώσι περί ιδρύσεως Σωματείου, θα αναπτύξη δε τας βάσεις αυτού ο κ. Μαρτίνος Αντύπας φοιτητής της Νομικής»[1].

Η πρόσκληση γίνεται για την ημέρα των Χριστουγέννων! Την ίδια ημέρα, ήτοι την παραμονή, ο «Εκδότης Βιβλιοπώλης» Αναστάσιος δ. Φέξης ανακοινώνει τη δημοσίευση σε 40-50 «δεκάλεπτα» φυλλάδια του έργου του Ι. Μίλτωνος «Ο απολεσθείς παράδεισος» σε μετάφραση Παύλου Γρατσιάτου. Ο Μίλτον είχε αποκαταστήσει το διάβολο ως «επαναστάτη» για να εκφράσει στο φαντασιακό των πολιτών ότι η ανατροπή της καθεστηκυίας τάξης δεν ήταν δαιμονικό γεγονός. Από εδώ προέκυψε και το νεωτερικό «δαιμονιακό ύψιστο», αλλά και οι αποκαλούμενοι «καταραμένοι» της λογοτεχνίας και της ζωής. Με άλλα λόγια στο φαντασιακό των ανθρώπων μέσω της αλλαγής της εικόνας του διαβόλου διαμορφώνεται ένας πιο δημοκρατικός ουρανός που μπορεί να έχει την αντιστοιχία του στη Γη. Έτσι, λοιπόν, έχουμε μια πίστη σ’ ένα εκείθεν απολυταρχικό και στη συνέχεια μία πίστη σ’ έναν μελλοντικό κόσμο, που δεν έρχεται ποτέ, αλλά που εκδημοκρατίζεται, καθώς αναγνωρίζει τους «κάτω», τους καταραμένους, τους απόκληρους. Συνεπώς, η ζωή εξακολουθεί να «διαβάζεται» με τα γυαλιά των λογής πίστεων-επινοήσεων, από τους αιματηρούς μανιχαϊσμούς των βιρτουόζων του πνεύματος, των «ιδεοπρακτών», των «μηχανικών ψυχών» και των ουροβόρων του πνεύματος, αλλά και των «αντι-αγίων». Οι τελευταίοι, οι αντάρτες-άγιοι είναι αυτοί που αρνούνται την εξουσία-αυθεντία της αγιοσύνης τους, αυτοί που παραμένουν αιρετικοί, αντινομικοί, ετερόδοξοι, δηλώνοντας έτσι την πολυσημία της ζωής. Τέτοιος ήταν ο Αντύπας.

Όταν ξεσπά η κρητική επανάσταση κατεβαίνει εθελοντής στην Κρήτη όπου τραυματίζεται στο στήθος και επιστρέφει στην Αθήνα για να αναρρώσει. Ήδη είναι γνωστός στην πρωτεύουσα όπου η εφημερίδα Ακρόπολις (10 Μαρτίου 1897) τον παρουσιάζει ως «γνωστοτάτη φυσιογνωμία έν Αθήναις. Με την πελωρίαν ρεμπούμπλικάν του, την λεοντώδη μορφή του και το ανδρικώτατον παράστημά του ετάραξε τους αθηναϊκούς κύκλους»[2].

Στις 14 Σεπτεμβρίου 1897 ο Αντύπας μιλάει στο συλλαλητήριο στην Ομόνοια και ασκεί σφοδρή κριτική εναντίον του Παλατιού και ειδικά εναντίον του διαδόχου και των πριγκίπων για τη στάση τους στον πόλεμο και την ταπεινωτική ήττα του ίδιου έτους, ενώ καταφέρεται εναντίον των διαπραγματεύσεων που επιβάλλουν οι Μεγάλες Δυνάμεις και ζητά τη συνέχιση του πολέμου μέχρις εσχάτων. Το παλάτι διέταξε τη σύλληψή του για «διέγερση του λαού» και εξύβριση του διαδόχου και των Μεγάλων Δυνάμεων! Προφυλακίστηκε για ένα τρίμηνο, ενώ η δίκη του έγινε στις 8 Γενάρη 1898, όπου και καταδικάστηκε σε ένα χρόνο φυλάκιση. Τον χαρακτήρισαν «επικίνδυνο» και τον οδήγησαν στις φυλακές της Αίγινας σε συνθήκες πλήρους απομόνωσης. Σε περίπτωση που θα ερχόταν σε επαφή με κάποιον, θα κρατούνταν μονίμως στο κελί του και θα ετίθετο «υπό άναλον δίαιτα».

Το 1898 αποφυλακίζεται και επιστρέφει στο Αργοστόλι. Συστήνει σοσιαλιστική ομάδα και κυκλοφορεί την εβδομαδιαία εφημερίδα «Ανάστασις»(29 Ιουλίου 1900) με υπότιτλο «εφημερίς ανθρωπιστική». Η κυκλοφορία της εφημερίδας διακόπτεται και ο Αντύπας συλλαμβάνεται.

Τον Απρίλιο του 1903 επισκέπτεται το Βουκουρέστι όπου βρισκόταν ο πλούσιος θείος του, από την πλευρά της μητέρας του, Γεώργιος Σκιαδαρέσης. Ο Αντύπας πείθει το θείο του να επενδύσει σε αγροτική γη στην Ελλάδα. Έτσι, ο Σκιαδαρέσης και ο επίσης κεφαλλονίτης Αριστείδης Μεταξάς αγοράζουν 300 χιλιάδες στρέμματα στην περιοχή του Πυργετού και του Λασποχωρίου(Ομολίου). Στο Σκιαδαρέση ανήκε το ένα τέταρτο και τα υπόλοιπα τρία στον Μεταξά.

Τον Ιούνιο του 1904 ο Αντύπας επιστρέφει στο Αργοστόλι και στις 3 Ιουλίου επανεκδίδει την εφημερίδα «Ανάστασις». Δημιουργεί δε μια παιδευτική λέσχη, το «Λαϊκόν Αναγνωστήριον Η Ισότης», που λειτουργούσε δίκην «λαϊκού σχολείου». Όμως στις 10 Ιουλίου συλλαμβάνεται και δικάζεται και πάλι, αυτή τη φορά από το Πλημμελειοδικείο Αργοστολίου, για εξύβριση του βασιλιά. Αυτή τη φορά όμως, αθωώνεται. Στις 14 Αυγούστου 1905 διοργανώνει συλλαλητήριο στους Στύλους του Ολυμπίου Διός(«εις τον τόπον τούτον τον ιερόν, όπου εσυμβολίζετο άλλοτε ο θεός της δυνάμεως και της ισχύος», απόσπασμα της ομιλίας του, εφημ. Εμπρός 15.8.1905) σε ένδειξη συμπαράστασης στην Κρητική Επανάσταση(Θέρισο). Ο Αντύπας μιλάει μπροστά σε είκοσι χιλιάδες διαδηλωτές.  Συλλαμβάνεται και πάλι και κρατείται για δύο μέρες. Θρυλείται ότι ο Αντύπας είχε επαφή με τον Ελευθέριο Βενιζέλο.

Στις εκλογές του 1906 θα είναι υποψήφιος βουλευτής Κραναίας και στις 11 Μαρτίου δημοσιεύει στην εφημερίδα «Ανάστασις» το «Πρόγραμμά μας» με έντονο το χρώμα της «ηθικής επανάστασης» που πρέσβευε. Για την ακρίβεια η πολιτική θεωρία του Αντύπα είναι ένα μίγμα σοσιαλιστικών και χριστιανικών ιδεών: «Ότι λοιπόν ο Σοσιαλισμός είναι αυτή η Αλήθεια, αυτή η Δικαιοσύνη, και ότι ο διδάξας τούτον είναι ο Χριστός, και ότι ολόκληρος εν τω Ευαγγελίω εμπεριέχεται τούτο είναι αναμφισβήτητον». Γι’ αυτό η θυσία(όπως στην περίπτωση του Χριστού) είναι κεντρικής σημασίας για τον Αντύπα καθώς «η πρόοδος της ιδέας έχει ανάγκην αυτοθυσίας και ότι το δέντρο του αγώνα ποτίζεται με αίμα…»[3].

Κεντρικής σημασίας για τον Αντύπα είναι η ευαγγελική ρήση «ο μισείς ετέρω μη ποιήσεις», καθώς «Η ελευθερία συνίσταται εις το να δύναται να πράττη παν ό,τι δεν βλάπτει τον άλλον(…), ώστε η εξάσκησις των φυσικών δικαιωμάτων παντός ανθρώπου δεν έχει άλλα όρια ειμή εκείνα τα οποία εξασφαλίζουσιν εις τα άλλα μέλη της Κοινωνίας την απόλαυσιν των αυτών δικαιωμάτων, τα όρια ταύτα μόνον υπό της γενικής θελήσεως όλων διαγράφονται»[4]. Υπ’ αυτή την οπτική της ελευθερίας το «Σοσιαλιστικόν Πολίτευμα» καταργεί τα προνόμια των «Βασιλέων και Αρχόντων αλλά και αυτό το κληρονομικόν δικαίωμα της περιουσίας αφαιρεί, και την δύναμιν του χρήματος καταργεί, και μίαν Κοινωνική τάξην καθορίζει εργαζομένην άνευ εξαιρέσεως και απολαμβάνουσαν άνευ διακρίσεως… Όλοι οι άνθρωποι εξίσου θα εργάζονται και αδελφικώς θα αλληλοβοηθώνται, ούτως δε πληρούται το του Χριστού ρηθέν «και ελεύσεται ημέρα καθ’ ην γενήσεται η ανθρωπότης μία ποίμνη εις ην εις θα είναι ποιμήν η Αγάπη και η Δικαιοσύνη»»[5]. Αγάπη και Δικαιοσύνη, αλλά πως; Με ποια μέσα ο Σοσιαλισμός «θα επιτύχη»; Διερωτάται ο Αντύπας αλλά φαίνεται να καταλήγει στο «βαθμηδόν»: «Ανεγείρων δηλαδή ολίγον κατ’ ολίγον τας Εργατικάς Τάξεις εκ του βορβόρου της πείνας και αμαθείας και κρημνίζων ανεπαισθήτως και συνεχώς το χρήμα και την Βασιλείαν θα φέρη αιφνιδίως εν μέσω των μειδιαμάτων τη Ανθρωπότητος το ΤΕΛΟΣ του ΤΥΡΑΝΝΟΥ»[6].

Στο τελευταίο άρθρο του στην «Πανθεσσαλλική»(26.2.1907) που τιτλοφορείται «Τι είμαι» ο Αντύπας σημειώνει: «Είμαι σοσιαλιστής, όνομα και πράγμα, φέρω τον τίτλο μου πιστώς και υπερηφάνως. Πιστεύω ως παντοκράτορα, ποιητήν ορατών τε και αοράτων, την εργασίαν και ως ομοούσιον και αχώριστον τριάδα της ευτυχίας και της ειρήνης την ελευθερίαν, την ισότητα και την αδελφότητα. Φρονώ δηλαδή ότι, όπως το φως του ηλίου, ο αήρ, το ύδωρ κ.τ.λ. είναι εις την καθολικήν των ανθρώπων χρήσιν, ούτω και πάντα τα’ άλλα, όσα ο άνθρωπος χρειάζεται, δύνανται να καταστώσι κοινά, ένα οι ατελείς και εγωιστικοί νόμοι, τους οποίους ενομοθέτησε η επίσης ατελής διάνοια του ανθρώπου, αντικατασταθώσι δια του τελειοτάτου και δικαιοτάτου του Ιησού, όστις παραγγέλλει «αγάπα τον πλησίον Σου ως σεαυτόν»…».

Στους άμεσους στόχους του Προγράμματός του ο Αντύπας θέτει την πάταξη της διαφθοράς, την κατάργηση του ρουσφετιού και την επικράτηση της αξιοκρατίας, τον διαρκή έλεγχο όλων των φορέων της εξουσίας, τη συγκρότηση κομμάτων αρχών, τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων, τη φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου, την εισαγωγή φόρου στα είδη πολυτελείας, την υιοθέτηση συμβάσεων εργασίας για την προστασία των ημερομισθίων των εργαζομένων, τη συγκρότηση ταμείων για τις συντάξεις, την αποκέντρωση, ένα νέο δικαστικό αλλά και εκλογικό σύστημα και την κατάργηση της στρατιωτικής θητείας. Για τους αγρότες ζητά να τους διανεμηθούν τα ακαλλιέργητα εδάφη που ανήκουν είτε στο Έθνος είτε στα μοναστήρια είτε στους τσιφλικούχους «αποζημιουμένων των κατόχων δι’ αναλόγου και δυνατής αποζημιώσεως δια δόσεων».

Οι μακροπρόθεσμοι στόχοι είναι η πλήρης ανατροπή του διοικητικού, πολιτικού και θρησκευτικού κατεστημένου, η καθαίρεση των βασιλιάδων και η δημιουργία μιας παγκόσμιας κοινωνίας ελευθερίας, ισότητας, αδελφότητας, χωρίς αφέντες και δούλους.

Απευθυνόμενος και σ’ αυτούς που δεν θα τον ψηφίσουν τους λέει πως «ολίγον μας ενδιαφέρει ο χιτών του βουλευτικού αξιώματος», γιατί «η επανάστασις, ην ημείς εννοούμεθα, θα γίνη, και αν επιτύχωμεν και αν αποτύχωμεν…. Ζήτωσαν αι εργατικαί τάξεις, Ζήτω ο Κοινωνισμός»[7]. Αλλά τι είναι ο Κοινωνισμός της άμεσης πράξης του Αντύπα; Είναι ένα μίγμα που έχει ως βάση τον επτανησιακό ριζοσπαστισμό και δόσεις απ’ όλες τις τάσεις του ελληνικού σοσιαλισμού του 19ουαιώνα. Ο Αντύπας είναι ένας «πρωτοσοσιαλιστής» καθώς υιοθετεί σοσιαλιστικές αντιλήψεις των αποκαλούμενων «ουτοπικών» μαζί με απόψεις του Ένγκελς, της αναρχικής ιδεολογίας και του κλασσικού ευρωπαϊκού ανθρωπισμού. Και όλα αυτά έχουν ως συνδετικό αρμό την κοινοκτημοσύνη και την αγάπη του πρωτοχριστιανισμού αλλά και την ιδεολογία κάποιων κινημάτων με θρησκευτικό χαρακτήρα, όπως ο πόλεμος των χωρικών στη Γερμανία και η Κομμούνα του Μίνστερ της Βεσταφαλίας το 1534. Αυτός ο κοινωνισμός της πράξης διαπνέεται από το πνεύμα της θυσίας προσώπων που αισθάνονται ότι επιτελούν την αποστολή του κοινωνικού αναμορφωτή και γι’ αυτό έχουν μία ισχυρή αίσθηση του δικαίου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Αντύπας είναι υπέρ ενός χριστιανισμού της Αγάπης και της Κοινοκτημοσύνης αλλά είναι κατά της Εκκλησίας και κυρίως των μονών. Η συμπεριφορά των διάφορων μοναστηριών προς τους φτωχούς είναι οικτρή[8].

Μετά την αποτυχία του στις εκλογές, ο Αντύπας αφού βαφτίζει τις κόρες δύο φίλων του Αναρχία και Επανάσταση πηγαίνει στη Θεσσαλία, όπου αναλαμβάνει επιστάτης στα κτήματα του θείου του Γ. Σκιαδαρέση. Εκεί αρχίζει να γυρνάει τα χωριά και να μιλάει στους κολίγους και τους χωρικούς για τα δίκαια αιτήματά τους και το κοινωνιστικό του όραμα. Όπως ήδη προείπαμε ο θείος του Αντύπα, Γ. Σκιαδαρέσης είχε αγοράσει τα κτήματα με τον Α. Μεταξά, του οποίου επιστάτης ήταν ένας Ιωάννης Κυριακός από την Αιτωλοακαρνανία που πίεζε με τη συγκατάθεση του Μεταξά τους κολίγους και τους χωρικούς προκειμένου να αυξήσει τα κέρδη του. Ο Μαρίνος Αντύπας κατηγόρησε τον Κυριακό στον Μεταξά ως καταχραστή και εκβιαστή, ζητώντας να εκδιωχθεί από το τσιφλίκι, αλλά ο Μεταξάς αρνήθηκε. Έτσι, ο Κυριακός κατέστη εχθρός και υπονομευτής του Αντύπα. Όπως, όμως, είδαμε πριν, εχθροί του ήταν και οι βασιλείς, οι οποίοι είχαν κάθε συμφέρον για την εξόντωσή του αφού ξεσήκωνε τα πλήθη εναντίον τους. Μη λησμονούμε και το θρύλο που θέλει τον Αντύπα να συνεργάζεται με τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Είναι ήδη γνωστό ότι έχει πάει δύο φορές εθελοντής στην Κρήτη. Την πρώτη φορά μάλιστα, είχε τραυματιστεί στο στήθος. Η υπόθεση, όμως, του Μακεδονικού Αγώνα έχει διττή σημασία καθώς συγκεντρώνει άτομα, συγκεκριμένα κολίγους, που έχουν καταφύγει στα βουνά, συστήνοντας συμμορίες, κυνηγημένοι από τους τσιφλικάδες μετά το νόμο ΒΧΗ΄ της 9ης Ιουλίου 1889 «περί εξώσεως δυστροπούντων ενοικιαστών» του Θεοτόκη. Συχνά οι συμμορίες αυτές χρησιμοποιούνται από το ελληνικό κράτος ως μέλη ανταρτικών επαναστατικών σωμάτων τόσο το 1897 όσο και κατά τον Μακεδονικό αγώνα. Αναφέρεται, μάλιστα, ότι αυτοί οι «ληστές-αντάρτες» συγκρούονται με τις ομάδες των «αγροφυλάκων» -άλλες δηλαδή συμμορίες- που προσλαμβάνονται από τους τσιφλικάδες. Γι’ αυτό οι «ληστές-αντάρτες» έχουν τη λαϊκή στήριξη και πολλές φορές γίνονται θρύλοι.

Όμως, ο Αντύπας είχε κι άλλους εχθρούς, όπως τον τσιφλικά βουλευτή Αγαμέμνονα Σλήμαν, γιο του αρχαιολόγου, που κατηγόρησε τον Αντύπα στον Νομάρχη Λάρισας Κ. Νιώτη ότι ξεσηκώνει τους αγρότες και διασαλεύει την τάξη στην περιοχή, κυρίως γιατί απάλλαξε τους κολίγους των κτημάτων του θείου του από την υποχρέωση να παραδίδουν τα προϊόντα τους στην έδρα της επιστασίας, ενώ τους παραχώρησε μεγαλύτερες εκτάσεις για βοσκή. Διαπιστώνουμε, συνεπώς, ότι η θέση του επιστάτη και ο θεσμός της επιστασίας είναι αποφασιστικής και κρίσιμης σημασίας για το τσιφλίκι.

Στις 6 Σεπτεμβρίου 1906 ο Νομάρχης Λάρισας κάνει έντονες συστάσεις στον Αντύπα στην κεντρική πλατεία της πόλης ότι δημιουργούσε «κακό προηγούμενο» με τον τρόπο που ασκούσε την επιστασία, ξεσηκώνοντας τους κολίγους και ζημιώνοντας τους τσιφλικάδες. Ο Αντύπας απάντησε δεόντως στο Νομάρχη, λέγοντας ότι θα διαχειρίζεται όπως εκείνος νομίζει τα κτήματα του θείου του. Ο Νιώτης διέταξε τον χωροφύλακα που τον συνόδευε να συλλάβει τον Αντύπα. Αλλά παρενέβη ο δικαστής Αγαθόνικος και η σύλληψη δεν έγινε. Την επομένη ο Μ. Αντύπας έστειλε δύο μάρτυρες στο Νομάρχη για να κανονίσουν την μεταξύ τους μονομαχία. Ο Νιώτης δεν δέχτηκε αλλά τον μήνυσε «επί προκλήσει εις μονομαχίαν, δι’ αντικοινωνικήν και αναρχικήν δράσιν…».

Ο Αντύπας έμαθε ότι αυτός που τον κατηγόρησε στον Νομάρχη ήταν ο Σλήμαν (η σύζυγός του Ναντίνα τον αποκάλεσε «λούμπεν»!). Έτσι, στις 10 Σεπτεμβρίου 1906 συναντά στο καφενείο Ζαχαράτου της πλατείας Συντάγματος τον Σλήμαν με την παρέα του και του ζητάει το λόγο. Ο Σλήμαν του απάντησε σκαιότατα. Ακολουθεί σφοδρή λογομαχία και ο Αντύπας χαστουκίζει το γιο του Ερρίκου Σλήμαν. Ο Αντύπας συλλαμβάνεται και την 19η Σεπτεμβρίου γίνεται η δίκη όπου ο κατηγορούμενος θα μιλήσει για την οικτρή κατάσταση των κολίγων της Θεσσαλίας: «Εκεί [στη Θεσσαλία] η κατάστασις ήτο αθλία και η εικών απαισία. Έλληνες αδελφοί μας γυμνοί και κάτισχνοι, εφ’ ων τα οστά μόνον και η επιδερμίς προσκολλώνται, χρησιμεύουσιν ως τα φορτηγά ζώα των ημεδαπών τυράννων, εν ω η ασπλαχνία παρεσκεύασε την γενικήν μετανάστευσιν των Ελλήνων, συνεπεία της οποίας βεβαίως η αύριον θα ανατείλη πολύ συννεφώδης και πάρα πολύ τρομακτική. Ήρχισα λοιπόν και έργω και λόγω να παρέχω εις τους χωρικούς πάσαν δυνατήν ευκολίαν απαλλάσσων τούτους από τας δουλικάς αγγαρείας, ας καθιέρωσεν η τετρακοσαετής τυραννίας των Τούρκων και εξηκολούθησε συνεχίζουσα λίαν ασυστόλως η τεσσαρακονταετής των Ελλήνων τσιφλικούχων απληστία…»[9]. Οι ιδιοκτήτες θεωρώντας ότι θα ζημιώνονταν συμμάχησαν με τον Σλήμαν και με παρουσίασαν στην εξουσία ως κακούργο κατέληξε στην απολογία τους ο Αντύπας, ο οποίος καταδικάστηκε σε εικοσαήμερη φυλάκιση αλλά είχε κερδίσει τη συμπάθεια του κόσμου.

Επιστρέφοντας στη Θεσσαλία άρχισε να δέχεται απειλές από τους μηχανισμούς των τσιφλικάδων, δηλαδή από την επιστασία και τους επιστάτες. Ανάλογες απειλές δέχονταν και ο προκάτοχος του Αντύπα αλλά και ο ίδιος ο Γ. Σκιαδαρέσης. Που εν προκειμένω σταματά η αλήθεια και αρχίζει ο θρύλος είναι δύσκολο να διαπιστωθεί. Πάντως, οι κολίγοι χρειάζονταν έναν ήρωα, το δικό τους Χριστό, έναν αρνητή της τάξης του, αφού ο Αντύπας ανήκε και ως δικηγόρος και ως επιστάτης και ως ανηψιός του τσιφλικά στην τάξη των «πάνω».

Τον Αντύπα σκότωσε ο επιστάτης του Α. Μεταξά, ο Ιωάννης Κυριακός, με τον οποίο συγκατοικούσαν στο ίδιο δίπατο οίκημα με πλήρη αυτονομία όμως των διαμερισμάτων τους. Ο Κυριακός καθόταν με τη γυναίκα και το παιδί του στο κάτω διαμέρισμα και ο Αντύπας στο πάνω. Για να ανέβει στο διαμέρισμα του πάνω ορόφου ο Αντύπας περνούσε από έναν κοινό διάδρομο, στον οποίο «έβλεπε» η πόρτα του διαμερίσματος του Κυριακού. Ο διάδρομος αυτός έκλεινε, επίσης, με πόρτα, η οποία έμενε πάντα ξεκλείδωτη για να μπορεί να ανεβαίνει στον πάνω όροφο ο εκάστοτε κάτοικός του. Εκείνο το βράδυ, που επέστρεψε από τη Λάρισα, ο Αντύπας κάθισε να φάει σε μία αποθήκη με τον ξάδερφό του Παναγιώτη Σκιαδαρέση, τον δασοφύλακα Βασίλη Τσιάντο και τον αγροφύλακα Θ. Μωραΐτη. Εκεί τους είπε ότι έδωσε 100 δραχμές για τον Μακεδονικό Αγώνα. Το ποσό φάνηκε υπερβολικό στους υπόλοιπους της παρέας και ο Αντύπας θέλησε να πάει στο διαμέρισμά του για να τους φέρει την απόδειξη, αλλά βρήκε την «εξώπορτα» κλειδωμένη και την χτύπησε για να του ανοίξει ο Κυριακός. Σύμφωνα με την κατάθεση του Σκιαδαρέση στα χέρια του οποίου πέθανε ο Αντύπας, ο Κυριακός αρνήθηκε αρχικά να ανοίξει. Στη συνέχεια άνοιξε, λέγοντας στον Αντύπα ότι δεν έχει δικαίωμα να ανέβει στην κατοικία του. Τότε προκλήθηκε φιλονικία και αντηλλάγησαν βαριές εκφράσεις, οπότε ο Κυριακός παίρνει το όπλο του και χτυπάει αρχικά τον Αντύπα ελαφρά στο κεφάλι. Η δεύτερη βολή θα πετύχει τον Μαρίνο Αντύπα στο πίσω μέρος –οσφυική χώρα- ενώ έφευγε. Ο πυροβοληθείς θα εκπνεύσει στην αγκαλιά του ξαδελφού του. Οι τελευταίες λέξεις του ήταν σύμφωνα με τον Παναγιώτη Σκιαδαρέση «Ισότης, Αδελφότης, Ελευθερία». Πλέον οι κολίγοι είχαν το δικό τους Χριστό. Αλλά ποιος δολοφόνησε τον Αντύπα; Ποιος είχε όφελος; Είχαν πολλοί. Είχε αρχικά ο Μεταξάς που είχε δώσει 10.000 δραχμές σ’ έναν Γιαταγάνα για να τον σκοτώσει. Αλλά ο επίδοξος φονιάς αποκάλυψε στον Αντύπα το σχέδιο του τσιφλικά. Είχε κίνητρο ο Κυριακός, τον οποίο ο Αντύπας ζήτησε να τον διώξουν οι εργοδότες του ως καταχραστή και συκοφάντη. Είχε και ο Σλήμαν. Αλλά προπάντων είχε ο βασιλιάς και η οικογένειά του εναντίον των οποίων εστρέφετο διαρκώς ο Αντύπας με συνέπεια να συλληφθεί και να φυλακισθεί πολλές φορές. Ο βασιλιάς είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την γεωργία. Αξίζει να σημειωθεί ότι τον Απρίλιο του 1901 τόσο ο βασιλιάς όσο και ο διάδοχος με τους πρίγκιπες Ανδρέα και Νικόλαο συμμετείχαν στο Πανελλήνιο Αγροτικό Συνέδριο στο Ναύπλιο. Μάλιστα, ο βασιλιάς στο λόγο του αναφέρθηκε στην πρόθεσή του να συστήσει «Γεωργική Εταιρεία». Όπως βλέπουμε ο βασιλιάς (όπως και ο Θεοτόκης) συνεχίζει την πολιτική Τρικούπη για την έλευση κεφαλαίων της διασποράς και τις επενδύσεις στη γεωργία. Ήταν με άλλα λόγια υπέρ των τσιφλικάδων(που θα «εφαρμόσωσι την μεγάλην καλλιέργειαν και θα εισαγάγωσι τας μηχανάς εις τας γεωργικάς εργασίας» εφημ. Εμπρός 3.5.1900). Εξάλλου, στις 5 Μαρτίου 1910, η Πανθεσσαλική Επιτροπή στέλνει υπόμνημα στο βασιλιά Γεώργιο, γεγονός που αποδεικνύει την εξουσία του τελευταίου επί του θέματος. Στο υπόμνημα περιγράφεται η οικτρή κατάσταση των κολίγων. «Μας εξωνούσι… ο Γεωργικός πληθυσμός ελαττούται… η τοκογλυφία ακμάζει και η ελονοσία θερίζει… Εν Δανία η Δουλοπαροικία κατηργήθη από του 1788 έτους…» αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Συνεπώς, πολλοί είχαν λόγο να σκοτώσουν τον Αντύπα, από τον βασιλιά[10] που παρουσιαζόταν «σαν αδύναμος σιωπηλός προστάτης των αγροτών», εμποδίζοντας έτσι τη συμμαχία τους με τις αντιμοναρχικές μειοψηφίες της αστικής τάξης, έως τον Κυριακό.

Στην εφημερίδα ΣΚΡΙΠ σε ανταπόκριση από τη Λάρισα με ημερομηνία 26 Ιανουαρίου 1908, που υπογράφει ο «Αδάμ», περιγράφεται η εξ αναβολής δίκη στο κακουργοδικείο της θεσσαλικής πόλης του δολοφόνου του Μαρίνου Αντύπα, Γιάννη Κυριάκου(σ.σ. έτσι αναφέρεται στο δημοσίευμα και όχι Κυριακού). Οι δικηγόροι υπεράσπισης ζητούν και πάλι την αναβολή της δίκης. Η πρώτη αναβολή έγινε προ μηνός λόγω της απουσίας ουσιωδών μαρτύρων, όπως ο Π. Σκιαδαρέσης, ο Θ. Μωραΐτης και ο Αθανασάκης. Οι μάρτυρες αυτοί απουσιάζουν και τώρα. Το δικαστήριο, αν και αποφάσισε τη διενέργεια της δίκης, επεφύλαξε στον εαυτό του το δικαίωμα να την αναβάλει οποτεδήποτε κρίνει αναγκαία την παρουσία των μαρτύρων που απουσιάζουν. Κατά την εξέταση των μαρτύρων υποστηρίχτηκε από την πλευρά των μαρτύρων κατηγορίας ότι ο Μαρίνος δεν απείλησε τον Κυριακό ώστε αυτός να τον πυροβολήσει ευρισκόμενος εν αμύνει, ενώ από την πλευρά του κατηγορουμένου υποστηρίχτηκε πως αυτός πυροβόλησε ευρισκόμενος σε νόμιμη άμυνα. Συγκεκριμένα, ο μάρτυρας Τσάντος κατέθεσε ότι δεν άκουσε ύβρεις εκ μέρους του Αντύπα ούτε τον είδε να κρατάει μαχαίρι. Ύστερα καταθέτει ο μάρτυρας κατηγορίας Βαλάσης, που αναφέρει ότι είδε τον Αντύπα να βγαίνει από το δωμάτιο του κατηγορουμένου κρατώντας μαχαίρι και «συγχρόνως εβεβαίωσεν ότι ήκουσε τον Αντύπαν να υβρίζη και να αποκαλή τον κατηγορούμενον άτιμον και κερατάν και συγχρόνως να ραπίζη αυτόν». Διαπιστώνει κανείς ότι ο μάρτυρας κατηγορίας κατέστη μάρτυρας υπεράσπισης. Όμως το ψεύδος ήταν εξόφθαλμο καθώς ο μάρτυρας Χασαπίδης(ανθυπολοχαγός) κατέθεσε ότι σύμφωνα με τον ίδιο τον φονέα, όπως του διηγήθηκε το συμβάν, ο Αντύπας βλήθηκε μέσα στο δωμάτιο του Κυριάκου και συνεπώς ήταν αδύνατο να εξέλθει απ’ αυτό κρατώντας μαχαίρι. Μετά από αυτό το δικαστήριο αποφασίζει τη σύλληψη και κράτηση του μάρτυρα κατηγορίας Βαλάση και την απαγγελία σ’ αυτόν της κατηγορίας της ψευδορκίας. Ταυτόχρονα, αναβάλει τη δίκη και ζητά τη βίαιη προσαγωγή των μαρτύρων που απουσιάζουν. Όμως οι μάρτυρες δεν ήταν δυνατόν να προσαχθούν καθώς βρίσκονταν στην Αμερική και στη Μακεδονία. Αντί όλα αυτά να προκαλέσουν διερωτήσεις και απορίες στον ανταποκριτή της εφημερίδας (πως δηλαδή ο Βαλάσης κατέστη από μάρτυρας κατηγορίας, μάρτυρας υπεράσπισης, δεδομένης της ψευδορκίας του, και γιατί όλοι οι αυτόπτες μάρτυρες και δη οι φίλοι του Αντύπα, εν οις και ο ξάδερφός του Σκιαδαρέσης, έλλειπαν στο εξωτερικό;), εκείνος αναφέρει ότι «Η αιφνιδία αύτη τροπή της δίκης και η αναβολή, καθ’ ην μάλιστα στιγμήν ήρξατο να κλονίζηται η κατηγορία εκ των καταθέσεων των μαρτύρων και να αποδεικνύεται ότι ο κατηγορούμενος εν αμύνη ων εξετέλεσε τον φόνον, κατελύπησε την κοινωνίαν… Την λύπην της η κοινωνία μας εξεδήλωσεν ευθύς μετά την αναβολήν σπεύσασα και συλληπηθείσα τον κατηγορούμενο…»[11]. Η «κοινωνία» συνεπώς «εδίκασε», συναισθηματικώς, αλλά εδίκασε με επιείκεια και συμπάθεια τον φονιά σύμφωνα με τον ανταποκριτή, τον οποίο οι κολίγοι ως γνωστόν ήθελαν να λιντσάρουν. Το καταφανώς μεροληπτικό δημοσίευμα σε συνδυασμό με την ανασκευή των μαρτυριών κατηγορίας αλλά και την «εξαφάνιση» των ουσιωδών μαρτύρων κατηγορίας, δημιουργεί την πεποίθηση ότι ένας ολόκληρος μηχανισμός επιχειρούσε να αθωώσει τον δολοφόνο.

Οι τσιφλικάδες, τελικά, του κάμπου είδαν ότι οι επενδύσεις στο χρηματιστήριο και στα ακίνητα(όπως του Συγγρού και του Καραπάνου) αλλά και σε εμπορικές επιχειρήσεις απέδιδαν πολύ περισσότερο και πολύ πιο εύκολα από την πάντα επισφαλή γεωργία. Η προσπάθεια, μάλιστα, της κυβέρνησης να καταστήσει τη Θεσσαλία «σιτοβολώνα» της Ελλάδας προσέκρουε στους ίδιους τους τσιφλικάδες που ενώ παρήγαγαν σιτάρι ήταν συγχρόνως και εισαγωγείς του! Οι αντιδράσεις, όμως, των κολίγων, όπως και οι πολιτικές πιέσεις, ανάγκασαν πολλούς απ’ αυτούς είτε να πουλήσουν είτε να εκχωρήσουν τα τσιφλίκια τους δίκην κληροδοτήματος στο ελληνικό κράτος, όπως έκανε ο Κωνσταντίνος Ζάππας και άλλοι, περιοριζόμενοι στο αμιγώς εμπορικό σκέλος της δραστηριότητάς τους και εγκαταλείποντας τη σχιζοειδή κατάσταση να υπερασπίζονται την εγχώρια και συγχρόνως την εισαγόμενη παραγωγή! Η περίπτωση του γιου του Χρηστάκη εφέντη Ζωγράφου και βουλευτή Τρικάλων αλλά και κουνιάδου του Κ. Καραπάνου, Γεωργίου Χρηστάκη Ζωγράφου είναι εξαιρετική. «Η γη είναι κοινόν καλόν και ουχί αποκλειστικόν δικαίωμα του ατόμου. Κοινωνία και γη είναι συνδεδεμένα αρρήκτως, προκειμένου δε περί της ιδιοκτησίας της γης η θέλησις του ατόμου έχει ως φραγμός το συμφέρον του όλου»[12]. Αυτά έλεγε ο Γεώργιος Χρηστάκης Ζωγράφος, υποστηρίζοντας τη διανομή στους κολίγους των κτημάτων του Ζάππα, που αρνιόταν το Δημόσιο! Κι ενώ ο τσιφλικάς μιλούσε για «δημόσιο συμφέρον» ο πρόεδρος του Γεωργικού Συνδέσμου Τρικάλων Γ. Σπυρόπουλος σε ομιλία του(7.2.1910)[13] αναφερόταν στον Θεό: «Ο Θεός είναι πατήρ όλων των ανθρώπων και οι άνθρωποι είναι αδελφοί προς αλλήλους, μας έδωκε δε, την ελευθερίαν να απολαμβάνωμεν των αγαθών της Γης. Αλλά η βία και η απληστία επέβαλον την δουλείαν, τα τσιφλίκια…». Αντιθέτως, ο Γεώργιος Χρηστάκης στο συνέδριο του Βόλου το 1912 θα μιλήσει για ευθύνη του «συστήματος», όπως θα έλεγαν και οι «σοσιαλισταί» της εφημερίδας «Ο Κοινωνισμός»[14] στις 20 Μαρτίου 1911!

Το χριστιανικό στοιχείο είναι έκδηλο και στους «νεοϊδεάτες» κοινωνιστές. Έτσι, το άρθρο στην εφημερίδα «Ο Κοινωνισμός» υπό τον τίτλο «Το Μέλαν στίγμα της ελληνικής πολιτείας» θα έχει ως υπότιτλο το «Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω». Συγκεκριμένα στο άρθρο αναφέρεται «Επί μίαν πεντηκονταετίαν Αυλή, Κυβερνήσεις, Βουλευταί, Δήμαρχοι, Κληρικοί, Δικασταί, Διδάσκαλοι και παντός είδους υπάλληλοι ωργίασαν, παρενόμησαν, εγκλημάτισαν και τοιουτοτρόπως εδημιουργήθη μία κατάστασις απαισία, εκσπάσασα τέλος εις μίαν ατυχή και άστοχον στρατιωτική επανάστασιν(σ.σ. η επανάσταση του 1909). Και ήλθεν η επανάστασις αύτη και ημνήστευσε τους πάντας και τα πάντα πανηγυρικώς. Επιπροσθέτως δ’ αμνηστεύεται και αυτή αύτη η επανάστασις παρά των παρ’ αυτής αμνηστευθέντων ενόχων… Αλλ’ εν μέσω της κωμικής ταύτης αλληλοαμνηστεύσεως Επαναστατών και Αντεπαναστατών, ουδείς, απολύτως ουδείς συνεκινήθη εκ των στεναγμών των θυμάτων της πολιτικής αχρειότητος και δικαστικής παραλυσίας, ουδείς ήγειρε φωνήν διαμαρτυρίας υπέρ των βασανιζομένων… Να βροντοφωνήση και διαλαλήση με φωνήν στέντορος: Όχι, όχι, οι βασανιζόμενοι εις τα Ελληνικάς τρώγλας κατάδικοι δεν είναι πάντες, δεν είνε οι μόνοι και κύριοι ένοχοι εν Ελλάδι, δεν είνε πάντες έκφυλοι εγκληματίαι, οι πλείστοι είνε θύματα φαύλης καταστάσεως, είνε οι ολιγώτερον υπαίτιοι δια τα υπ’ αυτών διαπραχθέντα αδικήματα…».

Στο ίδιο φύλλο της εφημερίδας «Ο Κοινωνισμός» φιλοξενείται άρθρο του Πύρρου Γιαννόπουλου Ηπειρώτη με τίτλο «Κοινωνική Πενία-τα θύματα του κεφαλαίου», όπου γίνεται διαπραγμάτευση του θέματος της αλλαγής του συστήματος δια της βίας ή με ειρηνικό τρόπο:

«Ο Ροβέρτος Όβεν και ο Φουριέρ απέβλεπον προς επίτευξιν του κοινού σκοπού των δια διαφόρων μέσων επαναστατικών, επίστευον δε ότι δύνανται να εφαρμόσουν αυτά δι’ ειρηνικών τρόπων. Οι αναρχικοί υποστηρίζουν ότι τον σκοπόν θα κατορθώσουν δια στασιαστικών μέσων και πρωτίστως δια της καταργήσεως των νόμων, διότι δια των νόμων εδεσμεύθη η κοινωνία υπό των πλουτοκρατών(υπογραμμίζει ο Π. Γ. Η.). Αλλά η κατάργησις των νόμων δεν δύναται να χαρακτηρισθή ως επανάστασις, αλλ’ ως στάσις. Αυτό δε είνε το κύριον χαρακτηριστικόν των αναρχικών, ότι είνε στασιασταί, διότι αποβλέπουν εις μονομερές σημείον μέσων επιτεύξεως του σκοπού, ενώ οι σοσιαλισταί είνε επαναστάται, ως αποβλέποντες εις την γενικήν μεταβολήν του οικονομικού συστήματος εξ ού τα κοινωνικά δεινά […] οι σοσιαλισταί δημοκράται δεν σημαίνει ότι αρνούνται τα βίαια μέτρα, όπως και την νόμιμον εξανάστασιν… Η βία και η χρήσις αυτής είνε εν όπλον μάλλον των περιστάσεων…». Και αφού διευκρινίζεται το ζήτημα της ειρηνικής ή βίαιης επανάστασης, με τη δεύτερη να είναι περισσότερο συμπτωματική και ανάλογη με την περίσταση, γίνεται αναφορά και στο μεταναστευτικό πρόβλημα αλλά και στην φροντίδα του δέντρου της κεφαλαιοκρατίας!

Συγκεκριμένα, σημειώνεται ότι «Πρέπει να ρυθμιστεί το μεταναστευτικό ρεύμα των εργατών… οι ενέργειαί των να είνε μελετημέναι και ήρεμοι, όπως μη καταστραφεί το δένδρον της κεφαλαιοκρατίας πριν έτι κάμουν συγκομιδήν των γλυκυτάτων αυτού καρπών… Ουδείς σοσιαλιστής πρέπει να επιδεικνύει την εργασίαν του και προ παντός την δύναμίν του(υπογραμμίζει ο Π.Γ.Η). Η αυτοπεποίθησης αρκεί… Η επίδειξις ανήκει εις τους αστούς… Η ισχύς ημών στηρίζεται επί των κοινωνικών πλειονοτήτων της Τιμής, του Δικαίου, της Αλληλεγγύης…».

Όλοι αυτοί θα χαρακτηριστούν «διλετάνδηδες» από τους μετέπειτα «σοσιαλιστές». Συγκεκριμένα, ο Γ. Κορδάτος θα γράψει για τον Πλ. Δρακούλη, που εξέδωσε το περιοδικό «Άρδην» και μετέφρασε Κροπότκιν το 1886[15]: «Ολοένα αισθηματολογούσε μ’ ένα ανακάτωμα ανθρωπιστικών και χριστιανικών ιδεών… δεν μπόρεσε να επηρρεαστεί από την προλεταριακή ψυχολογία. Έμεινε πάντα ο διλετάντης, ο ιδιόρρυθμος σοσιαλιστής…»[16]. Για τον Στ. Καλλέργη τον οποίο συμπαθούσε ο Κορδάτος θα γράψει: «… έχει όμως ενθουσιασμό και με το μυαλό του φτιάνει μια σοσιαλιστική θεωρία ανακατεμένη με λίγο χριστιανισμό, λίγο αναρχισμό…»[17].

Γενικά, από τους σοσιαλιστές της εποχής, που διακρίνονται σε συντηρητικούς, αριστερούς και αναρχικούς, όσοι ήθελαν «εθνικό σοσιαλισμό» και εκείνοι που επεδίωκαν τον «μεταρρυθμιστικό σοσιαλισμό» εκδιώχτηκαν από τον «Κεντρικό Σοσιαλιστικό Σύλλογο». Κοινό σημείο όλων πάντων ήταν η έχθρα απέναντι στο βασιλιά. Το 1894 κατά τον εορτασμό της Εργατικής Πρωτομαγιάς στο Στάδιο ο Στ. Καλλέργης και άλλοι συλλαμβάνονται και δικάζονται γιατί κάποια άρθρα τους στο «Σοσιαλιστή» «καθήπτοντο του ιερού προσώπου του βασιλέως και της ιεράς ημών θρησκείας». Πριν τέσσερα χρόνια, στις 3 Μάη 1890, είχε πεθάνει στι φυλακές Χαλκίδας ο Ρόκκος Χοϊδάς, ο οποίος είχε καταδικαστεί σε τρία χρόνια φυλακή από το δικαστήριο Άμφισσας για «εξύβριση του βασιλιά» μέσω άρθρων του στον «Ραμπαγά». Ο Χοϊδάς ήταν βουλευτής αλλά επειδή δεν δέχτηκε να ορκιστεί, ο Τρικούπης και ο Δηλιγιάννης απαγόρευσαν την καταγραφή των λόγων του από το βήμα της Βουλής στα πρακτικά. Για εξύβριση του βασιλιά φυλακίστηκε, όπως προείπαμε, και ο Μαρίνος Αντύπας.

Τελικά, γιατί ο Αντύπας, ο Ροδοκανάκης αλλά και οι Πατέρες του αμερικανικού έθνους κατέφυγαν στη θρησκεία; Γιατί μόνο η Πίστη μπορεί να συνέξει τα ετερόκλητα και χωρίς άλλη επικοινωνία κοινωνικά στρώματα, τους κολίγους και τους υπηρέτες, τους μικροαστούς και τους αστούς ή τους μετανάστες και τους WASPs. Η διαφορά είναι ότι οι αστοί επέμειναν στο θεσμικό κέλυφος της χριστιανικής πίστης, την Εκκλησία, την οποία ήλεγχαν, και την Μεγάλη Ιδέα, που δημιούργησαν, ενώ οι «κοινωνιστές» ήταν υπέρ της χριστιανικής αλληλεγγύης χωρίς τον εξουσιαστικό θεσμό της Εκκλησίας, που λειτουργούσε υπέρ των «πάνω».

Έτσι, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης μιλώντας για την «ανάγκη της θρησκείας»[18]εστιάζει στη μη θεσμική πίστη, ενώ ο Γιάννης Ψυχάρης στο θεσμό της Εκκλησίας. Ο μη θεσμικός χριστιανισμός είναι απόλυτα συνυφασμένος με τον ελευθεριακό χριστιανοκοινωνισμό του Αντύπα, που παραπέμπει τόσο στους σύγχρονους Αμερικανούς, όπως ο Βόνεγκατ, αλλά κυρίως στον Πλωτίνο Ροδακανάκη και το «κοινωνιστικό σύγγραμμά» του! Ο Μαρίνος Αντύπας, ενώ αρχικά στράφηκε στους υπηρέτες της πόλης(επιχείρησε να οργανώσει τους υπηρέτες των οινοπαντοπωλών), τελικά αναπροσανατολίζεται και προσπαθεί να οργανώσει τους άλλους απόκληρους, τους κολίγους, αυτούς δηλαδή που λογίζονταν κυριολεκτικά κτήνη και βρίσκονταν έξω από το δομημένο σώμα της κοινωνίας, όντας αποκλεισμένοι, όπως οι σημερινοί απόκληροι ή οι μετανάστες. Η οργάνωσή τους επιδιώχθηκε μέσω της χριστιανικής παράδοσης. Έτσι, ο Αντύπας γίνεται ένας αντάρτης Χριστός, όπως ο Χριστός των Αμερικανών νεολαίων της δεκαετίας του 1960, όπως τον περιγράφει ο Νόρμαν Μέηλερ στις «Στρατιές της νύχτας»(ο Χριστός-Τσε Γκεβάρα για τους νέους ολόκληρου του κόσμου).

Στην ελληνική επαρχία, πάντως, και τον χωριανικό τρόπο σκέψης η θρησκεία συνυπάρχει με τη δεισιδαιμονία[19]. Tο ΕΓΩ των εξιδανικευμένων ηρώων του ρομαντικού κόσμου δίνει τη θέση του στο ΕΜΕΙΣ των «ταπεινών προσώπων», που λειτουργούν χωρίς υπερβολές, αφού όλα είναι φυσικά, δηλαδή της φύσης(σύμφωνα με το βλέμμα των αστών), η οποία συγχέεται με τη μοίρα(σύμφωνα με το βλέμμα των χωρικών). Γι’ αυτό εδώ η μαγεία ή η φαντασία ανακατεύονται με το πραγματικό(γι’ αυτό η τρέλα είναι ακόμη κοινωνικά ενταγμένη και χρήσιμη για την ισορροπία της πόλης –ο τρελός του χωριού- παρά την αντίθετη άποψη του Πλάτωνα) και γίνεται δεισιδαιμονία, όταν γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης, βασισμένη στην άγνοια.

Στο πολιτικό πεδίο, ο Θεός εκκοσμικεύεται με τον ελέω Θεού-και όχι λαού- βασιλιά. Ο τελευταίος σε συμβολικό επίπεδο θα ειδωλοποιηθεί, τόσο στο εθνικό φαντασιακό(ο βασιλιάς, ο εξαδάκτυλος Κωνσταντίνος θα απελευθερώσει την Πόλη, ανασταίνοντας τα… ψάρια και το έθνος), όσο και στο κοινωνικοπολιτικό. Γι’ αυτό ο Χριστός και κάθε εκκοσμικευμένος αντάρτης και μάρτυρας Χριστός, όπως ο Αντύπας, θα είναι μία αντιεξουσία στο όνομα και εναντίον του Πατρός, θα είναι ο μεγάλος «εσωτερικός εχθρός», αυτός που πρέπει να θυσιασθεί(εδώ δεν έχουμε το θάνατο του Πατρός, όπως στον Οιδίποδα, αλλά του Υιού). Γι’ αυτό στο συλλογικό φαντασιακό ο Χριστός θα συμβολίσει τον ελληνικό λαό και τα πάθη του, έναν λαό που περιμένει την απελευθέρωση από τους Οθωμανούς, από το σουλτάνο ή το βασιλιά, από τους τσιφλικάδες, από τους εμπόρους, τους τοκογλύφους και τελικά από τις τράπεζες και τους πολιτικούς-επιστάτες των εξωχώριων νέο-αποικιοκρατών.

*Απόσπασμα από το βιβλίο το «Ματωμένο θέρος του 1882»


[1] Εφημερίδα ΣΚΡΙΠ 25.12.1895

[2] Θωμάς Ψύρρας, Κιλελέρ, στον ήλιο μοίρα, Μεταίχμιο, Αθήνα, 2010

[3] Εφημερίδα «Πανθεσσαλική» 12 Φεβρουαρίου 1907

[4] Εφημερίδα «Ανάστασις», 8.4.1906

[5] Στο ίδιο

[6] Στο ίδιο

[7] Στις εκλογές της 20ης Μαρτίου του 1906 αναδείχτηκε νικητής ο Θεοτόκης. Ο Μ. Αντύπας έλαβε 2.550 ψήφους, ικανό αριθμό για την εποχή, αλλά δεν εκλέχτηκε.

[8] Τα μοναστήρια «… εγένοντο εστίαι διαφθοράς και εξαχρειώσεως των περιοίκων, και εξευτελισμού του ιερατικού σχήματος. Δια των πλουσιωτάτων και κατακλεπτομένων εισοδημάτων των παχύνονται δεκάδες τινές άξεστων και αμαθέστατων καλογήρων», Σ. Τριανταφυλλίδης, Οι κολλίγοι της Θεσσαλίας, Στοχαστής, 1974, 2η έκδοση.

[9] Εφημερίδα Το Άστυ, 21.9.1906

[10] Γιώργος Δερτιλής, Κοινωνικός μετασχηματισμός και στρατιωτική επέμβαση 1880-1909, Εξάντας, 1985.

[11] Σκριπ, 26/1/1908

[12] Εφημερίδα Θεσσαλία, 21.12.1908

[13] Θωμάς Ψύρρας, Κιλελέρ, Μεταίχμιο, Αθήνα, 2010

[14] Η εφημερίδα «Ο Κοινωνισμός» είναι «όργανον των Νεοϊδεατών», ιδρύθηκε το 1910 και σημειώνει στο φύλλο Αριθ. 53: «… Δεν είμεθα αριστοκράται, ουδέ φίλοι αυτών, δεν είμεθα εργάται υπό το στενόν της εννοίας πνεύμα, ουδέ εργατόφιλοι, είμεθα σοσιαλισταί. Και ο σοσιαλισμός αποβλέπει εις την δημιουργίαν του αληθεστέρου δόγματος, προς δόξαν της ζωής, αποτείνεται ουχί μόνον εις τον πτωχόν αλλά και εις τον πλούσιον, ουχί μόνον εις τον εργάτην αλλά και εις τον άεργον. Κηρύσσει, ότι η εργασία είνε η βάσις πάσις ευτυχίας και η αγάπη συμπλήρωσις αυτής. Προσκαλεί πάντας υπό την ερυθράν του σημαίαν….

[15] Π. Κροπότκιν: Προς τους νέους

[16] Γ. Κορδάτος, Ιστορία της Ελλάδας, τόμ. ΧΙΙ, σελ. 620 και 621

[17] Στο ίδιο

[18] Στο προοίμιο του διηγήματος «Λαμπριάτικος Ψάλτης», Ακρόπολις 27-31 Μαρτίου 1893: «Άγγλος  ή Γερμανός ή Γάλλος δύναται να είναι κοσμοπολίτης ή αναρχικός ή άθεος ή ο,τιδήποτε. Έκαμε το πατριωτικόν χρέος του, έκτισε μεγάλην πατρίδα. Τώρα είναι ελεύθερος και επαγγέλλεται χάριν πολυτελείας την απιστίαν και την απαισιοδοξίαν. Αλλά Γραικύλος της σήμερον, όστις θέλει να κάμη δημοσία τον άθεον ή τον κοσμοπολίτην, ομοιάζει με νάνον ανορθούμενον επ’ άκρων ονύχων και τανυόμενον να φθάση εις το ύψος και φανή και αυτός γίγας. Το Ελληνικόν έθνος, το δούλον, αλλ’ ουδέν ήττον και το ελεύθερον, έχει και θα έχει δια παντός ανάγκην της θρησκείας του» (Άπαντα 3, 1972).

[19] Δες το διήγημα του Κ. Παλαμά: Θάνατος παλληκαριού, εκδόσεις «Αξιός»

Πηγή: http://artinews.gr/%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CF%83%CE%BA%CF%8C%CF%84%CF%89%CF%83%CE%B5-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%BC%CE%B1%CF%81%CE%AF%CE%BD%CE%BF-%CE%B1%CE%BD%CF%84%CF%8D%CF%80%CE%B1.html

In memoriam I.V. Stalin (1879-1953) ή όταν οι παραγωγικές δυνάμεις και οι αφηρημένες ιδέες είναι το παν, κι ο άνθρωπος δεν είναι τίποτα.

του Γιάννη Δ. Ιωαννίδη

«Μιλάνε για συλλήψεις υπονομευτών που διαγράφτηκαν απ’ το κόμμα και δουλεύουν αντισοβιετικά. Ναι, τούς συλλαμβάνουμε και θα τούς συλλαμβάνουμε αν δεν σταματήσουν να υπονομεύουν το κόμμα μας και τη σοβιετική εξουσία (…) Λένε πως τέτοια πράγματα είναι πρωτοφανή στην ιστορία τού κόμματός μας. Και η ομάδα τού Μιάσνικωφ; Κι η ομάδα Εργατική Αλήθεια; Οι πάντες γνωρίζουν πως τα μέλη εκείνων τών ομάδων είχαν συλληφθεί με την ενεργό συμπαράσταση τών συντρόφων Τρότσκι, Ζινόβιεφ και Κάμενεφ».

Ι.Β. Στάλιν, Οκτώβριος 1927
[Είναι η εποχή τών μεγάλων «εκκαθαρίσεων», αφού προηγουμένως, το 1924,
ο «πατερούλης τών λαών» είχε συμμαχήσει με τούς Ζινόβιεφ και Κάμενεφ κατά τού Τρότσκι]

Ας ξετυλίξουμε το νήμα από την αρχή…

«Εφόσον η επανάσταση στη Γερμανία καθυστερεί, καθήκον μας είναι να μαθητεύσουμε στο γερμανικό κρατικό καπιταλισμό, να κάνουμε κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να τον αφομοιώσουμε, να πολλαπλασιάσουμε τις δικτατορικές μεθόδους προκειμένου να επιταχύνουμε την αφομοίωση τού δυτικισμού από τη βάρβαρη Ρωσία, χρησιμοποιώντας κάθε βάρβαρο μέσον στον αγώνα κατά τής βαρβαρότητας (…) Ο κρατικός καπιταλισμός είναι ένα βήμα προς τα εμπρός σε σχέση με τη σημερινή κατάσταση πραγμάτων [στη σοβιετική Ρωσία]».

Β.Ι. Λένιν, απαντώντας στους «αριστερούς κομμουνιστές» Μπουχάριν, Οσίνσκι, κ.λπ.,
5 Μαϊου 1918
[Ειλικρίνεια; Μάλλον κυνισμός.]

«Η παραγωγή είναι πάντοτε αναγκαία, όχι η δημοκρατία. Η δημοκρατία στην παραγωγή είναι κάτι που γεννά μια σειρά από ριζικά λαθεμένες ιδέες».

Β.Ι. Λένιν, απαντώντας στην Εργατική Αντιπολίτευση, Δεκέμβριος 1920
[Πράγματι…]

«Αρνούνται την αναγκαιότητα τού Κόμματος και την κομματική πειθαρχία: να πού κατάντησε η αντιπολίτευση. Αλλά αυτό ισοδυναμεί με τον πλήρη αφοπλισμό τού προλεταριάτου προς όφελος τής αστικής τάξης, δηλαδή τής διάχυσης, τής αστάθειας, τής ανικανότητας για ακλόνητες αποφάσεις, για ενότητα και συντονισμένη δράση… ελαττώματα που, εάν τα ενθαρρύνουμε, θα προξενήσουν αναπόφευκτα την απώλεια όλου τού επαναστατικού κινήματος τού προλεταριάτου (…) Εκείνοι που αποδυναμώνουν και στο ελάχιστο τη σιδηρά πειθαρχία μέσα στο κόμμα τού προλεταριάτου (κυρίως κατά την περίοδο τής δικτατορίας του), στην πραγματικότητα βοηθούν την αστική τάξη εναντίον τού προλεταριάτου».

Β.Ι. Λένιν, Η παιδική αρρώστεια τού κομμουνισμού, 1920
[Την επόμενη χρονιά, στο 10ο συνέδριο, καταργείται «προσωρινά» η εσωτερική δημοκρατία στο μπολσεβίκικο κόμμα. Ουδέν μονιμότερον τού προσωρινού…]

«Μάς έχουν κατηγορήσει πολλές φορές οτι αντικαταστήσαμε τη δικτατορία τών Σοβιέτ με τη δικτατορία τού Κόμματος. Κι όμως, μπορούμε να διακηρύξουμε χωρίς τον κίνδυνο να σφάλλουμε, οτι η δικτατορία τών Σοβιέτ έγινε δυνατή χάρη στη δικτατορία τού Κόμματος (…) Η υποκατάσταση τής εξουσίας τής εργατικής τάξης από την εξουσία τού Κόμματος δεν έχει τίποτε το αυθαίρετο και καταβάθος δεν είναι υποκατάσταση, διότι οι κομμουνιστές εκφράζουν τα θεμελιώδη συμφέροντα τής εργατικής τάξης».

Λ.Ντ. Τρότσκι, Τρομοκρατία κι επανάσταση, 1920
[Καλό! Οι μαρξιστές-λενινιστές ήταν οι καλύτεροι μαθητές τών Ιησουιτών!]

«Η θέση τών μενσεβίκων και τών σοσιαλεπαναστατών, τόσο τών φανερών όσο κι εκείνων που παριστάνουν τούς ανένταχτους, είναι στη φυλακή` κι εκεί θα τούς βαστήξουμε».

Β.Ι. Λένιν, Για το φόρο, Μάρτιος 1921

«Είναι πολύ μεγάλο σφάλμα να θεωρεί κανείς πως η Νέα Οικονομική Πολιτική (ΝΕΠ) έβαλε τέρμα στην τρομοκρατία. Θα χρησιμοποιήσουμε κι άλλο ακόμα την τρομοκρατία και την οικονομική τρομοκρατία».

Β.Ι. Λένιν, επιστολή στον Κάμενεφ, 3 Μαρτίου 1922


«Τα επαναστατικά δικαστήριά μας πρέπει να τουφεκίζουν όσους εκφράζονται δημόσια υπέρ τών μενσεβίκων. Ειδεμή δεν είναι δικά μας δικαστήρια αλλά ένας Θεός ξέρει τίνος…».

Β.Ι. Λένιν, Ομιλία στο 11ο συνέδριο τού ΚΚΣΕ, 27 Μαρτίου 1922


«Το Κόμμα έχει σε τελευταία ανάλυση πάντα δίκιο, διότι είναι το μοναδικό ιστορικό εργαλείο που έχει δωθεί στο προλεταριάτο για να λύσει τα θεμελιώδη προβλήματά του (…) Ξέρω πως δεν μπορεί κανένας να έχει δίκιο εναντίον τού Κόμματος. Μπορεί κανείς να έχει δίκιο μόνο μαζί με το Κόμμα και μέσ’ από το Κόμμα, διότι η ιστορία δεν έχει δημιουργήσει άλλο δρόμο για την πραγματοποίηση αυτού που είναι δίκαιο. Οι Άγγλοι λένε: ‘Είτε έχει δίκιο, είτε έχει άδικο, είναι η πατρίδα μου’. Για πολύ ισχυρότερους ιστορικούς λόγους μπορούμε να πούμε: είτε έχει δίκιο είτε άδικο πάνω στο άλφα ή βήτα συγκεκριμένο ζήτημα, είναι το Κόμμα μου».

Λ. Ντ. Τρότσκι, Ομιλία στο 13ο συνέδριο τού ΚΚΣΕ, Μάιος 1924
[Έπειτα από λίγα χρόνια, τον έφαγε η μαρμάγκα.]

«Κι εδώ, σε μάς, μπορούν να υπάρξουν και άλλα κόμματα. Ιδού όμως η θεμελιώδης αρχή που μάς ξεχωρίζει από τη Δύση. Η μοναδική δυνατή κατάσταση εδώ είναι η εξής: ένα κόμμα βασιλεύει κι όλα τ’ άλλα είναι στη φυλακή».

Ν. Μπουχάριν, Troud, 13 Νοεμβρίου 1927
[Στη συνέχεια ο Μπουχάριν, θεωρητικός τού μπολσεβικισμού,
εκτελέστηκε από τον Στάλιν σαν «προδότης» και «πράκτορας τού ιμπεριαλισμού».]

«Στο καθεστώς τής δικτατορίας τού προλεταριάτου, δύο, τρία, τέσσερα κόμματα μπορούν να υπάρξουν, αλλά μόνον υπό τον εξής όρο: το ένα στην εξουσία, τα υπόλοιπα στη φυλακή. Όποιος δεν το καταλαβαίνει αυτό, δεν έχει καταλάβει τίποτα από την ουσία τής δικτατορίας τού προλεταριάτου και τού μπολσεβίκικου κόμματος».

Μ. Τόμσκι, Pravda, 19 Νοεμβρίου 1927
[Ο Τόμσκι, πρόεδρος τών σοβιετικών συνδικάτων,
εξαναγκάστηκε αργότερα ν’ αυτοκτονήσει.]

«Μέσα σ’ επτά χρόνια φτάσαμε, και ίσως ξεπεράσαμε, το σημερινό επίπεδο τών ΗΠΑ, τής πιό ανεπτυγμένης καπιταλιστικής χώρας, και (…) μέσα σ’ εννιά με δέκα χρόνια θ’ αφήσουμε πίσω μας το επίπεδο που θα φτάσουνε τότε, εάν εξακολουθήσουν ν’ αναπτύσσονται μέσα σε καπιταλιστικές συνθήκες».

Ι.Β. Στάλιν, Η ΕΣΣΔ σε δέκα χρόνια, 1930

«Παλιότερα λέγαμε πως ‘η τεχνική αποφασίζει για όλα’ (…) Αλλά η τεχνική είναι ένα νεκρό πράγμα χωρίς τούς ανθρώπους που την κατέχουν (…) Να γιατί το παλιό μας σύνθημα ‘η τεχνική αποφασίζει για όλα’, αντανάκλαση μιάς περασμένης εποχής όπου είχαμε έλλειψη τεχνικής, πρέπει τώρα ν’ αντικατασταθεί από αυτό εδώ το νέο σύνθημα: ‘Τα στελέχη αποφασίζουν για όλα!’«.

Ι.Β. Στάλιν, Ομιλία τής 4ης Μαϊου 1935

«Ω μεγάλε Στάλιν, Ω ηγέτη τών λαών,
Συ που δίνεις στον άνθρωπο ζωή
Συ που γονιμοποιείς τη γη
Συ που ξανανιώνεις τούς αιώνες
Συ που κάνεις την Άνοιξη ν’ ανθίζει
Συ που κάνεις να πάλλονται οι μουσικές χορδές
Εσύ θαύμα τής άνοιξής μου, Εσύ
Ήλιε που αντανακλούν μυριάδες καρδιές».

ο κάποτε και υπερρεαλιστής ποιητής Λουί Αραγκόν, 1953


Για την ιστορία…

Το 1921 διαλύεται η Εργατική Αντιπολίτευση (Κολλοντάι, Σλιάπνικωφ), η ομάδα Δημοκρατικός Συγκεντρωτισμός και κάθε εσωκομματική αντιπολίτευση στο μπολσεβίκικο κόμμα.

Την ίδια χρονιά ο «Κόκκινος Στρατός» τού Λ.Ντ.Τρότσκι καταπνίγει στο αίμα την εξέγερση τών ναυτικών και τού λαού τής Κροστάνδης, που ζητούσαν ελεύθερες εκλογές στα Σοβιέτ (λαϊκά συμβούλια), ελευθερία έκφρασης για τούς εργάτες και τούς αγρότες, κατάργηση τών προνομίων τού κομμουνιστικού κόμματος κι επαναφορά στις αρχές τής συμβουλιακής διακυβέρνησης.

Ο Γκ.Ι. Μιάσνικωφ ήταν ο μόνος μπολσεβίκος που μετά το 1917 επέμενε στην ελεύθερη έκφραση όλων τών κομμάτων ανεξαιρέτως, θεωρώντας οτι αυτή η ελευθερία ήταν το μοναδικό μέσο για να διασωθεί το μπολσεβίκικο κόμμα από τη διαφθορά. Κατακεραυνώθηκε γι’ αυτό από τον Λένιν, διαγράφτηκε από το Κόμμα το 1922 κι έφτιαξε την αντιπολιτευτική Εργατική Ομάδα, που εξοντώθηκε το Σεπτέμβρη τού 1923.

Έκτοτε, το ζήτημα τής ελευθερίας τού Τύπου, τού πολυκομματισμού και γενικά τής δημοκρατίας εξαφανίστηκε οριστικά από τούς μαρξιστικούς-λενινιστικούς ορίζοντες.

Πηγή: http://www.happyfew.gr/archives/news/news01.htm

Επτανήσιοι-Κεφαλλήνες ριζοσπάστες

παλιό άρθρο του Γερ. Αρσένη

Θέλω να ευχαριστήσω θερμότατα τον πρόεδρο της Αδελφότητας Κεφαλλήνιων και Ιθακήσιων Πειραιά, κ. Βαγγέλη Σπαθή, για την ευγενή του πρόσκληση να είμαι ομιλητής στη σημερινή πανηγυρική εκδήλωση για την Επέτειο της Ένωσης της Επτανήσου με την Ελλάδα. Ομολογώ ότι αποδέχθηκα αυτή την τιμητική πρόσκληση με κάποιο δισταγμό γιατί, όπως ξέρετε, δεν ανήκω στην κατηγορία των ταλαντούχων ραψωδών των Εθνικών Επετείων. Δέχθηκα την πρόσκληση γιατί εκτιμώ ότι το ακροατήριο σήμερα δεν επιθυμεί να ακούει κενούς διθυράμβους για τους προγόνους μας. Εκτιμώ ότι το κοινό συμφωνεί μαζί μου ότι επετειακές εκδηλώσεις σαν και αυτή έχουν νόημα όταν μας βοηθούν να αναβαθμίσουμε την ιστορική μας μνήμη και να αντλήσουμε από αυτήν τα σωστά συμπεράσματα και να τα χρησιμοποιήσουμε ως οδηγό στη δική μας ζωή.

Έτσι πιστεύω ότι θα ήθελαν και οι ριζοσπάστες να τιμήσουμε την Επέτειο. Χωρίς διθυράμβους, χωρίς επαίνους γι΄ αυτούς – που άλλωστε δεν άκουσαν όσο ζούσαν – να δούμε μέσα από τη δική τους εμπειρία, τους δικούς τους αγώνες και τα δικά τους λάθη τη σημερινή μας ζωή και τα προγράμματά μας για το μέλλον. Θα ήθελα λοιπόν σήμερα να αποκλίνω από τα καθιερωμένα και αντί να έρθω εδώ να υμνήσω τους προγόνους μας, να αφήσω τους προγόνους μας να μιλήσουν αυτοί σε εμάς. Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να μαντέψουμε τι θα μας έλεγαν σήμερα οι ριζοσπάστες, αν θα μπορούσαν να μας δουν, αν θα μπορούσαν να μας ακούσουν.

Σίγουρα θα εκδήλωναν τη μεγάλη τους ικανοποίηση γιατί σήμερα στην Ελλάδα η δημοκρατία, οι δημοκρατικοί θεσμοί έχουν εμπεδωθεί. Σίγουρα, θα σημείωναν με μεγάλη ικανοποίηση ότι η Ελλάδα σήμερα που συγκαταλέγεται στην ομάδα των ανεπτυγμένων χωρών, ισότιμο πια μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της κοινωνικής αλληλεγγύης και της ισότητας, πράγματα που φαινόντουσαν ακατόρθωτα 140 χρόνια πριν. Θα ήταν επίσης ιδιαίτερα υπερήφανοι για εμάς, για τη συμβολή μας στους αγώνες για τη Δημοκρατία, για την Πατρίδα, στη μεγάλη μας συμβολή στις επιστήμες και στην οικονομική ανάπτυξη.

Θα έβλεπαν όμως με θλίψη τη δολοφονία του Επτανησιακού Πολιτισμού. Ο Επτανησιακός Πολιτισμός μπόλιασε την πολιτιστική ανάπτυξη της Ελλάδας αλλά στην πορεία αποδυναμώθηκε και έχει γίνει σήμερα, ουσιαστικά, μουσειακός. Θα έβλεπαν επίσης με θλίψη ότι το όραμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι στα χέρια των τραπεζιτών και των λογιστών και ότι η εξέλιξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση γίνεται με ένα εμπορικό παζάρι. Γι΄ αυτούς όμως το όραμα της Ευρώπης ήταν ένα όραμα πολιτιστικό, ήταν μια πρόταση κοινωνικής αλληλεγγύης, μιας Κοινότητας των Εθνών που, σε συνεργασία ανάμεσά τους, θα μπορούσε να προωθήσει τις βασικές αρχές της γαλλικής επανάστασης, της Ελευθερίας, της Αλληλεγγύης και της Ισότητας. Θα έβλεπαν επίσης με ανησυχία τις εξελίξεις στα Βαλκάνια γιατί γι΄ αυτούς το όραμα του Ρήγα Φερραίου ήταν έντονο στη συνείδησή τους και έβλεπαν ολόκληρη την Ελλάδα μέσα σε μια πολυ-πολιτισμική ομοσπονδιακή ενότητα των Βαλκανίων. Σήμερα, θα παρατηρούσαν με βαθύτατη θλίψη τις βάρβαρες επεμβάσεις δυνάμεων έξω από τη Βαλκανική που προκαλούν διαμελισμό των Εθνών και εθνοκαθάρσεις.

Ο κατάλογος θα ήταν μεγάλος και θα μπορούσα να συνεχίσω με πολλά άλλα παραδείγματα αλλά πιστεύω ότι το ζύγιασμα των θετικών και των αρνητικών φαινομένων, έτσι όπως θα τα έβλεπαν οι ριζοσπάστες, θα έδιναν μια σαφή υπεροχή στα θετικά και, οι ριζοσπάστες θα ήταν ικανοποιημένοι από την πρόοδο που έχει γίνει τα τελευταία 140 χρόνια στην Ελλάδα και τα Ιόνια νησιά.
Αλλά, σαν γνήσιοι ριζοσπάστες και Κεφαλλονίτες, θα επεσήμαιναν και ορισμένα πράγματα σ΄ εμάς. Θα μας τραβούσαν το αυτί γιατί ορισμένα πράγματα θα έπρεπε να τα είχαμε προσέξει. Αν τα είχαμε προσέξει θα είχαμε αποφύγει να επαναλάβουμε λάθη, λάθη που είχαν γίνει 150 χρόνια πριν. Σίγουρα, θα είχαν πολλά να μας επισημάνουν, αλλά επειδή τους δίνουμε μόνο 20΄ να μας μιλήσουν, θα τους περιορίσουμε σε τρία ζωτικά ζητήματα για τη δική τους αλλά και τη δική μας εποχή.

Πρώτον: Προσοχή στην ανάγνωση της ιστορίας. Η ιστορία δεν μπορεί, δεν πρέπει να είναι ένας ωραιοποιημένος μύθος. Η ιστορία πρέπει να ενσωματώνει την πραγματικότητα, όχι μόνο τις ηρωικές πράξεις, όχι μόνο τις θυσίες, αλλά και τις προδοσίες, τα πισωγυρίσματα, τους συμβιβασμούς, τις προσωπικές φιλοδοξίες και τις μικρότητες, τη χειραγώγηση των λαών και, πάνω απ΄ όλα, τους ύπουλους χειρισμούς του διεθνούς παράγοντα. Μια παραποιημένη ιστορία είναι η χειρότερη παγίδα για τη χειραγώγηση της νεότερης γενιάς γιατί φυλακίζει την ελεύθερη σκέψη.
Είμαι σίγουρος ότι οι ριζοσπάστες δεν θα ήθελαν να ακούσουν σε πανηγυρικούς για την Επέτειο ότι η Ένωση το 1864 ήταν άμεσο και αποκλειστικό αποτέλεσμα των δικών τους αγώνων και των εξεγέρσεων του Επτανησιώτικου λαού. Δεν θα ήθελαν να το ακούσουν γιατί αυτή δεν είναι η ιστορική αλήθεια. Βέβαια, η Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα ήταν απαίτηση του λαού. Ο λαός εξεγέρθηκε εναντίον των Εγγλέζων. Έδωσε μάχες πολλές, κυρίως στην Κεφαλονιά, όπου οι Άγγλοι έπνιξαν την εξέγερση στη Σκάλα στο αίμα.

Παρά τους αγώνες του Επτανησιώτικου λαού, παρά τις πολιτικές προσπάθειες και την πολιτική καθοδήγηση των ριζοσπαστών, η κίνηση της Ένωση βρήκε αντίθετη τη Μεγάλη Βρετανία γιατί η Ένωση δεν βόλευε τα στρατηγικά της σχέδια. Τα Επτάνησα αποτελούσαν τότε ζωτικό χώρο για τη στρατιωτική και πολιτική επικυριαρχία της Μεγάλης Βρετανίας στην περιοχή.

Στις 26 Νοεμβρίου του 1850, η κινητοποίηση είχε φθάσει στην κορύφωσή της. Ήταν μια αξέχαστη στιγμή στους αγώνες του Επτανησιώτικου λαού όταν ο ριζοσπάστης βουλευτής Ιωάννης Δετοράτος – Τυπάλδος, σε μια ενθουσιώδη Βουλή, προτείνει το Ψήφισμα για την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα. Το Ψήφισμα έλεγε: «Επειδή η ανεξαρτησία, η κυριαρχία και η εθνικότης εκάστου λαού είναι δικαιώματα φυσικά και απαράγραπτα» εδώ τελειώνει και η ανάγνωση του ψηφίσματος ενώπιον της Βουλής γιατί σε αυτό το σημείο διακόπτονται οι εργασίες της και η Βουλή κλείνει. Το Ψήφισμα όμως ολόκληρο κυκλοφορεί σε όλα τα νησιά και κάθε επτανησιώτης κρατούσε το κείμενο αυτό στο σπίτι του. Και το Ψήφισμα συνεχίζει και «διακυρήττει ότι η ομόθυμος, στερεά και ανετάτρεπτος θέληση του επτανησιακού λαού είναι η ανάκτηση της ανεξαρτησίας του και η ένωσις αυτού με το λοιπό έθνος του, την απελευθερωμένη Ελλάδα». Ας θυμηθούμε ποιοι υπέγραψαν αυτό το Ψήφισμα: Γεράσιμος Λιβαδάς, Ναδάλης Δομενεγίνης, Γεώργιος Τυπάλδος, Φραγκίσκος Δομενεγίνης, Ηλίας Ζερβός – Ιακωβάτος, Ιωσήφ Μομφεράτος, Τηλέμαχος Παϊζης, Ιωάννης Τυπάλδος, Άγγελος Σιγούρος – Δεσύλλας, Στ. Πυλαρινός, Χριστόδουλος Τοφάνης.

Η ανταρσία των ριζοσπαστών δεν έμεινε αναπάντητη από τη μεριά της Μεγάλης Βρετανίας. Ακολούθησαν διωγμοί, συλλήψεις, φυλακίσεις, εξορίες και κλείσιμο των εφημερίδων. Οι δύο μεγάλοι πρωταγωνιστές, οι δύο μεγάλοι ριζοσπάστες εξορίζονται, ο Ηλίας Ζερβός στα Αντικύθηρα και ο Ιωσήφ Μομφεράτος, στην άλλη άκρη, βόρια από την Κέρκυρα στην Ερικούσα. Η οργάνωση των ριζοσπαστών, κυρίως στην Κεφαλονιά, ουσιαστικά διαλύεται. Οι ριζοσπάστες αποδιοργανώνονται. Μέσα σε αυτό το μεγάλο κενό, ο ριζοσπαστισμός, σιγά σιγά, μεταλλάσσεται και περνάει στα χέρια των λεγόμενων «νέων ριζοσπαστών» με επικεφαλής τον Ζακυνθινό γιατρό Κωνσταντίνο Λομβάρδο. Στα χέρια του ο ριζοσπαστισμός χάνει τον κοινωνικό του χαρακτήρα και γι΄ αυτό το σημαντικό θέμα θα σας μιλήσω σε λίγο. Αλλά ας επανέλθουμε στους αγώνες για την Ένωση.

Το 1850, όπως είπαμε, κάθε ιδέα για την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα ήταν αντίθετη στα συμφέροντα της Μεγάλης Βρετανίας. Το 1863 όμως, οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Έχουν αλλάξει οι ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή. Είναι η εποχή που μεθοδεύεται η έξωση του Βασιλέα Όθωνα και η Μεγάλη Βρετανία βρίσκει την ευκαιρία να επεκτείνει την επιρροή και ουσιαστικά την επικυριαρχία της σε ολόκληρη την Ελλάδα. Βρίσκεται ο νέος πρίγκιπας από την Δανία, ο Ουίλλιαμ Χριστιανός, Γεώργιος επί το Ελληνικότερο, να αντικαταστήσει τον Όθωνα και να εγκαθιδρύσει μια νέα δυναστεία βασιλέων στην Ελλάδα, μια δυναστεία η οποία θα λειτουργούσε σαφώς κάτω από την καθοδήγηση της Βρετανικής αυλής. Κερδίζοντας έτσι λοιπόν ολόκληρη την Ελλάδα, η Μεγάλη Βρετανία δεν είχε κανένα λόγο να κρατήσει χωριστά τα Ιόνια, γι΄ αυτό το 1863, η ίδια η Μεγάλη Βρετανία προώθησε την υπόθεση της Ένωσης. Σίγουρα, η κίνηση αυτή, εκπλήρωνε το όραμα του επτανησιώτικου λαού αλλά είναι σαφές ότι η Ένωση αυτή δεν έγινε και δεν ήταν αποτέλεσμα των εξεγέρσεων του επτανησιώτικου λαού, ήταν αποτέλεσμα της αλλαγής των συνθηκών και των ισορροπιών στην περιοχή, ήταν αποτέλεσμα του νέου στρατηγικού σχεδιασμού της Μ. Βρετανίας. Αυτά άλλωστε καταγράφονται σαφέστατα στις συζητήσεις που έγιναν στο Λονδίνο για την υπογραφή της Συνθήκης της 17 (29) Μαρτίου 1864.

Η Ελληνική Κυβέρνηση είχε διαμαρτυρηθεί εντονότατα για τους ταπεινωτικούς όρους που εμπεριείχε το κείμενο της Συνθήκης, περικοπές του οποίου σας διαβάζω: «Η Α.Μ. Βασίλισσα του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας, επιθυμούσα να πραγματοποιήση την ευχήν ήν η Βουλή της Ηνωμένης Πολιτείας των Ιονίων Νήσων εξέφρασεν υπέρ της μετά της Ελλάδος Ενώσεως των Ιονίων Νήσων, συνήνεσε να παραιτήση την προστασίαν των νήσων αυτών. Επομένως, οι τρεις Αυλές αναγνωρίζουσι την Ένωσιν ταύτην και διακηρύττουσι ότι η Ελλάς, συμπεριλαμβανομένων και των Ιονίων νήσων, αποτελέσει εν Κράτος Μοναρχικόν, Ανεξάρτητον και Συνταγματικόν, υπό την κυριαρχίαν της Α.Μ. του Βασιλέως Γεωργίου και υπό την εγγύησιν των τριών Αυλών». Και, στο άρθρο 2 της Συνθήκης «Αι νήσοι της Κερκύρας και των Παξών, θέλουσιν απολάβη των πλεονεκτημάτων διηνεκούς ουδετερότητας. Ο βασιλεύς των Ελλήνων υποχρεούται να τηρήσει την ουδετερότητα ταύτη.»
Εδώ βλέπετε ότι η Συνθήκη υπογράφεται όχι κατόπιν πιέσεων και εξεγέρσεων του επτανησιώτικου λαού αλλά γιατί «συναινεί» η Μεγάλη Βρετανία στην «ευχήν» της Βουλής των Ιονίων νήσων. Και η ενσωμάτωση των νησιών στην Ελλάδα επιτελείται έτσι ώστε να υπάρξει εν κράτος υπό την κυριαρχία του βασιλέως Γεωργίου αλλά και την εγγύηση των τριών Αυλών. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι ένα μέρος του Ελληνικού κράτους, δεν έχει τα ίδια δικαιώματα γιατί σε αυτό επιβάλλεται η «ουδετερότητα».

Το επιμύθιο αυτής της ιστορίας είναι ότι ένας ιερός θεσμός, μια ιερή ιδέα όπως η Ένωση, αν αποξενωθεί από το πατριωτικό και κοινωνικό της νόημα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί παραπλανητικά από τον διεθνή παράγοντα για να καλύψει τις πραγματικές του προθέσεις και τις δικές του στρατηγικές επιδιώξεις.
Αυτό με φέρνει στο δεύτερο θέμα: Πατριωτισμός και κοινωνικός ριζοσπαστισμός. Αυτές οι έννοιες, αλληλένδετες όπως τις είδαν οι ριζοσπάστες, έπαιξαν βασικό ρόλο στην πορεία των Επτανήσων και της Ένωσής τους με την Ελλάδα αλλά είναι έννοιες σημαντικές και σήμερα, στην Κύπρο, όπου προ εβδομάδων ο ηρωικός Κυπριακός λαός είπε Όχι στο Σχέδιο Ανάν αλλά και στην Ελλάδα που συζητείται πολύ, η σχέση του πατριωτικού με την κοινωνική πολιτική. Οι έννοιες αυτές έχουν και ιδιαίτερη σημασία στη μεγάλη συζήτηση που γίνεται και στο δικό μου το κόμμα, ανάμεσα στο «παλαιό» και στο «νέο» ΠΑΣΟΚ. Ας δούμε λοιπόν πως έβλεπαν τα θέματα αυτά οι ριζοσπάστες.

Οι ριζοσπάστες ήταν βαθύτατα επηρεασμένοι από τα δημοκρατικά ιδεώδη της γαλλικής επανάστασης, είχαν ιδιαίτερα επηρεασθεί από τις εξεγέρσεις του 1848 στην Ευρώπη και την Κομμούνα των Παρισίων. Πίστευαν στην εγκαθίδρυση δημοκρατικού πολιτεύματος και στην εξασφάλιση κοινωνικής ισότητας και δικαιοσύνης. Πίστευαν ότι δεν είναι δυνατόν να προχωρήσει ένα πρόγραμμα κοινωνικής απελευθέρωσης των πολιτών, ένα πρόγραμμα κοινωνικής δικαιοσύνης και ισότητας έξω από μια ανεξάρτητη πατρίδα, γι΄ αυτό η κοινωνική πρόοδος και ο πατριωτισμός πήγαιναν χέρι – χέρι. Γι΄ αυτό οι ριζοσπάστες είδαν ευθύς εξ΄ αρχής, τη σύμφυση των εννοιών του πατριωτισμού και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Γι΄ αυτό και το κίνημά τους ήταν ταυτόχρονα πατριωτικό και κοινωνικό. Όπως, χρόνια πολλά αργότερα, ήταν και το Κίνημα που ξεκίνησε στην Ελλάδα μετά τη μεταπολίτευση, το ΠΑΣΟΚ.

Μετά την εξορία των βασικών ηγετών του ριζοσπαστισμού, του Ηλία Ζερβού και του Ιωσήφ Μομφεράτου, αποδυναμώθηκε, απονευρώθηκε η πολιτική πρόταση των ριζοσπαστών. Όπως σας είπα, ο Κωνσταντίνος Λομβάρδος, απομακρύνθηκε από το δημοκρατικό αίτημα. Η άποψη του Λομβάρδου ήταν ότι ο ριζοσπαστισμός είχε μόνο εθνικό περιεχόμενο και δεν έπρεπε να ταυτίζεται με τον «κοινωνισμό» ή τον «κομμουνισμό». Ήταν δε ιδιαίτερα ειρωνικός, στην αλληλογραφία του με τους Κεφαλονίτες ριζοσπάστες πάνω σε αυτό το θέμα. Γι΄ αυτόν ένα μόνο θέμα υπήρχε: Ένωση και μόνο Ένωση. Η διαμάχη ανάμεσα στους παλαιούς ριζοσπάστες και στο νέο ριζοσπαστισμό πέρασε από διάφορες φάσεις.

Αλλά η διάσπασή του έγινε ανοικτή το 1862, όταν πια η ίδια η Μεγάλη Βρετανία υποκινούσε την υπόθεση της Ένωσης. Θυμίζω ότι οι παλαιοί ριζοσπάστες ήταν εναντίον των μεθοδεύσεων κατά του Όθωνα και έβλεπαν πίσω από την εγκαθίδρυση μιας νέας βασιλείας στην Ελλάδα καθαρά το χέρι της Μεγάλης Βρετανίας και την πρόθεσή της να ελέγξει την πορεία του νέου ελληνικού Κράτους. Οι παλαιοί ριζοσπάστες δεν έβλεπαν την Ένωση σαν μια κίνηση αποκομμένη από το κοινωνικό της περιεχόμενο. Ήταν εναντίον της βασιλείας και επιθυμούσαν μια ουσιαστική απελευθέρωση της Επτανήσου, μια δημοκρατική μεταμόσχευση στην Ελλάδα, όπου θα μπορούσε σε μια νέα ανεξάρτητη πατρίδα να προωθηθεί το κοινωνικό πρόγραμμα με βάση τις αξίες της Γαλλικής Επανάστασης. Κάτω από τους όρους που προγραμματιζόταν η Ένωση, η υπόθεση είχε χάσει για τους Κεφαλλονίτες ριζοσπάστες κάθε θέλγητρο και, φυσικά, οι άκαμπτοι και ακραιφνείς ιδεολόγοι δεν μπορούσαν να προδώσουν την πολιτική τους πίστη και να συμμετέχουν σε ενέργειες οι οποίες σε τελευταία ανάλυση εξυπηρετούσαν άλλες σκοπιμότητες. Ήταν γι΄ αυτό όταν το 1862 ο Ηλίας Ζερβός, ως Πρόεδρος τότε της Βουλής, ανεβαίνει στο βήμα και εισηγείται μπροστά στο κατάπληκτο ακροατήριο την «αναστολή» του εθνικού ζητήματος και την ψήφιση διαφόρων βελτιώσεων με τις οποίες θα ανακουφιζόταν ο επτανησιακός λαός. Με την άποψη αυτή συντάχθηκε και ο Μομφεράτος, με πύρινα άρθρα που έγραψε εναντίον του βασιλικού θεσμού στον «Αληθή Ριζοσπάστη».

Την ίδια στάση κράτησαν και άλλα στελέχη των «παλαιών» ριζοσπαστών της Κεφαλονιάς. Είναι χαρακτηριστικό της άποψης που επικρατούσε τότε στους «παλαιούς» ριζοσπάστες το παρακάτω απόσπασμα από ένα φυλλάδιο του Παναγιώτη Πανά με τον τίτλο «Βιογραφία Ιωσήφ Μομφεράτου» που δημοσιεύθηκε το 1888. Να πως εξηγεί ο Πανάς τη σκέψη που οδήγησε τους δύο μεγάλους αγωνιστές τον Ζερβό και τον Μομφεράτο στην πιο κρίσιμη απόφαση της ζωής τους : «εν τούτοις, η αγγλική κυβέρνησις, το μεν όπως εξέλθη της δυσκόλου εν Επτανήσω θέσεώς της, το δε όπως εδραιώση την εν Ελλάδι επιρροή της, ήτις τότε ήτο στο κατακόρυφον αυτής σημείο, απεφάσισε να παραχωρήση τας υπ΄ αυτής δικαιώματι του ισχυρού κατεχωμένας νήσους, αλλ΄ υπό τον όρον της εκλογής αρεστού αυτή ηγεμόνος και αποχής από πάσας προς απελευθέρωσιν των δούλων ημών αδελφών ενεργείας. Έμπορος δεν ηδύνατο να λησμονήσει την πολιτική του συμφέροντος. Παρεχώρη την Επτάνησον όπως κατακτήση ηθικώς την Ελλάδα. Επίστευε ίσως ότι ούτως πράττουσα θα κατόρθου να μεταφέρει τον Αρμοστήν της από Κερκύρας εις Αθήνας, θέτουσα επικεφαλής αυτού βασιλικό στέμμα.»

Οι γνήσιοι ριζοσπάστες πίστευαν ότι πατριωτικοί στόχοι, στερούμενοι κοινωνικού περιεχομένου θα μπορούσαν εύκολα να γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης των στρατηγικών επιλογών του διεθνούς παράγοντα και, αντίστροφα, ότι καμία ουσιαστική κοινωνική μεταρρύθμιση δεν μπορεί να έχει θετική έκβαση έξω από το πλαίσιο μιας ανεξάρτητης και δημοκρατικής πατρίδας. Την πικρή αυτή εμπειρία τους είμαι βέβαιος ότι θα ήθελαν να μεταφέρουν σ΄ εμάς σήμερα, στις μεγάλες συζητήσεις που γίνονται και στην Κύπρο και στην Ελλάδα για τη διαμόρφωση μιας νέας εθνικής στρατηγικής για τον Ελληνισμό.

Και μπαίνω τώρα στο τρίτο θέμα: Ιόνιοι νήσοι και Κύπρος. Παράλληλοι βίοι. Αυτό που θα έκανε ιδιαίτερη εντύπωση στους ριζοσπάστες σήμερα θα ήταν οι μεγάλες ομοιότητες που παρατηρούνται στο Κυπριακό με την πορεία των Επτανήσων. Και είναι βέβαιο ότι θα μας έλεγαν ότι αν είχαμε προσέξει τη δική τους την εμπειρία, τα δικά τους προβλήματα, τους δικούς τους αγώνες, αλλά – γιατί όχι – και τα δικά τους τα σφάλματα, θα μπορούσαμε να είχαμε αποφύγει πολλά από τα προβλήματα και τα ολισθήματα στην εξέλιξη του Κυπριακού. Θα είχαν πολλά να μας πουν για το θέμα αυτό αλλά πέντε θα ήταν τα σημεία στα οποία θα ήθελαν, ίσως, να επικεντρώσουμε την προσοχή μας:

  1. Η παρουσία της Μεγάλης Βρετανίας. Όπως και στην περίπτωση των Επτανήσων, έτσι και στο Κυπριακό, η μεγάλη δύναμη στο παρασκήνιο είναι η Μεγάλη Βρετανία. Στην περίπτωση των Ιονίων νήσων, η παρουσία της Μεγάλης Βρετανίας ήταν προφανής και απροκάλυπτη. Στην περίπτωση της Κύπρου η παρουσία της είναι κάπως παρασκηνιακή αλλά, χωρίς καμία αμφιβολία, η Μεγάλη Βρετανία είναι εκείνη που κινεί τα σχοινιά του διεθνούς παράγοντα και έχει ουσιαστικά αναλάβει υπεργολαβία για λογαριασμό των ΗΠΑ στο σχεδιασμό για τη διαμόρφωση των θεμάτων στο Κυπριακό. Η Μεγάλη Βρετανία λοιπόν, ο απαραίτητος σύνοδός μας, ο «δυνάστης» μας, ή ο «εφιάλτης» μας. Διαλέξτε εσείς τον όρο.
  2. Λαϊκή Κυριαρχία: Για τους Εγγλέζους, τόσο η Επτάνησος όσο και η Κύπρος είναι νησιά στρατηγικής σημασίας. Τους ενδιαφέρει η πολιτική και στρατιωτική παρουσία σε αυτά τα νησιά γιατί τα νησιά αυτά αποτελούν απαραίτητη υποδομή στον έλεγχο της ευρύτερης περιοχής. Υπάρχει βέβαια και γηγενής πληθυσμός στα νησιά αυτά, και αυτός ο πληθυσμός αυτός είναι απλώς μπελάς. Καλύτερα να μην υπήρχε, εφ΄όσον όμως υπάρχει είναι ανάγκη να χειραγωγηθεί. Γι’αυτό και στις δύο περιπτώσεις, και στα Ιόνια νησιά και στην Κύπρο, δεν δέχθηκαν ποτέ να αναζητηθεί λύση με βάση τη λαϊκή κυριαρχία. Το 1850 στα Ιόνια νησιά έγινε η μεγάλη κίνηση με την κατάθεση του ψηφίσματος στη Βουλή για την Ένωση των νησιών με την Ελλάδα. 100 χρόνια μετά στην Κύπρο έγινε ένα δημοψήφισμα όπου εκφράσθηκε πολιτικά ο Κυπριακός λαός και με συντριπτική πλειοψηφία, 92% νομίζω, τάχθηκε υπέρ της Ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα. Και στις δύο περιπτώσεις η πολιτική βούληση των λαών αντιμετωπίσθηκε από τη Μεγάλη Βρετανία με διωγμούς, εξορίες, φυλακίσεις, απαγχονισμούς. Με την εξορία των ριζοσπαστών στην περίπτωση των Ιονίων νήσων και την εξορία στις Σεϋχέλλες του Μακαρίου στην περίπτωση της Κύπρου.
  3. Ύπατος κριτής η Μεγάλη Βρετανία. Ακριβώς επειδή η λαϊκή κυριαρχία δεν ήταν και δεν είναι θεσμός αποδεκτός στη μεγάλη αυτοκρατορία, οι «πολιτικές» λύσεις που προτάθηκαν είχαν ως υπέρτατο κριτή άτομο έξω από την δικαιοδοσία των λαών. Στην περίπτωση των Ιονίων νήσων, όπου με τη Συνθήκη της Βιέννης του 1815 δημιουργήθηκε «ελεύθερο και ανεξάρτητο Κράτος, τα Ενωμένα Κράτη των Ιονίων νήσων», τελικώς, αυτό το ελεύθερο κράτος ήταν κάτω από την προστασία της Μεγάλης Βρετανίας και τη διοίκηση της ασκούσε ο Λόρδος Ύπατος Αρμοστής! Στην πολιτική λύση που επιχειρήθηκε στην Κύπρο με το Σχέδιο Ανάν – και ας μην ξεχάσουμε ότι το Σχέδιο Ανάν είναι αγγλικής και αμερικανικής έμπνευσης – ο τελικός κριτής, ο ανώτατος κριτής, αυτός που θα είχε σε τελευταία ανάλυση τη δικαστική, εκτελεστική και νομοθετική εξουσία ήταν οι τρεις ξένοι δικαστές. Ένας αρμοστής Λόρδος στην περίπτωση των Ιονίων νήσων, τρεις ξένοι δικαστές στην περίπτωση της Κύπρου…
  4. Διχοτόμηση: Η διχοτόμηση δεν είναι ένα τέχνασμα που εφευρέθηκε στην υπόθεση της Κύπρου είναι μια σατανική ιδέα που πάει πολλά χρόνια πίσω. Ήδη, το 1851, ο τότε πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας, ο Λόρδος Πάλμεστον, είχε εξετάσει την περίπτωση διχοτόμησης των Επτανήσων. Οι Εγγλέζοι είχαν κατανοήσει ότι ήταν δύσκολο να καταπνίξουν τις εξεγέρσεις στην Κεφαλονιά και τη Ζάκυνθο. Τα νησιά αυτά τους κόστιζαν πολύ. Από την άλλη μεριά, εκτιμούσαν ότι τα στρατηγικά τους σχέδια για την παρουσία τους στην περιοχή θα μπορούσαν να ικανοποιηθούν με την μετατροπή σε αποικία των νησιών της Κέρκυρας και των Παξών. Γι΄ αυτό και είχαν σχεδιάσει τη διχοτόμηση των Επτανήσων, την παραίτησή τους από τα νησιά Λευκάδας, Κεφαλονιάς, Ιθάκης, Ζακύνθού και Κηθύρων που θα μπορούσαν να παραχωρηθούν στην Ελλάδα, να γλιτώσουν δηλαδή από τους μπελάδες των κατοίκων αυτών των νησιών και να μετατρέψουν την Κέρκυρα και τους Παξούς σε αποικία. Προσπάθησαν μάλιστα να αιτιολογήσουν τη διχοτόμηση αυτή παρατηρώντας ότι «η Κέρκυρα διαφέρει ως προς τη φυλή, τα αισθήματα και τη γεωγραφική της σχέση με όλα τα άλλα νησιά». Το σχέδιο αυτό δεν προχώρησε το 1851 αλλά ξαναζωντάνεψε το 1857 με μια επιστολή του τότε Αρμοστή τα Ιόνια νησιά. Η επιστολή αυτή διέρρευσε και δημιουργήθηκε σάλος στη Βουλή των Ιονίων νήσων. Εδώ πρέπει να πούμε ότι το οφείλουμε στη σθεναρή αντίσταση του Κωνσταντίνου Λομβάρδου στη Βουλή που απέτρεψε το σχέδιο εκείνο και μάλιστα έδωσε τη δυνατότητα στους βουλευτές να επαναλάβουν το Ψήφισμά τους για την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα. Η διχοτόμηση λοιπόν που ουσιαστικά επιβλήθηκε στην Κύπρο, για να είμαι ακριβέστερος η τριχοτόμηση – κυρίαρχες βρετανικές βάσεις, ελεύθερη Κύπρος και στρατιωτικώς κατεχόμενα εδάφη στη Βόρειο Κύπρο – έχουν τις ρίζες τους σε μια βαθιά ριζωμένη παράδοση της Αγγλικής αυτοκρατορίας.
  5. Αφοπλισμός: ένα ανεξάρτητο Κράτος έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να προνοήσει για τη δική του ασφάλεια και άμυνα. Εάν με διεθνείς συμβάσεις του αφαιρεθεί το δικαίωμα να εξοπλισθεί για την άμυνά του η ανεξαρτησία του είναι σαφώς άνευ περιεχομένου. Στο σχέδιο Κόφι Ανάν επιβάλλεται ουσιαστικά ο αφοπλισμός της Κύπρου ενώ επιτρέπεται να παραμένουν ξένα στρατεύματα στο νησί. Η Κύπρος όχι μόνο δεν έχει το δικαίωμα δικού της αμυντικού συστήματος αλλά δεν έχει καν το δικαίωμα συμμετοχής σε αμυντικές δραστηριότητες της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και εδώ όμως, ο αφοπλισμός δεν είναι καινούργια έννοια. Επιχειρήθηκε και επιβλήθηκε στην Κέρκυρα και στους Παξούς με τη Συνθήκη Προσχώρησης του 1864. Ήταν με πολύ μεγάλη δυσαρέσκεια που η τότε κυβέρνηση της Αθήνας δέχθηκε ότι ένα κομμάτι της δικής της επικράτειας, αποχωρίζεται από την κοινή αμυντική τύχη της υπόλοιπης Ελλάδας και αυτό γιατί το επέβαλαν τα συμφέροντα της Μεγάλης Βρετανίας. Σημειώνω ότι ήταν μεγάλες οι ταραχές που έγιναν στην Κέρκυρα για το σχέδιο καταστροφής του κάστρου, ένα έργο που τελικά δεν επιτράπηκε να ολοκληρωθεί. 

Θα μπορούσαν σαφώς οι ριζοσπάστες να αναφέρουν και πολλές άλλες ομοιότητες στα τεχνάσματα και τις διπλωματικές κινήσεις της Μεγάλης Βρετανίας στις περιπτώσεις των Ιονίων νήσων και της Κύπρου αλλά νομίζω ότι αυτά τα πέντε σημεία αρκούν για να μας δείξουν ότι όταν εμείς οι ίδιοι δεν προσέχουμε και δεν μελετάμε τη δική μας ιστορία, η ιστορία επαναλαμβάνεται και επαναλαμβάνεται με αρνητικές συνέπειες για μας.
Ολοκληρώνοντας αυτές τις σκέψεις που πιστεύω ότι θα ήθελαν να περάσουν σ΄ εμάς οι ριζοσπάστες, θα ήθελα και εγώ να αποταθώ σ΄αυτούς και να τους πω ότι κατανοούμε τον πόνο τους και την απογοήτευσή τους. Έφυγαν από τη ζωή με την πεποίθηση ότι ο ριζοσπαστισμός ηττήθηκε στην Ελλάδα.

Στο νεκροταφείο στο Δράπανο, πάνω στον τάφο του Ηλία Ζερβού είναι τούτα εδώ τα λόγια γραμμένα «Μόχθους πολλούς και πλείστας θυσίας υποστάς, υπέρ πατρίδος συνενεγκών. Αντί των οποίων, μόνον τας αδικίας και τας πικρίας του κόσμου συλλέξας, κείμαι ενταύθα.» Ένας άλλος επιφανής του ριζοσπαστισμού, ο Ρόκκος Χοϊδάς, πεθαίνει μέσα στις φυλακές το 1890 για εξύβριση του βασιλέως. Παρά το γεγονός ότι ήταν ασθενής, δεν δέχθηκε να αποφυλακισθεί υπό τον όρο ότι θα ζητούσε συγνώμη. Το 1896, ο δημοσιογράφος, ποιητής και διεισδυτικός παρατηρητής, ο ριζοσπάστης Παναγιώτης Πανάς αυτοκτονεί στο Ξενοδοχείο των Ξένων στον Πειραιά, πένης, ασθενής και παραγκωνισμένος. Το 1907, το γνήσιο παιδί του ριζοσπαστισμού, ο Μαρίνος Αντύπας, δολοφονείται στο Κιλελέρ.

Σ΄ αυτούς, και σ΄ όλους τους ριζοσπάστες, θα ήθελα να πω ότι εμείς πιστεύουμε ότι ο ριζοσπαστισμός δεν ηττήθηκε. Μπορεί οι εξελίξεις να ήταν τέτοιες που οι στόχοι που οι ίδιοι είχαν βάλει να μην υλοποιήθηκαν, μπορεί η Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα να υλοποιήθηκε από τον πολιτικό τους αντίπαλο για άλλους λόγους, όμως η ιδέα του ριζοσπαστισμού, πέρασε μέσα στο πετσί μας. Ακόμα και σήμερα, στις πολιτικές μας πράξεις κάποτε εδώ, κάποτε εκεί ξεπηδούν ιδέες, εξάρσεις που είναι απόηχοι του δικού τους ριζοσπαστισμού. Αλλά και εμείς, οι Κεφαλλονίτες, πιστεύουμε ότι μέσα στο δικό μας το DNA έχει περάσει ο ριζοσπαστισμός. Ψάχνω να βρω έναν καλό ορισμό για τον ριζοσπαστισμό και, τούτη εδώ τη στιγμή, δεν βρίσκω καλύτερο από το ότι «Ριζοσπάστης = Κεφαλλονίτης».

Και σαν περήφανοι απόγονοι των ριζοσπαστών, αποτίνοντας φόρο τιμής σε αυτούς, θέλουμε να τους πούμε ότι έχουμε την ίδια αποφασιστικότητα που είχαν αυτοί, έχουμε την ίδια αγωνιστικότητα με τη δική τους και με τις ίδιες ριζοσπαστικές ιδέες είμαστε αποφασισμένοι να προχωρήσουμε μπροστά για μια καλύτερη πατρίδα, για μια πατρίδα ελεύθερη με κοινωνική δικαιοσύνη, για την πρόοδο και την προκοπή της Επτανήσου.

 

 

Υποψήφιοι και δημοτικές εκλογές! Η δημοκρατία και οι αντοχές μας δοκιμάζονται!

Επειδή μας έχουν πρήξει τον έρωτα οι κάθε λογής υποψήφιοι των αυτοδιοικητικών εκλογών με τα βιογραφικά τους, τις επιθέσεις «φιλίας» και την πίστη σε «ιδανικά δημοκρατίας», θα ταν ωφέλιμο για τούς ίδιους και για μας, να τους απευθύνουμε τα ερωτήματα;

«δηλαδή εσείς πιστεύετε στη δημοκρατία»; κατεβαίνετε επειδή, η ουσιαστική δημοκρατία είναι αυταξία για σάς;  πιστεύετε δηλαδή στη δημοκρατική έκφραση του Δήμου-λαού, έστω και διαμέσου τη δική σας συμβολής; είστε πραγματικά, φύσει και θέσει, κοινωνοί και συμμέτοχοι στη μεγάλη αυτή παράδοση που γέννησε ο ελληνικός πολιτισμός;

Έχετε κοιταχτεί στον καθρέφτη, χωρίς μάσκα και φανταχτερά λόγια, του τύπου: για το καλό του τόπου, των συμπολιτών, κλπ και έχετε αναρωτηθεί; μήπως το κάνω για το δικό μου καλό; για να σωθώ μέσα στην κρίση, για να με βοηθήσουν οι δημαρχαίοι, για να ξεπεράσω τις αναδουλειές; επειδή σκέφτομαι ότι να πάει καλά η πάρτη μου, θα πάει καλά και – αυτό που εγώ θεωρώ – το δημόσιο συμφέρον; ή επειδή είμαι κι ένας μοντέρνος νάρκισσος που γνωρίζω τις διαδικασίες και ερεθίζομαι να «διευθύνω»;

Δηλαδή, πιστεύετε, ότι οι δημοτικοί σύμβουλοι είναι μια ομάδα που πρέπει ο Δήμαρχος, να ακούει και να διευκολύνει τη συμμετοχή και τη διαφωνία ακόμα ή είναι απλά ένα εργαλείο του δημάρχου; ο δήμαρχος είναι κάποιος που σέβεται και υπηρετεί τον Έρωτα (με την πρωταρχική δημιουργική σημασία) της δημοκρατίας ή είναι κάποιος καπάτσος που ξέρει να εκμεταλλεύεται και να χειρίζεται τις διαδικασίες και να ελίσσεται μέσα στους θεσμούς;

Έχετε, δηλαδή, πειστεί ότι η δημοκρατία, είναι το «κατ’αλήθειαν ζην»; ο «κατ’αλήθειαν βίος»; που δεν έχει σχέση με τη δουλίτσα μας, το μαγαζάκι μας, την υπηρεσία μας; Δηλαδή, συνειδητοποιήσατε ότι η δημοκρατία, είναι ένα συνεχές άθλημα και δεν σχετίζεται απλά με μια πολιτική πασαρέλα ιδιωτών, που τους εκλέγουν σχέσεις συμφερόντων;

Έχετε πιστέψει, δηλαδή, ότι η ουσία της δημοκρατίας, είναι το « «Το αληθεύειν εστί το αληθώς κοινωνείν», αλλιώς ως ιδιώτες που ασχολούνται με τα κοινά ως διαγωνισμός ταλέντων, ζούμε μέσα στο ψεύδος; Μήπως, πουλάκια μου στον ιδιωτικό και δημόσιο βίο σας, γουστάρετε το  θατσερικό δόγμα: «δεν υπάρχει κοινωνία, παρά μόνο άτομα και οικογένειες»; και μας το κρύβετε;!!!

Και κάτι τελευταίο! για ποιο λόγο μας αραδιάζετε τα βιογραφικά σας και το πόσο «πετυχημένοι» είστε; (που; σε τι; με ποια κριτήρια; για ποιο λόγο; για ποιο σκοπό; ) προσκομίζετε βιογραφικό σε πολυεθνική εταιρεία;  δηλαδή οι «φτωχοί» και «αμόρφωτοι» δεν κάνουν για τη δημοκρατία σας; από που κι ως που η οικονομική κατάσταση και η ακαδημαϊκή μόρφωση ήταν προϋπόθεση συμμετοχής και κριτήριο καταλληλότητας για την εκκλησία του Δήμου, του Αριστοτέλη και του Περικλή; «ούτε πάλι κάποιος, επειδή είναι φτωχός, κι ενώ μπορεί να κάμει κάτι καλό στην πολιτεία, εμποδίζεται από αυτήν την ασήμαντη κοινωνική του θέση» – Θουκυδίδης : Περικλή Επιτάφιος)

δεν ακούγεται να γουστάρετε και πολύ την ουσία της Δημοκρατίας, εντέλει; πετυχημένος ήταν και ο Χίτλερ ή ο Στάλιν!!! εύποροι ο Τράμπ και άλλοι! τους κόβεται για δημοκράτες;

Πριν βγείτε λοιπόν, στη ρούγα: ταπεινότητα και περισυλλογή! και καθρέφτης! πολύ καθρέφτης!

Δημήτρης Ναπ.Γ

 

 

Η αλήθεια για το οικονομικό θαύμα της Γερμανίας (Greek subs)

Στατιστικά

  • 61.954 επισκέψεις

"Παραμένω αναρχικός για να μπορώ να δοξολογώ την Παράδοση. Χωρίς την Παράδοση δεν μπορείς να κάνεις ούτε βήμα. Δεν την αντιμετωπίζω, όμως σαν αγία των αγίων. Πολλά πράγματα της παράδοσής μας έχουν πεθάνει για πάντα. Άλλα πάλι επιζήσανε με διαφορετική μορφή. Οι νέοι μας για παράδειγμα, δεν καταλαβαίνουν ότι το τσίπουρο είναι καλύτερο απο το ουίσκι. Κατά τον ίδιο τρόπο, οι γέροι φαντάζονται ότι προπολεμικώς ζούσαμε καλύτερα. Εξετάζω την Παράδοση σημαίνει προσπαθώ να κατανοήσω το Σήμερα" - Ηλίας Πετρόπουλος.

Όλες οι επαναστάσεις καταλήγουν στην κατάκτηση της ανεγκέφαλης Κυρίας. Της Εξουσίας. Αυτή η κατάκτηση, ως γνωστόν, δημιουργεί Δίκαιον, μακράν των ονειρικών στόχων μιας επανάστασης. Οι άνθρωποι που προκύπτουν από μία επανάσταση, περιέχουν τα ίδια συστατικά με τους αποχωρήσαντες ή τους ηττηθέντες (...). Χρειάζεται ισχυρή παιδεία για ν' ανθέξει κανείς στην έννοια της Εξουσίας και της επιτυχίας. - Mάνος Χατζιδάκις

Αύγουστος 2019
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Ιολ.    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Τζιμάκο, τρέλλανε τους «μεταμοντέρνους»…

Τζιμάκος και μετα-νεωτερικότητα

…που χει λεβέντες νέους, αναρχικούς κι ωραίους!!!

Πατήστε την εικόνα για περισσότερα...

Περισσότερα...

ΑΙ ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΟ ΜΟΥ…

ΜΙΚΕΛΗΣ ΑΒΛΙΧΟΣ

Μπακουνικός και Κεφαλλονίτης

O ΔΡΑΚΟΣ…

ΑΙΜΙΛΙΑΝΟ…

Τhe Monty Pythons

Τhe Monty Pythons

ΜΑΡΙΝΟΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

ΜΑΡΙΝΟΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

ΓΚΥ ΝΤΕΜΠΟΡ…

"...το θέαμα είναι το κεφάλαιο σε τέτοιο βαθμό συσσώρευσης που μεταβάλλεται σε εικόνα."

ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ: ΟΤΑΝ Ο ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΗΝ ΑΕΚ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ.

Για το όνειρο των συνοικιών μας…!

Eλευθερία ανάπηρη πάλι σου τάζουν…

Advertisements